Czy wiecie, że istnieje ustawa zasadnicza, która mimo psucią jej poprawkami stanowi wciąż największą demokrację w kręgu naszej kultury?
Dlaczego wszystkie rządy od 1989 roku tak bardzo obawiają się przywrócić władzę obywatelom?...
KONSTYTUCJA STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI - 17 PAŹDZIERNIKA 1787
My, naród Stanów Zjednoczonych, pragnąc udoskonalićUnię, ustanowićsprawiedliwość, zabezpieczyćspokój w kraju, zapewnić
wspólnąobronę, podnieśćogólny dobrobyt oraz utrzymaćdla nas samych i naszego potomstwa dobrodziejstwa wolności,
wprowadzamy i ustanawiamy dla Stanów Zjednoczonych Ameryki niniejsząkonstytucję.
ArtykułI
§1.Wszelka niniejszym przyznana władza ustawodawcza przysługuje Kongresowi Stanów Zjednoczonych, który składa sięz
Senatu i z Izby Reprezentantów.
§2.W skład Izby Reprezentantów wchodzączłonkowie wybierani co dwa lata przez ludnośćposzczególnych stanów; w każdym
stanie wyborcy powinni odpowiadaćwymogom, określonym dla wyborców tej izby ciała ustawodawczego stanu, która składa się
z większej liczby członków. Nie można zostaćczłonkiem Izby Reprezentantów, nie mając ukończonych lat dwudziestu pięciu, nie
posiadając obywatelstwa Stanów Zjednoczonych od lat siedmiu i nie będąc w czasie wyborów mieszkańcem tego stanu, w
którym siękandyduje. Mandaty i bezpośrednie podatki przypadające na poszczególne stany, które przystąpiły do Unii, ustala się
odpowiednio do liczby mieszkańców; oblicza sięjądodając do ogólnej liczby osób wolnych,łącznie z osobami zobowiązanymi do
służby przez czas określony w latach, ale z wyłączeniem nie opodatkowanych Indian, trzy piąte ogółu pozostałych osób.
Najbliższe obliczenie nastąpi w ciągu trzech lat od pierwszego zebrania sięKongresu Stanów Zjednoczonych, a następne spisy
ludności dokonywaćsiębędąco dziesięćlat w sposób określony ustawą. Na każde trzydzieści tysięcy nie może przypadaćwięcej
niżjeden przedstawiciel, ale każdy stan musi miećprzynajmniej jednego przedstawiciela; ażdo przeprowadzenia takiego
obliczenia stan New Hampshire uprawniony jest do wyboru trzech przedstawicieli, Massachusetts ośmiu, Rhode Island i
Providence Plantations jednego, Connecticut pięciu, Nowy Jork sześciu, New Jersey czterech, Pensylwania ośmiu, Delaware
jednego, Maryland sześciu, Wirginia dziesięciu, Północna Karolina pięciu, Południowa Karolina pięciu i Georgia trzech. W razie
wygaśnięcia mandatu z jakiegośstanu władza wykonawcza tego stanu zarządza wybory w celu obsadzenia opróżnionego
mandatu. Izba Reprezentantów wybiera ze swego grona przewodniczącego i inne organy oraz ma wyłączne prawo stawiania
przed Senatem wyższych funkcjonariuszy w stan oskarżenia.
§3.Senat Stanów Zjednoczonych składa sięz senatorów wybieranych po dwu z każdego stanu przez jego ciało ustawodawcze
na lat sześć; każdy senator rozporządza jednym głosem. Niezwłocznie po zebraniu sięw wyniku pierwszych wyborów
senatorowie zostanąpodzieleni, w miaręmożliwości równomiernie, na trzy grupy. Mandaty senatorów pierwszej grupy wygasają
z upływem dwu lat, drugiej grupy - z upływem czterech lat, a trzecie grupy - z upływem sześciu lat, tak aby co dwa lata można
było wybieraćjednątrzeciączęśćSenatu. Jeżeli wskutek zrzeczenia sięlub z innej przyczyny mandat wygaśnie w okresie, gdy
ciało ustawodawcze zainteresowanego stanu nie obraduje, władza wykonawcza tego stanu może tymczasowo wyznaczać
senatora na okres do zebrania sięciała ustawodawczego, które powinno wówczas obsadzićopróżniony mandat. Nie można
zostaćsenatorem nie mając ukończonych trzydziestu lat, nie posiadając obywatelstwa Stanów Zjednoczonych od lat dziesięciu i
nie będąc w czasie wyborów mieszkańcem tego stanu, w którym siękandyduje. Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych jest
prezydentem Senatu; nie bierze jednak udziału w głosowaniu, chybaże zachodzi równośćgłosów. Senat wybiera inne swoje
organy, a gdy wiceprezydent jest nieobecny lub pełni obowiązki prezydenta Stanów Zjednoczonych - prezydenta ad interim.
Senat jest wyłącznie uprawniony do sądzenia w sprawach, w których nastąpiło postawienie w stan oskarżenia przez Izbę
Reprezentantów. Gdy Senat działa w tym charakterze, senatorowie składająprzysięgęludślubowanie. W razie oskarżenia
prezydenta Stanów Zjednoczonych przewodnictwo obejmuje prezes Sądu Najwyższego. Orzeczenie skazujące wymaga
większości dwu trzecich obecnych członków. Wyrokiem zapadającym w tym trybie nie można orzec kary surowszej niż
wydalenie z urzędu oraz utratęzdolności do przyjęcia i pełnienia w służbie Stanów Zjednoczonych jakiejkolwiek zaszczytnej
funkcji honorowej lub odpłatnej. Skazanie nie wyłącza zastosowania następnie przepisów o oskarżeniu i rozprawie oraz
osądzeniu i ukaraniu stosownie do ogólnych przepisów prawa.
§4.Czas, miejsce i sposób przeprowadzania wyborów do Senatu i Izby Reprezentantów określa w każdym stanie jego ciało
ustawodawcze. Zawsze jednak Kongres może w drodze ustawy wydaćlub zmienićprzepisy w tym przedmiocie, z wyjątkiem
przepisów określających miejsce wyborów do Senatu. Kongres zbiera sięco najmniej raz w ciągu roku, mianowicie w pierwszy
poniedziałek grudnia, chybaże w drodze ustawy określi inny dzień.
§5.Każda izba bada ważnośćwyborów, wyniki głosowania i kwalifikacje swoich członków. Quorum wymagane dla ważności
uchwałkażdej izby wynosi ponad połowęjej członków. Jednak równieżmniejszy skład może odroczyćobrady z dnia na dzieńi
zostaćupoważniony do wymuszenia stawiennictwa nieobecnych członków w trybie i pod groźbąsankcji, określonych przez daną
izbę. Każda izba może uchwalićswój regulamin, pociągaćdo odpowiedzialności swoich członków za niewłaściwe zachowanie się
oraz większościądwu trzecich wykluczyćczłonka z posiedzenia. Każda izba prowadzi swój dziennik obrad i ogłasza go co pewien
czas, z pominięciem części, które według uznania izby powinny byćzachowane w tajemnicy; w każdej z izb nażądanie jednej
piątej obecnych członków wymienia sięw dzienniku głosy za i przeciw oddane w poszczególnych sprawach. Podczas sesji
Kongresużadna izba nie może bez zgody drugiej odroczyćobrad na dłużej niżtrzy dni ani teżprzenieśćich z miejsca, w którym
obie izby mająobradować.
§6.Senatorom i członkom Izby Reprezentantów przysługująza pełnione funkcje diety, określone ustawąi wypłacane ze Skarbu
Państwa Stanów Zjednoczonych. W okresie, gdy biorąoni udziałw sesji swojej izby, oraz w czasie, gdy udająsięna sesjęlub z
niej powracają, nie mogąbyćaresztowani, chybaże dopuścili sięzdrady lub innego ciężkiego przestępstwa albo zakłócenia
spokoju publicznego; za swoje przemówienia lub wypowiedzi w którejkolwiek z izb mogąbyćpociągnięci do odpowiedzialności
tylko na ich terenie.Żaden senator ani członek Izby Reprezentantów nie może w okresie, na który go wybrano, zostać
powołany na jakiekolwiek stanowisko w służbie cywilnej Stanów Zjednoczonych, które w tym okresie zostało stworzone lub
stało sięwyżej wynagradzane. Ktokolwiek sprawuje urząd w służbie Stanów Zjednoczonych nie może zostaćczłonkiem
którejkolwiek z izb, dopóki na tym urzędzie pozostaje.
§7.W zakresie wszelkich projektów ustaw, dotyczących pobierania dochodów państwowych, inicjatywa przysługuje Izbie
Reprezentantów. Senat może jednak do tych projektów, podobnie jak do wszystkich innych, proponowaći wnosićpoprawki.
Zanim jakikolwiek projekt, uchwalony przez IzbęReprezentantów i Senat, stanie sięustawą, powinien byćprzedłożony
prezydentowi Stanów Zjednoczonych. Zatwierdzając projekt prezydent podpisuje go, w przeciwnym zaśrazie zwraca go wraz ze
swoimi zastrzeżeniami tej izbie, z której inicjatywy projekt uchwalono. Izba ta zamieszcza w swoim dzienniku zastrzeżenia w
pełnym brzmieniu, po czym wznawia obrady nad projektem. Jeżeli w wyniku ponownych obrad izba większościądwu trzecich
wypowie sięza projektem, wówczas przesyła go z zastrzeżeniem drugiej izbie, która równieżpoddaje go ponownemu
rozpatrzeniu, i jeżeli go przyjmie większościądwu trzecich, projekt staje sięustawą. We wszystkich wypadkach tego rodzaju
głosowanie w każdej izbie polega na oświadczeniu tak lub nie, a nazwiska wszystkich głosujących za lub przeciwko projektowi
należy wymienićw dzienniku danej izby. Każdy projekt ustawy, który w ciągu dziesięciu dni (nie licząc niedziel) od przedłożenia
go prezydentowi nie zostałprzezeńzwrócony, staje sięustawą, tak jakby zostałpodpisany; nie staje sięjednak ustawą, jeżeli
sam Kongres zwrot uniemożliwił, odraczając swoje obrady. Wszelkie zarządzenia, rezolucje i uchwały, wymagające zgodnego
stanowiska Senatu i Izby Reprezentantów (poza sprawąodroczenia obrad), wymagająprzedłożenia prezydentowi Stanów
Zjednoczonych i uzyskująmoc prawną, dopiero gdy zostanąprzez niego zatwierdzone. W braku zatwierdzenia wymagająone
potwierdzenia większościądwu trzecich członków Senatu i Izby Reprezentantów, zgodnie z zasadami postępowania i
ograniczeniami dotyczącymi projektów ustaw.
§8.Kongres ma prawo:
» wprowadzaći pobieraćpodatki, cła, daniny i opłaty w celu spłacenia długów oraz zapewnienia wspólnej obrony i ogólnego
dobrobytu Stanów Zjednoczonych, przy czym wszystkie cła, daniny i opłaty powinny byćjednakowe na całym obszarze Stanów
Zjednoczonych;
» zaciągaćpożyczki na rachunek Stanów Zjednoczonych;
» regulowaćobrót z zagranicą, między poszczególnymi stanami i plemionami Indian;
» ustalaćdla całego obszaru Stanów Zjednoczonych jednolite zasady nabywania obywatelstwa oraz jednolite prawo
upadłościowe;
» bićmonety, określaćich wartośćoraz wartośćwalut zagranicznych, ustalaćjednostki miar i wag;
» wprowadzaćkary za podrabianie państwowych papierów wartościowych oraz monet, będących w obiegu w Stanach
Zjednoczonych;
» ustanawiaćurzędy i drogi pocztowe;
» popieraćrozwój nauki i użytecznych umiejętności przez zapewnienie na określony czas autorom i wynalazcom wyłącznych
praw do ich dziełczy wynalazków;
» tworzyćsądy niższe w stosunku do Sądu Najwyższego;
» określaćodpowiedzialnośći karaćza piractwo i ciężkie przestępstwa popełnione na pełnym morzu oraz za naruszenie prawa
narodów;
» wypowiadaćwojnę, wystawiaćlisty kaperskie i wydawaćprzepisy dotyczące prawa dołupu na lądzie i wodach;
» wystawiaći utrzymywaćarmię, przy czym kredyty na ten cel mogąbyćprzyznawane najwyżej na dwa lata;
» tworzyći utrzymywaćmarynarkęwojenną;
» wydawaćprzepisy o kierowaniu lądowymi i morskimi siłami zbrojnymi oraz służbie wojskowej;
» stosować środki dla powoływania policji celem zapewnienia wykonania ustaw Unii, tłumienia powstańi odpierania najazdów;
» stosować środki dla zorganizowania uzbrojenia i przeszkolenia policji oraz dla kierowania tymi oddziałami policyjnymi, które
mogąbyćużyte w służbie Stanów Zjednoczonych, przy czym we właściwości poszczególnych stanów pozostaje mianowanie
oficerów policji oraz nadzór nad przeprowadzaniem szkolenia policji na zasadach ustalonych przez Kongres;
» sprawowaćna zasadach wyłączności i bezżadnych ograniczeńwładzęustawodawcząw okręgu (nie przekraczającym
dziesięciu mil kwadratowych), który może z mocy przekazania go przez poszczególne stany i przyjęcia przez Kongres staćsię
siedzibąnaczelnych władz Stanów Zjednoczonych, jak równieżsprawowaćpodobnąwładzęnad wszystkimi terenami, nabytymi
za zgodąciała ustawodawczego zainteresowanego stanu, celem wzniesienia tam fortów, magazynów, arsenałów, doków lub
innych potrzebnych budowli, jak również
» wydawaćwszelkie ustawy, które okażąsiępotrzebne i właściwe dla wykonywania uprawnieńwymienionych powyżej oraz
wszystkich innych, które niniejsza konstytucja przyznała naczelnym władzom Stanów Zjednoczonych albo poszczególnym ich
rodzajom lub funkcjonariuszom.
