Taki długi serial i zero pornografii, jak na razie. Na razie same myśli, a w nich pornografii też nie widać! Spokojnie , będzie w finale, dziś są pilniejsze sprawy. Jakie? Dziś „na topie” mamy sztuczną inteligencję – ona niewątpliwie powiązana jest z myślą, choć głębiej myśląc, związek ten jest sztuczny i, za niedługo, jak wszystko co sztuczne, ulegnie obowiązkowej utylizacji. Ale na razie trudno o AI nie wspomnieć, tak w kontekście myśli jak i pornografii.
Co to takiego ta sztuczna inteligencja? Pozostawmy fachowcom próby „rozkminienia” algorytmów na jakich cała ta „inteligencja” się opiera – podejrzewam, że skuteczne ugryzienie z tej strony tego tematu jest możliwe dla niewielu geniuszy dysponujących inteligencją zupełnie nie sztuczną. Ponadto, taka wiedza zwykłemu wyborcy korzystającemu na co dzień z AI nie jest wcale potrzebna. Znacznie bardziej interesujące jest uchwycenie fenomenu AI w kategoriach socjologicznych, filozoficznych, psychologicznych czy pedagogicznych. Jeden z interesujących przykładów takiej refleksji można znaleźć tutaj: https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-jacek-koronacki-sztuczna-inteligencja-a-nominalizm/ . Ponieważ piszę do Salonu24, gdzie od różnorodnych sporów aż kipi, ale nie sposób znaleźć nawet śladu sporu o uniwersalia, zatem tym, którzy czują taką potrzebę, proponuję zapoznać się najpierw z zagadnieniem przynajmniej na poziomie wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Sp%C3%B3r_o_uniwersalia .
Ale cóż to jest według Autora ten „drugi przełom nominalistyczny”, odnoszony właśnie do AI? Pierwszy przełom to niewątpliwie ten, którego w czasach tzw. nowożytnych mamy powyżej uszu, a który, pokazując palcem, zawdzięczamy Ockhamowi, gościowi z brzytwą ale też z pomysłami będącymi małymi pozornie nasionkami, rozwiniętymi później m.in. w protestantyzm, oświecenie, „śmierć Boga”, postmodernizm i Bóg wie co jeszcze. W praktyce ów nominalizm to zanegowanie przyczynowości, a jeszcze bardziej zwięźle i po blogersku, to stwierdzenie, że coś takiego jak sens, sens czegokolwiek, nie istnieje, nie istnieje „w tym sensie”, że daje się odkrywać ludzkim rozumem. Nie istnieje sens, bo gdyby istniał to byłby powszechnikiem jak się patrzy, capo di tutti capi wszystkich powszechników – one zaś nie istnieją, c.b.d.o. Jeszcze inaczej: pytanie o przyczynę czegokolwiek „nie ma sensu”, zwłaszcza pytanie o przyczynę ostateczną, poza takim wyjątkiem, że odpowiedź na takie pytanie nie wychodzi poza oczywistość, jest zwykłą tautologią, czyli faktycznie nie niesie żadnych treści wzbogacających opis rzeczywistości. Mam nadzieję, że tymi zwięzłymi wyjaśnieniami komukolwiek cokolwiek wyjaśniłem, zwłaszcza mam nadzieję, że moje wyjaśnienia są wyjaśnieniami dodającymi cokolwiek do jakże trudno dostępnego sejfu z prawdą. Autor wspomnianego wyżej artykułu pisze jednak o drugim przełomie nominalistycznym - pierwszy to ten Ockhamowski, a drugi to właśnie ten związany z AI.
Cóż może dodać AI do rozważań pobożnego franciszkanina „główkującego” w pierwszej połowie XIV wieku? Powtórzmy: według Ockama coś takiego jak sens (logos/verbum), dający się badać ludzkim rozumem, nie istnieje, a sam Bóg w swoich stworzeniach nie jest związany racjonalnością jakkolwiek dostępną ludzkiemu rozumowi. Ockham i spółka odrzucili rozumność stworzenia, czyli pytanie o przyczynę, ale dopuścili jednak znaczenie słów, czyli semantykę, jakbyśmy dzisiaj powiedzieli metajęzyk odpowiedzialny za znaczenie niesione przez poszczególne wypowiedzi. Dodam od siebie, że najwyraźniej Ockham doszedł tam gdzie doszedł, bo nie odmawiał po mszy świętej „In pricipio erat verbum” – stało się obowiązkowe dopiero po soborze trydenckim, a zostało zniesione po soborze watykańskim drugim. Można obrazowo powiedzieć, że myśl Ockhama zatrzymuje się przed (lub tuż po)„in principio” i tym samym rezygnuje z pytania o przyczynę i ostateczne znaczenie słowa. Tymczasem AI jest całkowicie agnostyczna wobec jakiegokolwiek znaczenia słów, na każdym możliwym poziomie – treści generowane przez AI, choć często niezwykle pouczające, nie pochodzą stąd, że „algorytmy AI coś zrozumiały”. AI niczego nie rozumie, ale za to wszystko przeczytała i dlatego trudno ją „zagiąć”.
Próbując sprowadzić zagadnienie do obrazów zrozumiałych na Salonie24, przynajmniej dla niegdyś studiujących czytelników, można się posłużyć studenckimi realiami poznawania świata, czyli inaczej skutecznego zdawania egzaminów (tzw. 3xZ, dla prawdziwych mężczyzn 4xZ).
