PROJEKT „STRUMA”

Panu Kazimierzowi Kowalskiemu z Krakowa - gorące dzięki (!) za ofiarowanie Instytutowi Jad Waszem w Jerozolimie zabytkowej, kilkusetletniej Księgi Estery znalezionej kiedyś na terenie getta na Podgórzu. Dziś wieczorem z okazji Purim w Jad Waszem odbędzie się uroczyste odczytywanie tej Księgi*.

My jednak zajmiemy się teraz inną, ikoniczną... „Białą Księgą” wydaną w 1939. przez Brytyjczyków - pod naciskiem Arabów - zamykającą granice Palestyny przed Żydami chcącymi uciec przed Holokaustem. Był to praktycznie anglo-arabski wyrok śmierci na miliony moich rodaków w Europie.

Np. 780 Żydów rumuńskich w grudniu 1941. wypłynęło z Konstancji w kierunku Palestyny - stuletnią, przerdzewiałą balią „Struma”, która dawniej woziła krowy na Dunaju. Z powodu awarii steru i silnika musieli zawinąć do Stambułu, gdzie władze tureckie trzymały ich bez zaopatrzenia 10 tygodni.

Brytyjski tzw. wysoki komisarz nad Palestyną, sir Harold McMichael, odmówił Żydom prawa wjazdu, co słysząc Turcy odholowali statek z nawalonym sterem i silnikiem - bez wody, żywności i kotwicy... - na pełne morze. U wylotu do Bosforu użalił się nad nimi sowiecki okręt podwodny „SZCZ-213” - torpedując „Strumę”.

Uciekinierzy (w tym 103 dzieci) stłoczeni w dolnych ładowniach poszli na dno ze statkiem. Uratowali się tylko 19-letni David Stoliar i „pierwszy mat” 46-letni Bułgar Ivanof Dikof z załogi. W lodowatej wodzie uchwycili się drewnianej belki i potem dryfowali na prowizorycznej tratwie. Bułgar nie przeżył.

Żydowskie podziemie w Palestynie chciało zabić sira Harolda - rozesłano za nim listy gończe jak na westernach... Żaden z zamachów nie powiódł się jednak; po ostatnim nieudanym ataku na jego konwój w sierpniu 1944. - w drodze z Jerozolimy do Jaffo - faceta odwołano pośpiesznie do Londynu.

W 1982. okazało się, że znany z wrogości do Żydów sir Harold - akurat w sprawie „Strumy” działał z polecenia "ministra-rezydenta na BW", lorda Waltera Moyne'a. Tego jednak nie wiedziało żydowskie podziemie, rozwalając lorda w Kairze w listopadzie 1944., bo zablokował ew. wyjazd do Palestyny 700 tys. Żydów węgierskich**.

@

*Megilat Ester (Zwoje, Księga)

**Zagazowani w Auschwitz

@

http://www.zeevgalili.com/?p=5618

http://collections.yadvashem.org/photosarchive/en-us/78580.html