§9.Do roku tysiąc osiemset ósmego Kongres nie zabroni imigracji lub przywozu osób, które jakikolwiek z istniejących obecnie
stanów uzna za stosowne dopuścić; przywóz może byćjednak obłożony podatkiem lub cłem w granicach do dziesięciu dolarów
od osoby. Przywilej Habeas Corpus może byćzawieszony tylko w przypadkach, gdy ze względu na bunt lub najazd wymagać
tego będzie bezpieczeństwo publiczne. Nie można wydawaćustaw proskrypcyjnych ani teżustaw działających w wstecz.
Pogłówne i inne podatki bezpośrednie można wprowadzaćtylko proporcjonalnie do wyników szacunku lub spisu ludności,
którego przeprowadzanie wyżej nakazano. Nie będzie siępobieraćpodatków lub cełod wywozu przedmiotów z któregokolwiek
stanu. Przepisy handlowe i podatkowe nie będąuprzywilejowywaćportów jednego stanu w porównaniu z innymi stanami; nie
można teżstatków płynących z jednego stanu lub do tego stanu zmuszaćdo zawijania, wyładunku i płacenia cełw innym
stanie. Wszelkie wypłaty za Skarbu Państwa dopuszczalne sątylko wówczas, gdy ustawa przewiduje na ten cel kredyty;
formalne sprawozdania rachunkowe z wpływów i wydatkowania wszelkichśrodków publicznych powinny byćokresowo
podawane do wiadomości publicznej. Stany Zjednoczone nie nadają żadnych tytułów szlacheckich. Nikomu, kto sprawuje
odpłatnie lub honorowo jakikolwiek urząd z ramienia Stanów Zjednoczonych, nie wolno bez zgody Kongresu przyjmowaćod
króla, księcia lub państwa obcego jakiegokolwiek podarunku, wynagrodzenia, urzędu lub tytułu.
§10.Żaden stan nie może:
» zawrzećtraktatu lub sojuszu ani zawiązaćkonfederacji;
» wystawiaćlistów kaperskich;
» bićmonety;
» wypuszczaćbanknotów;
» uznawaćza ustawoweśrodki płatnicze jakichkolwiekśrodków poza złotąlub srebrnąmonetą;
» wydawaćustaw proskrypcyjnych ani ustaw działających wstecz lub naruszających zobowiązania umowne ani teżnadawać
jakichkolwiek tytułów szlacheckich.Żaden stan nie może bez zgody Kongresu obciążaćimportu lub eksportu jakimikolwiek
świadczeniami lub cłami, chybaże jest to bezwzględnie konieczne dla wykonywania ustaw stanu o inspekcji; wówczas jednak
czysty dochód z wszelkich cełiświadczeń, nałożonych przez stan na import lub eksport, wpływa na rzecz Skarbu Państwa
Stanów Zjednoczonych, a względem wszelkich ustaw w tym przedmiocie służy Kongresowi prawo rewizji i kontroli.Żaden stan
nie może bez zgody Kongresu wprowadzaćcełod tonażu, utrzymywaćw czasie pokoju wojska lub okrętów wojennych, zawierać
porozumieńlub układów z innym stanem albo z państwem obcym ani teżprzystępowaćdo wojny, chybaże zostanie faktycznie
napadnięty albo znajdzie sięw niebezpieczeństwie tak bezpośrednim,że jakakolwiek zwłoka jest niemożliwa.
