117 obserwujących
669 notek
1502k odsłony
5224 odsłony

Zbrodnia w Puziowych Dołach

Wykop Skomentuj46

***

Po tzw. transformacji ustrojowej, w 1991 r. prezes zarządu głównego Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych wystąpił do prokuratury w Janowie z wnioskiem o zajęcie się sprawą zbrodni w Puziowych Dołach. Do dzisiaj nie znane są rezultaty dochodzenia prokuratury. A przecież wtedy żyło jeszcze wielu sprawców tej zbrodni. Wśród nich było kilku odznaczonych przez władze PRL-u Krzyżami Virtuti Militari. Pobierali „zasłużone” emerytury i dodatki z tytułu odznaczeń i stopni.

Organa ścigania prześcigają się w tworzeniu przeszkód i tłumaczeniu dlaczego nie mogą się zająć tą sprawą. Na stronie internetowej Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu w Lublinie brak jakiejkolwiek informacji o śledztwie w tej sprawie – ani w dziale „śledztwa w toku”, ani w dziale „śledztwa umorzone”.

Na temat zbrodni w Puziowych Dołach powstały w TVP trzy filmy dokumentalne. W 1996 roku Telewizja Polska wyemitowała film pt. „Puziowe Doły”. Przed kamerami wystąpiło kilkunastu mieszkańców wsi; większość z nich potwierdziła przedstawioną wersję wydarzeń. Domniemani mordercy (część spośród nich występowała przed kamerami, a ich nazwiska zagłuszano w programie) zasłaniali się brakiem pamięci. Po emisji tego filmu do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wpłynęła skarga na przedstawienie w złym świetle "żołnierzy Armii Ludowej".

W 2012 roku sprawę zbrodni w Puziowych Dołach podjął Adam Sikorski w programie telewizyjnym „Było, nie minęło. Kronika zwiadowców historii”. W wyemitowanym w 2012 r. filmie „Gdzie te mogiły” mieszkańcy wsi spacyfikowanych przez oddziały AL 19 kwietnia 1944 r. apelowali dramatycznie do żyjących jeszcze uczestników tej pacyfikacji, aby podali miejsce, gdzie zakopane zostały ciała ofiar.

***

Po wojnie dowódca AL. Na Lubelszczyźnie Mykoła Demko vel Mieczyslaw Moczar, agent NKWD o pseudonimie „Woron 36”, osobnik o wyjątkowo nieskomplikowanej umysłowości, stał się jednym z prominentnych polityków PRL. W latach 1944-1948 pełniąc funkcję szefa WUBP w Łodzi z wielkim zaangażowaniem ścigał skurwysynów faszystów, co w jego języku oznaczało żołnierzy podziemia niepodległościowego. Za wyniki uzyskane w niszczeniu tego podziemia został mianowany generałem (z opinii szefa MBP Stanisława Radkiewicza: „Płk Moczar swoją pracą i oddaniem idei demokracji zasłużył sobie całkowicie na awans do stopnia generała brygady”). Po usunięciu Gomułki, jego kariera w „resorcie” została przerwana - został był wojewodą olsztyńskim, a potem przewodniczącym WRN w Białymstoku. Po pażdzierniku’56 powrócił do MSW i został najpierw podsekretarzem stanu (1956-1964), a potem ministrem (1964-1968) Po 1968 r. został prezesem NIK. Zmarł w 1986 r.

Podkomendny Moczara, Bolesław Kaźmierak vel Kowalski ps. „Cień”, jeden z wykonawców zbrodni w Puziowych Dołach, początkowo trafił do milicji. Po zmianie nazwiska, już jako „Bolesław Kowalski” został awansowany do stopnia majora i dowodził 120-osobowym „oddziałem specjalnym” WP. Oddział, złożony głownie z amatorów złaknionych bezkarnego rabunku mienia pomordowanych osób, prowadził akcje pacyfikacyjne w okolicach Hrubieszowa. Działalność tego „oddziału specjalnego” trwała krotko i 21-letni major Kowalski znalazł się w jednostce stacjonującej w Pruszkowie. 21 grudnia 1945 r. wywołał strzelaninę w jednej z pruszkowskich restauracji, podczas której zastrzelił jednego z funkcjonariuszy PUBP usiłujących go zatrzymać, a drugiego poważnie ranił. Po przeprowadzeniu śledztwa ukarano go przeniesieniem do szkoły oficerskiej WP w Rembertowie. Jednak nie radził sobie z nauką, dostał więc wysokie stanowisko w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, które pełnił będąc notorycznie pijanym. W 1951 r. został aresztowany w związku z zabójstwami Żydów na Lubelszczyźnie (zbrodnia w Ludmiłówce). Ostatecznie w 1953 r. został skazany na 3 lata za przestępstwa popełnione po wojnie (nielegalne posiadanie broni i nadużycie władzy). W akcie oskarżenia oraz w wyroku sadowym nie było ani słowa o działalności „Cienia” podczas wojny ani o mordach, gwałtach i rabunkach popełnionych po wojnie. Po wyjściu z wiezienia po kilku latach wrócił do wojska jako „ofiara stalinowskich represji” i dostał przydział do Głównego Zarządu Politycznego WP. W 1963 r. został awansowany na stopień pułkownika. Zmarł w 1966 r.

Drugi uczestnik zbrodni w Puziowych Dołach, Edward Gronczewski ps. „Przepiórka” początkowo został oficerem Komendy Głownej MO, potem został oficerem ochrony Sztabu Generalnego, następnie dowodził na Lubelszczyźnie jedną z tzw. „band pozorowanych”, które przebierały się za polskie oddziały partyzanckie i dopuszczały się przestępstw kryminalnych (morderstw i rabunków) „na konto” polskiego podziemia. Potem służył w jednostkach KBW, zwykle w stanie nietrzeźwości. Aresztowany w maju 1950 r. pod zarzutem zbrodni popełnionych na Żydach, został skazany w 1955 r. na 5 lat i 4 miesiące wiezienia. Po wyjściu z wiezienia został zrehabilitowany i w marcu 1957 r. ponownie przyjęty do wojska w stopniu podpułkownika. Zawdzięczał to koledze z partyzantki, gen. Grzegorzowi Korczyńskiemu. Potem został dyplomata – attache wojskowym w Chinach. Zabawił tam jednak krótko, i po roku wrócił do kraju i tym razem został oddelegowany do pracy naukowej. Został pracownikiem Wojskowego Instytutu Historycznego i autorem wielu książek na temat działalności GL-AL na Lubelszczyźnie. Zmarł 1 stycznia 1976 r. w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Powązkowskim. W tym samym grobie została pochowana w 2004 r. jego małżonka Zinaida Gronczewska z domu Dudarenko, towarzyszka z partyzantki, po wojnie zatrudniona w tzw. organach bezpieczeństwa. Edward Gronczewski był odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu VM i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

***

Przy pisaniu notki autorka korzystała z następujących publikacji:

1. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941 -1944, FRONDA.PL Sp. z.o.o, wydanie trzecie

2. Zbrodnia doskonała czyli ponura tajemnica Puziowych Dołów, https://www.soleczniki.pl/w-drodze-do-solecznik

3. https://ipn.gov.pl/pl/sledztwa/sledztwa/oddzialowa-komisja-w-lu

4. https://vod.tvp.pl/video/bylo-nie-minelo,gdzie-te-mogily,8865496




Wykop Skomentuj46
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura