W ostatnim czasie w każdej wypowiedzi słyszy się SLDowskie hasło „dzisiejszy wzrost gospodarczy to zasługa poprzedników” a w szczególności obniżenia stawki CIT i PIT dla Przedsiębiorców lub wzrost gospodarczy nie zależy od rządu. Nie wiem skąd ci wszyscy natchnieni analitycy koniunktury biorą takie mity? Nie wiem też dlaczego wszyscy bezkrytycznie je powtarzają?
Jeśli rzeczywiście jest prawdą że rząd nie ma wpływu na PKB to jak uzasadnić różnicę PKB pomiędzy krajami o tym samym poziomie rozwoju? Oczywiście polityka fiskalna jest tu narzędziem podstawowym lecz nie jedynym. Nie należy więc bezkrytycznie twierdzić iż tylko obniżka stawki powoduje wzrost gospodarczy. Takie zdanie jest niczym nie uzasadnione i nie ma wiele wspólnego z prawdą. Poruszałem tą kwestię już w poprzedniej nocie „Osiągnięcia rządu PIS w sferze gospodarczej”
Przyjrzyjmy się zatem liczbom:
Wpływy z tytułu podatków struktura
|
|
2003 | 2004* | 2005 | |||
| CIT | 14 982 | 10% | 18 030 | 11% | 20 789 | 12% |
| PIT | 35 438 | 24% | 36 667 | 23% | 42 185 | 23% |
| VAT | 61 062 | 42% | 62 536 | 40% | 75 401 | 42% |
| akcyzowy | 34 444 | 23% | 37 967 | 24% | 39 479 | 22% |
| od gier | 702 | 0% | 766 | 0% | 791 | 0% |
| zniesione | 2 | 0% | 2 | 0% | 2 | 0% |
| Cła | 0% | 2 290 | 1% | 1 270 | 1% | |
| Pozostałe | 0% | - 3 | 0% |
|
0% | |
| Ogółem | 146 632 | 100% | 158 255 | 100% | 179 919 | 100% |
Źródło MF http://www.mf.gov.pl/dokument.php?const=3&dzial=149&id=48490 Opracowanie własne. *pierwszy rok obowiązywania stawki.
Zwróćmy uwagę że zmiana stawki nie koniecznie zmniejsza podatek. Jednocześnie bowiem zmieniono katalog kosztów uzyskania przychodów i wprowadzono ograniczenia w stosowaniu podatku liniowego dla licznej grupy podatników.
Z powyższej tabeli łatwo też wysnuć fałszywy wniosek że obniżka stawki ceteris paribus powoduje wzrost wpływów budżetowych. W rzeczywistości tak nie jest.
Pomińmy PIT od przedsiębiorców gdyż stanowi oj jedynie małą część (ok. 12%) wpływów z tytułu PIT a zajmijmy się CIT.
|
Rok |
PKB |
Obciążenie PKB CIT |
|
2003 |
842 120,4 |
1,78 % |
|
2004 |
923 248,0 |
1,95 % |
|
2005 |
980 665,6 |
2,12 % |
http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_rachunki_kw_pkb_2000_2005.pdf
Jak widać na przestrzeni ostatnich lat wpływy z tytułu CIT w wartościach bezwzględnych (tabela 1) jak również w stosunku do PKB (tabela 2) rosły niezależnie od spadku stawki podatku. Wpływ na to miało np. rozkład rozliczenia strat za lata wcześniejsze (z okresu słabszej koniunktury), powstawanie nowych przedsiębiorstw i poprawa ich rentowności… itp.
Jeśli więc obciążenie CIT rośnie to de facto obniżki podatku w skali makro nie było. Jeśli obniżki podatku nie było to jak mogło się to przełożyć na wyższy wzrost PKB (czyli wzrost konsumpcji / inwestycji)
Powyższa prosta analiza pokazuje że sam spadek stawki nie mógł wpłynąć na zmianę koniunktury gdyż realnie obiżka stawki nie zmniejszyła obciążeń podatkowych - i nie zwiększyła dochodów do dyspozycji.
Poza oczywistym wzrostem globalnej koniunktury były jeszcze inne czynniki opisane wcześniej które wpłynęły na szybszy wzrost PKB w porównaniu do innych krajów regionu.
Komentarze
Pokaż komentarze (21)