ArtykułII
§1.Władzęwykonawcząsprawuje prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki. Urząd swój pełni przez okres lat czterech, a
wybierany jest wraz z obieranym na ten sam okres wiceprezydentem w następujący sposób. Każdy stan wyznacza w trybie
określonym przez swoje ciało ustawodawcze odpowiedniąliczbęelektorów. Liczba ta odpowiada przysługującej temu stanowi w
Kongresie ogólnej liczbie senatorów i członków Izby Reprezentantów. Nie może byćjednak wyznaczony na elektora senator,
członek Izby Reprezentantów aniżadna osoba sprawująca honorowo lub odpłatnie urząd w służbie Stanów Zjednoczonych.
Elektorzy zbierająsięw swoich stanach i głosująza pomocąkartek na dwie osoby, z których przynajmniej jedna nie powinna
byćmieszkańcem tego stanu, co oni. Następnie sporządzająlistę, wymieniającąwszystkie osoby, na które głosowano, oraz
liczbęgłosów, oddanych na każdąz nich, po czym podpisująi poświadczająlistęoraz przesyłająpod pieczęciądo siedziby
naczelnych władz Stanów Zjednoczonych na ręce prezydenta Senatu. Prezydent Senatu otwiera wszystkie poświadczone listy w
obecności Senatu i Izby Reprezentantów, po czym następuje obliczenie głosów. Osoba, na którąpadło najwięcej głosów,
zostaje prezydentem, jeżeli uzyskała głosy bezwzględnej większości wyznaczonych elektorów. Jeżeli jednak więcej kandydatów
uzyskało takąwiększość, a liczby oddanych na nich głosów sąrówne, wówczas Izba Reprezentantów niezwłocznie dokonuje w
drodze głosowania za pomocąkartek wyboru jednego z nich na prezydenta. Jeżeli zaśtakiej większości nie uzyskałnikt,
wówczas izba ta w podobny sposób wybiera prezydenta spośród pierwszych pięciu osób z listy, przy czym głosowanie odbywa
sięstanami i każdemu stanowi przysługuje jeden głos. Wymagane przy tym quorum wynosi dwie trzecie stanów, z których
każdy reprezentowany jest choćby przez jednego członka, a wybrany może byćtylko ten, za którym wypowiedziała się
większośćstanów. W każdym z powyższych przypadków ta osoba, która po dokonaniu wyboru prezydenta uzyskała największą
liczbęgłosów elektorskich, zostaje wiceprezydentem. Jeżeli jednak ta sama liczba głosów padła na dwie lub więcej osób,
wówczas wyboru wiceprezydenta dokonuje spośród nich Senat w głosowaniu za pomocąkartek. Kongres może określićczas
wyboru elektorów oraz dzień, w którym mająoni oddaćswe głosy; musi to byćjednak ten sam dzieńna całym obszarze Stanów
Zjednoczonych. Nikt nie może zostaćwybrany na urząd prezydenta nie będąc obywatelem Stanów Zjednoczonych od urodzenia
albo w czasie uchwalania niniejszej konstytucji. Wybrana na ten urząd może byćtylko osoba, która ma ukończone trzydzieści
pięćlat i zamieszkuje w Stanów Zjednoczonych od lat czternastu. W razie usunięcia prezydenta z urzędu, jegośmierci,
zrzeczenia sięlub niezdolności do sprawowania władzy i zadańtego urzędu przechodząone na wiceprezydenta. Kongres może
w drodze ustawy określić, jakie następstwa pociąga za sobąusunięcie,śmierć, ustąpienie lub niezdolnośći prezydenta, i
wiceprezydenta, oraz ustalić, który funkcjonariusz ma wówczas pełnićobowiązki prezydenta; funkcjonariusz ten pełni je, dopóki
niezdolnośćta nie ustanie lub nie nastąpi wybór nowego prezydenta. Prezydent otrzymuje w określonych terminach uposażenie
za swojąsłużbę, którego nie można ani zwiększyć, ani zmniejszyćprzez cały czas, na który zostałwybrany. W czasie tym nie
wolno mu pobierać żadnych innychświadczeńuposażeniowych od Stanów Zjednoczonych lub od któregokolwiek stanu. Przed
przystąpieniem do pełnienia swojego urzędu prezydent składa następującąprzysięgęlubślubowanie: "Przysięgam (lubślubuję)
uroczyście urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych wiernie sprawowaćoraz konstytucji Stanów Zjednoczonych dochować,
strzec i bronićze wszystkich swych sił".
