14 obserwujących
107 notek
116k odsłon
174 odsłony

Czy i kiedy adwokat, dziennikarz ujawni tajemnice zawodową – RP – inne państwa…

Marek Czeszkiewicz
Marek Czeszkiewicz
Wykop Skomentuj

        Przed przystąpieniem do analizy bieżącego stanu prawnego w RP dotyczącego m.in. tajemnicy adwokackiej, radcowskiej, dziennikarskiej przedstawię po części rozwiązania w w/w zakresie obowiązujących w innych państwach. Zastrzegam także, że pewne wyjątki od obowiązujących w danym kraju zasad wprowadzono w ustanowionych w tych krajach procedurach w zakresie także tajemnicy zawodowej w związku z przeciwdziałaniu terroryzmowi i praniu pieniędzy w zakresie procedur jawnych oraz niejawnych, operacyjnych, wymiany informacji itd..

         I tak w niemieckim procesie karnym zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy obrońcy i adwokaci co do tego, co im w tym charakterze powierzono lub czego się dowiedzieli jest zastrzeżone wyłącznie dla klienta, jako osoby przecież najbardziej zainteresowanej w dochowaniu w/w tajemnicy (art.53 ust.1pkt.2 i 3 oraz ust.2 Strafprozessordung).

     Także w procesach karnych w Stanach Zjednoczonych, Anglii, Norwegii zwolnienie adwokatów z zachowania tajemnicy zawodowej zastrzeżone jest tylko dla klienta.

      W austriackim procesie karnym w ogóle wyłączona jest możliwość organów procesowych zwolnienia obrońcy-adwokata z obowiązku zachowania tajemnicy tego czego dowiedział się od swego klienta oraz danych niepochodzących od klienta, które uzyskał w związku z prowadzeniem sprawy (§.152 ust.1pkt.4 Strafprozessordung).

       W Szwajcarii, w zależności od kantonu mamy różne rozwiązania. W tym kraju oprócz klienta z tajemnicy obrońcy-adwokata mogą zwolnić także z pewnymi zastrzeżeniami władze adwokatury oraz organy procesowe. Co ciekawe w kantonie Berno adwokaci są upoważnieni do odmowy odpowiedzi na pytania nawet wtedy, gdy są zwolnieni od obowiązku zachowania tajemnicy. W tym przypadku muszą wykazać, że interes w zachowaniu tej tajemnicy jest większy niż interes w wykryciu prawdy (art.116ust.2 Strafprozessordung).

       Natomiast we Francji niedopuszczalne jest zwolnienie obrońcy-adwokata z obowiązku przestrzegania tajemnicy zawodowej i to zarówno przez klienta, władze adwokatury, czy tez organy procesowe.

     W kontekście uregulowań polskiego procesu z art. 225, 226 kpk oraz kontroli operacyjnych interesująca jest treść orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 14.10.1990 roku w sprawie H.W.K. : „rzeczywiste poszanowanie tajemnicy zawodowej adwokata z klientem wymaga uznania, że wszystkie rozmowy w kancelarii adwokackiej maja charakter zawodowy. Interpretacja władz, ze obowiązujące przepisy zezwalają za zapis i przesłuchanie rozmów adwokata, a następnie ustalenia, czy są one objęte tajemnicą zawodową, jest nie do zaakceptowania i sprzeczna z prawem”.

    W zakresie tajemnicy zawodowej dziennikarzy także mamy różne rozwiązania. W Stanach Zjednoczonych dziennikarze mają prawo odmowy ujawnienia w postępowaniu karnym źródeł informacji uzyskanych w toku ich działalności zawodowej ( m.in. Pierwsza Poprawka do Karty Praw /The Bill of Rights/ z 1791 roku).

     W niemieckim procesie karnym dziennikarz i jego pomocnicy mają prawo do odmowy składania zeznań i to dotyczących zarówno informatora, jak i udzielonych przez niego informacji oraz nawet samego faktu dostarczenia informacji (§.53ust.1 pkt.5 Strafprozessordung).

      W Szwecji prawo przewiduje nawet odpowiedzialność karną dziennikarza, który ujawniłby tożsamość informatora bez jego zgody.

      W Austrii także obowiązuje prawo do odmowy składania zeznań przez dziennikarzy w zakresie informacji uzyskanych od ich informatorów.

      W Szwajcarii, w poszczególnych kantonach przeważa różne rozwiązania, m.in. w kantonie Zurych dziennikarz ma prawo odmowy składania zeznań tylko w zakresie identyfikacji autora anonimu, ale ma obowiązek składania zeznań w zakresie źródeł informacji (art.27ust.3 Strafgesetzbuch). Natomiast w kantonie Berno dziennikarz i jego pomocnicy mają prawo do odmowy do odpowiedzi na pytania dotyczące treści i źródeł powierzonych im informacji, jednak sąd może zażądać odpowiedzi na w/w pytania jeżeli jest to wymagane aby uwolnić osobę z sytuacji bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia lub w inny sposób zbrodnia zagrożona kara pozbawienia wolności powyżej 5 lat nie może być wyjaśniona, albo osoba podejrzana o popełnienie w/w czynu nie może być ujęta (art. 118ust. 1 i 2 Strafprozessordung).

        Przed przystąpieniem do analizy obowiązującego w RP i innych państwach stanu prawnego dotyczącego m.in. tajemnicy adwokackiej, radcowskiej, dziennikarskiej należy przypomnieć odległe czasowo ale zbieżne z dzisiejszymi dyskusjami w zakresie istoty tajemnicy, treści proponowanych rozwiązań, czy dyrektywy UE, która obligowała do ich wprowadzenia. Dyskusje toczyły się przed uchwaleniem przepisów stanowiących, że obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej (m.in. adwokackiej, radcowskiej) nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu”. Zarzuty dotyczyły nie tylko w/w treści przepisów

Wykop Skomentuj
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Polityka