W czasach po Ockhamie (ale przed AI), gdy już rozprawiono się ze scholastyczną precyzją rozumowania, można posłużyć się obrazem leniwego studenta, cierpiącego na chroniczny brak czasu, zwłaszcza wolnego czasu, wolnego na tyle, aby go zużywać na studiowanie w coraz bardziej podupadającym nominalistycznym uniwersytecie (choć sam taki uniwersytet to kwitnący paradoks). Przed egzaminem student próbuje więc wszelkimi dostępnym sposobami zapełnić pustkę po której hula wiatr w jego głowie. W przeddzień egzaminu, tuż przed północą udaje się mu pożyczyć od kogoś notatki z wykładów (kserówek jeszcze nie było) i całą noc, do bladego świtu, oddaje się dogłębnemu ich studiowaniu – rano ma „całą” wiedzę na świeżo w głowie. Egzaminator zadaje pytanie, a zaspany student stara się je zrozumieć – zrozumieć, to bardzo ważne. Następnie student odpowiada tak aby egzaminator go zrozumiał, „zrozumiał” to również jest bardzo ważne. Wynik egzaminu jest jakoś tam pozytywny gdy uda się nawiązać chociaż jakąś nędzną nitkę wzajemnego zrozumienia i gdy ta nitka jest chociaż cokolwiek skorelowania z wiedzą, którą w podobny sposób posiadł wykładowca i która kiedyś była przedmiotem jego wykładu. Zrozumienie jest jednak konieczne, ale tak było tylko przed czasami AI, gdy liczyła się semantyka.
Wraz z AI wszystko się uprościło. Jak? Aby uczynić zadość parytetowi płci posłużmy się obrazem studentki i to pilnej studentki, aby nie być posądzonym o męski szowinizm. Pilna studentka (imieniem Aicia) pilnie czyta. Wszystko czyta, sprawdzoną techniką pilnych studentek: po przeczytaniu każdego akapitu zamyka oczy i powtarza to co przeczytała, upewniając się, że wszystko zapamiętała. Pilna studentka nie zawraca sobie głowy całą tą semantyką, czyli znaczeniem tego co przeczytała, a logika w tym jest taka, że to znaczenie nie jest jej do niczego potrzebne. Pilnie studiując studentka przeczyta całą uczelnianą bibliotekę i wszystko co jej w ręce wpadnie dla wszelkiej pewności, aż posiądzie całą wiedzę w jej oryginalnym brzmieniu – nie zawraca sobie głowy znaczeniem, oszczędzając w ten sposób cenne zasoby umysłu. Tak obkuta studentka idzie na egzamin, gdzie ufnie wysłucha pytania egzaminatora. Konsekwentnie studentka nie stara się zrozumieć znaczenia zawartego w tym pytaniu, zamiast tego przechodzi od razu do badania korelacji pytania z wiedzą, którą tak pilnie zapamiętywała. W odpowiedzi studentka nie stara się czegoś tam wykombinować, ale przystępuje po prostu do cytowania „literacko” korelujących z pytaniem wyimków z przyswojonej wiedzy, cytuje zaś „twórczo”, nie dosłownie, bo wyćwiczona w czytaniu, musi zarządzać ogromem przyswojonej wiedzy – przecież i tak wszystkiego by nie zacytowała z braku czasu, lub cierpliwości egzaminatora. To jest właśnie cała nasza Aicia: przeczytała wszystko, nie zrozumiała niczego, ale potrafi sprytnie wybierać ze swojej wiedzy te wyimki, które wydają się pożyteczne w danej sytuacji – w efekcie zda celująco każdy egzamin. Taki występ zwykle gwarantuje wprawienie w zachwyt egzaminatora, który bezbłędnie rozpozna, że on też kiedyś coś takiego czytał, to zauroczenie wystarczy do wycelowania w indeks. Proszę zauważyć, że obydwie strony nie muszą niczego rozumieć, co w tym, coraz bardziej skomplikowanym, świecie jest sytuacją bardzo pożądaną. Na razie .
-----
Ceterum censeo Carthaginem delendam esse
vel
Naród, który zabija własne dzieci skazany jest na zagładę
--------
Wyjaśnienie do stopki.
Od początku mojej pisaniny używam tego łacińskiego cytatu z zamierzchłych dziejów naszej cywilizacji, później dodałem adekwatne tłumaczenie (czyj oryginał i tłumaczenie łatwo sprawdzić). Teraz dodam jeszcze swoje wyjaśnienie.
Skąd tutaj Kartagina? Otóż Kartagina była ostatnim dużym organizmem państwowym z tej strony Atlantyku, który duchowych podstaw swojego istnienia upatrywał w publicznym składaniu ofiar z dzieci (aborcji jeszcze nie wynaleziono). Rzym, zanim stał się na długi czas niepokonany, widział swoje "być albo nie być" w całkowitym zniszczeniu Kartaginy, aż do gołej ziemi posypanej solą. Tak też się stało - 90% Kartagińczyków zabito, reszta "uratowała się" jako towar na targu niewolników.
Jak Ci się zdaje drogi czytelniku: jesteś Rzymianinem, czy Kartagińczykiem? A może Twoje istnienie nie potrzebuje duchowych podstaw, zaś ofiara z dzieci w aborcji jest konieczna, aby się dobrze (z)bawić?


Komentarze
Pokaż komentarze (6)