§2.Prezydent jest głównodowodzącym armii i floty Stanów Zjednoczonych, jak równieżpolicji poszczególnych stanów, gdy
zostaje powołana do służby czynnej Stanów Zjednoczonych. Możeżądaćod każdego kierownika resortu pisemnej opinii w
jakiejkolwiek sprawie, związanej z zadaniami jego urzędu. Stosuje prawołaski w sprawach o przestępstwa przeciwko Stanom
Zjednoczonych, z wyłączeniem spraw wszczętych wskutek postawienia w stan oskarżenia przez IzbęReprezentantów. Za radąi
zgodąSenatu, udzielonąwiększościądwu trzecich obecnych senatorów, może zawieraćtraktaty. Wyznacza, a za radąi zgodą
Senatu mianuje ambasadorów, innych pełnomocnych przedstawicieli i konsulów, sędziów Sądu Najwyższego oraz wszystkich
innych funkcjonariuszy Stanów Zjednoczonych na urzędy utworzone ustawą, chybaże konstytucja przewiduje inny tryb
obsadzania ich. Kongres może jednak według swego uznania powierzyćw drodze ustawy prawo mianowania niższych
funkcjonariuszy samemu prezydentowi, sądom albo kierownikom resortów. Prezydent ma prawo obsadzaćwszystkie
stanowiska, opróżnione w okresie między sesjami Senatu, powierzając je na czas do zakończenia najbliższej sesji.
§3.Prezydent powinien od czasu do czasu kierowaćdo Kongresu orędzie o stanie Państwa, przedstawiając do rozważenia
środki, które uważa za potrzebne i właściwe. W razie nadzwyczajnych okoliczności może zwołaćobie izby lub jednąz nich, a w
przypadku, gdy izby nie mogąuzgodnićczasu odroczenia obrad, może sam je odroczyćna czas, jakim uzna za stosowny.
Prezydent przyjmuje ambasadorów i innych pełnomocnych przedstawicieli. Zapewniaścisłe wykonanie ustaw. Do niego należy
wystawianie aktów nominacyjnych wszystkim funkcjonariuszom Stanów Zjednoczonych.
§4.Prezydent, wiceprezydent i każdy funkcjonariusz cywilny Stanów Zjednoczonych zostaje usunięty z urzędu w razie
postawienia przez IzbęReprezentantów w stan oskarżenia i skazania za zdradę, przekupstwo lub inne ciężkie przestępstwa albo
przewinienia.
ArtykułIII
§1.WładzęsądowąStanów Zjednoczonych sprawuje jeden Sąd Najwyższy oraz takie sądy niższe, jakie z biegiem czasu
Kongres ustanowi i utworzy. Sędziowie zarówno Sądu Najwyższego, jak i niższych sądów pozostająna swym urzędzie, dopóki
sprawujągo nienagannie. Za swojąsłużbęotrzymująw określonych terminach uposażenie, które nie może byćobniżone,
dopóki pełniąswój urząd.
§2.Władza sądowa rozciąga się:
» na wszystkie sprawy rozpatrywane według zasad prawa i słuszności pod rządem niniejszej konstytucji, ustaw Stanów
Zjednoczonych albo traktatów, które w ich imieniu zostały lub zostanązawarte;
» na wszystkie sprawy dotyczące ambasadorów, innych pełnomocnych przedstawicieli i konsulów;
» na wszystkie sprawy z zakresu prawa morskiego;
» na spory, w których Stany Zjednoczone sąstroną;
» na spory między dwoma lub kilku stanami;
» między jednym stanem a obywatelami innego stanu;
» między obywatelami różnych stanów;
» między obywatelami tego samego stanu, roszczącymi sobie prawa do gruntu, który byłprzedmiotem nadań, dokonanych
przez różne stany, oraz
» między stanem lub jego obywatelami a obcymi państwami, obywatelami lub poddanymi. We wszystkich sprawach,
dotyczących ambasadorów, innych pełnomocnych przedstawicieli i konsulów, oraz w sprawach, w których stronąjest stan,
sądem pierwszej instancji Sąd Najwyższy. We wszystkich innych wymienionych powyżej sprawach Sąd Najwyższy, poza
przypadkami i zgodnie z przepisami, ustalonymi przez Kongres, działa jako instancja apelacyjna, zarówno w zakresie wykładni
prawa, jak teżustalenia stanu faktycznego. Wszystkie sprawy karne, poza wszczętymi wskutek postawienia w stan oskarżenia
przez IzbęReprezentantów, rozpatruje sąd przysięgłych, a postępowanie toczy sięw tym stanie, w którym dane przestępstwa
zostały popełnione. Miejsce lub miejsca rozpatrywania spraw o przestępstwo, popełnione poza obszarem któregokolwiek ze
stanów, określa Kongres w drodze ustawy.
