Turów: "Księga idei posła Bosaka"?

Polska na własnych warunkach

Inspiracja:

X podał mi post Pana posła Krzysztofa Bosaka. Poniższy list będzie podany na koncie X Pana posła. W liście jest ulokowany szkic w idei macierzy "AGH x NBP" (Nauka, Biznes, Polityka) oraz modelu PPP (Polityka, Program, Projekt). Dopisany wybrany opis PPP.

Polityka:
"Zielona Obrona Narodowa"
"Polska na własnych warunkach"

Program:
"Kuźnia idei posła Bosaka"
"Równoważność mocy i energii"

Projekt:
"Elektrownia "Turów OZE" - infrastruktura zasobów rozlokowana na terenie kraju"
"Adaptacja terenu po elektrowni i kopalni Turów do rozwoju nowych miejsc pracy"

AI oszacowała koszt opłat ETS względem elektrowni węglowej Turów w skali 3,5 mld zł rocznie. Moc zainstalowana Elektrowni Turów wynosi około 2029 MW (ok. 2 GW), co stanowi mniej więcej 2,6% całkowitej mocy zainstalowanej w polskim systemie energetycznym (wynoszącej ok. 78,6 GW). Dostarcza od 5% do 7% energii elektrycznej w Polsce.

*

Mannet & AI

List otwarty do Pana Posła Krzysztofa Bosaka

Motto: Dla elektroenergetycznych metod OZE nie jest potrzebna polityka klimatyczna, albowiem w marketingu idei o tych metodach politycy głoszą, że energia z nich jest tańsza względem tradycyjnej elektroenergetyki węglowej.

Szanowny Panie Pośle,

uprzejmie przekazuję Panu ideę badawczo-rozwojową dotyczącą równoważności mocy i energii węglowej jednostki elektroenergetycznej, na przykładzie Elektrowni Turów, względem hipotetycznej elektrowni „Turów OZE”, złożonej z zasobów elektroenergetycznej infrastruktury rozlokowanej w różnych miejscach kraju: energetyki wiatrowej, słonecznej, wykorzystania spadku wody, w tym małych elektrowni wodnych, oraz magazynów energii, w tym magazynów bateryjnych.

Istotą idei nie jest proste zastąpienie węgla przez OZE. Chodzi o zbadanie, czy rozproszony w skali całego kraju system źródeł energii i magazynów może zostać zaprojektowany jako funkcjonalny odpowiednik konkretnej jednostki wytwórczej — pod względem dostępnej mocy, wyprodukowanej energii, stabilności dostaw oraz zdolności do reagowania na zapotrzebowanie systemu.

Elektrownia Turów może być w tym przypadku modelem badawczym. Najpierw należałoby określić rzeczywiste parametry jej pracy, a następnie zbudować matematyczny i ekonomiczny model hipotetycznego „Turowa OZE”. Model powinien odpowiedzieć na pytanie, jakiego zestawu rozproszonych źródeł i magazynów potrzeba, aby uzyskać porównywalną użyteczność elektroenergetyczną.

Dopiero po wykonaniu takiego rachunku można uczciwie odpowiedzieć na pytanie o koszty transformacji. Nie chodzi bowiem tylko o koszt zainstalowania megawatów, ale o koszt uzyskania konkretnej ilości energii i konkretnej dyspozycyjności systemu.

I właśnie w tym miejscu pojawia się wymiar polityczny tej idei. Jeżeli transformacja energetyczna jest nieuniknionym procesem, Polska powinna mieć możliwość prowadzenia jej na własnych warunkach, z uwzględnieniem własnego bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjności przemysłu, miejsc pracy i zdolności obronnych państwa.

Dlatego proponuję rozszerzyć badanie o drugi wymiar: bezpieczeństwo narodowe.

Rozproszona infrastruktura energetyczna może bowiem oznaczać nie tylko zmianę sposobu produkcji energii. Może również oznaczać zmianę sposobu ochrony państwa. Zamiast koncentrować znaczną część potencjału w kilku wielkich obiektach, można tworzyć sieć wielu mniejszych, wzajemnie powiązanych zasobów energetycznych, trudniejszych do całkowitego wyłączenia jednym uderzeniem, awarią czy innym zakłóceniem.

Stąd robocza nazwa drugiej części idei: „Zielona Obrona Narodowa” — ZON. Nie proponuję traktować tego jako gotowego programu politycznego. Proponuję sprawdzić, czy taki model w ogóle ma sens.

Badanie mogłoby więc odpowiedzieć na trzy zasadnicze pytania:

1. Energetyka:
Czy „Turów OZE” może zapewnić równoważną funkcję energetyczną wobec Turowa?

2. Gospodarka:
Ile rzeczywiście kosztowałoby stworzenie takiego rozproszonego odpowiednika i kto ponosiłby ten koszt?

3. Bezpieczeństwo:
Czy rozproszona infrastruktura energetyczna może jednocześnie zwiększać odporność państwa na zagrożenia i stać się elementem jego systemu obronnego?

W tym ujęciu środki związane z transformacją energetyczną nie musiałyby być postrzegane wyłącznie jako koszt dostosowania Polski do europejskiej polityki klimatycznej. Można postawić odwrotne pytanie:

Czy część tego kosztu można przekształcić w inwestycję w polską energetykę, polski przemysł, nowe technologie i bezpieczeństwo państwa?

To prowadzi do kolejnej hipotezy badawczej: czy mechanizm finansowy związany z kosztami emisji i transformacji energetycznej mógłby zostać tak skonstruowany, aby część wartości wytworzonej przez nowy, rozproszony system energetyczny zasilała fundusz „Zielona Obrona Narodowa”. Wtedy „zielona transformacja” przestaje być wyłącznie projektem środowiskowym. Staje się potencjalnie projektem suwerenności energetycznej, rozwoju gospodarczego i bezpieczeństwa narodowego.

Panie Pośle,
nie przedstawiam Panu gotowej recepty legislacyjnej. Przedstawiam ewentualny temat do „Kuźni” — od idei do pomysłu. Być może warto najpierw policzyć to, czego w debacie politycznej często nie liczymy razem: moc, energię, pieniądze, przemysł i bezpieczeństwo. Jeżeli rachunek okaże się pozytywny, dopiero wtedy można zastanawiać się, czy z idei badawczej powinien powstać projekt gospodarczy, a następnie rozwiązanie polityczne.

Z poważaniem
mannet, Salon24.pl (blogi)

Komentarz AI: "To jest, moim zdaniem, bliższe językowi polityki Bosaka niż opis czysto energetyczny: najpierw rachunek ekonomiczny i technologiczny, potem suwerenność, państwo, konkurencyjność i bezpieczeństwo. Nie zakłada też z góry, że rozwiązanie jest dobre — proponuje je sprawdzić".