Churchill: "Największe upokorzenie mojego życia"

W październiku 1899 r., 25-letni Winston Churchill jako korespondent London Morning Post z miesięczną gażą 250 £ przypłynął na pokładzie the Dunnottar Castle do Południowej Afryki by relacjonować przebieg wojny angielsko-burskiej. Po roku miał wrócić już jako wojskowy celebryta.

Podróż pociągiem pancernym w głąb lądu, do oblężonego miasta Ladysmith w którą udał się Churchill wraz z grupą ok 150 brytyjskich żołnierzy, przerwała zasadzka i rozbicie Anglików przez Burów. Churchill dostał się do niewoli.

Tak eskapadę przyszłego premiera opisuje krytyczny wobec niego Patrick Buchanan

"Gdy pociąg sapiąc podążał na północ, Churchill przyglądał się burom, którzy z końskich grzbietów przyglądali się jemu. Burowie pozwolili przejechać, po czym usypali na torach potężny kopiec z kamieni. Dalej na północy pociąg przyciągnął ostrzał burskiego działa polowego. Natychmiast się zatrzymał po czym ruszył do tyłu, uderzając w zaporę usypaną z kamieni. Wagony się wykoleiły a burscy strzelcy uzbrojeni w mauzery i armaty polowe otworzyli ogień do Brytyjczyków. Churchill pomógł oczyścić tory, aby lokomotywa mogła uciec na południe z około 50 ocalałymi, z których większość zresztą była ranna. Sam Churchill, wraz z 58 innymi Brytyjczykami, musiał się poddać - klęska i upokorzenie dla brytyjskiej armii. Straty burskie ograniczyły się do zaledwie 4 rannych."*

Churchill choć był cywilem traktowany był jak jeniec wojenny. Niedługo potem uciekł z więzienia w Pretorii. Za jego schwytanie (żywego lub martwego) wyznaczono nagrodę w wysokości 25 £ (jeden z autorów poczynił złośliwą uwagę, że brytyjscy żołnierze płacili więcej za butelkę whiskey).

Poszukiwany żywy lub martwy

Głównodowodzący sił brytyjskich, generał Buller, miał uznać całą tę operację za akt "niepojętej głupoty".

Według Buchanana, Churchill w swoich relacjach upiększył całą historię twierdząc, że został wzięty do niewoli przez samego generała Luisa Bothę, przyszłego premiera.

"...obaj mężczyźni byli przeznaczeni by zostać premierami swoich swoich państw!" - britishempire.co.uk

Churchill po powrocie do swoich miał przyznać, że wjechali "pewni siebie w pole rażenia Burów, chcąc dać im nauczkę, nieświadomi zupełnie faktu, iż wróg posiada działa".

W rozmowie z dziennikarzem "Manchester Guardian" J. Atkinsem, przyszły premier Zjednocznego Królestwa miał "się wygadać, że "spędzili ich jak bydło", po czym dodał: "Największe upokorzenie mojego życia".

"Gdy w brytyjskiej prasie pojawiła się jego własna relacja z przebiegu incydentu i ucieczki, stał się postacią znaną w świecie i wrócił do domu jako jeden z najsłynniejszych młodych ludzi. Jeszcze przed swoimi 26 urodzinami Churchill został wybrany do parlamentu, w którym pozostanie już, z dwiema krótkimi przerwami, przez 64 lata" - podsumowuje historię Buchanan.