§3.Zdradąprzeciwko Stanom Zjednoczonym może byćtylko prowadzenie przeciwko nim wojny albołączenie sięz ich wrogami,
udzielanie im pomocy i poparcia. Skazanym za zdradęmożna byćtylko wówczas, gdy sam fakt zostanie wyraźnie stwierdzony
zeznaniami dwuświadków albo przyznany na publicznej rozprawie. Kongres ma prawo wyznaczaćkary za zdradę, ale nie mogą
one dotknąćspadkobierców, a mienie skazanego można przejąćtylko na okres jegożycia.
ArtykułIV
§1.W każdym stanie zapewnia siępełnąwiaręi uznanie aktom urzędowym, dokumentom i orzeczeniom sądowym każdego
innego stanu. Kongres może w drodze powszechnie obowiązujących ustaw określić środki, dowodzące istnienia takich aktów,
dokumentów i orzeczeń, oraz skutki, jakie wywołują.
§2.Obywatele każdego stanu korzystająw innych stanach z wszelkich przywilejów i swobód obywateli miejscowych. Kto będąc
oskarżony w jednym stanie o zdradęalbo innązbrodnięlub występek zbiegnie i zostanie ujęty w innym stanie, a władza
wykonawcza stanu, z którego zbiegł, zażąda jego wydania, powinien byćwydany i odstawiony do stanu, właściwego do
orzekania w sprawie o dane przestępstwo. Kto będąc na podstawie ustawodawstwa jednego stanu obowiązany do służby lub
pracy zbiegnie do innego stanu, nie może byćz mocy obowiązujących tam ustaw lub innych przepisów zwolniony od tej służby
lub pracy, lecz powinien byćnażądanie wydany tej osobie, która ma prawo do jego służby lub pracy.
§3.Kongres może dopuścićdo niniejszej Unii nowe stany, nigdy jednak nie mogąbyćtworzone lub powstawaćnowe stany na
obszarze, którym włada jużinny stan. Nie można bez zgody ciałustawodawczych zainteresowanych stanów oraz Kongresu
utworzyćstanu przez połączenie dwu lub więcej stanów albo ich części. Kongres ma prawo rozporządzaćterytoriami i inną
własnościąStanów Zjednoczonych oraz wydawaćw tym przedmiocie potrzebne przepisy i zarządzenia; jednakżadne
postanowienie niniejszej konstytucji nie może byćrozumiane, aby ograniczało jakiekolwiek roszczenia Stanów Zjednoczonych
lub poszczególnego stanu.
§4.Stany Zjednoczone poręczająkażdemu stanowi w ramach niniejszej Unii republikańskąformęrządów, zapewniająkażdemu
stanowi obronęprzed najazdem, a nażądanie ciała ustawodawczego lub (gdy nie można zwołaćciała ustawodawczego) władzy
wykonawczej - także przed zamieszkami wewnętrznymi.
ArtykułV
Kongres proponuje poprawki do niniejszej konstytucji, ilekroćdwie trzecie obu izb uzna to za potrzebne, a na wniosek ciał
ustawodawczych dwu trzecich stanów zwołuje Konwencjędla zaproponowania poprawek. W każdym z tych wypadków poprawki
uzyskują, zarówno w całej swej treści, jak i intencji, moc równąinnym częściom niniejszej konstytucji, ale dopiero po
ratyfikowaniu ich bądźprzez ciała ustawodawcze trzech czwartych stanów, bądźprzez konwencjęw trzech czwartych stanów,
zależnie od tego, który z tych trybów ratyfikacji zaproponuje Kongres. Jednak przed rokiem tysiąc osiemset ósmymżadna
poprawka nie może w jakiejkolwiek mierze dotyczyćustępów1i 4 §9 artykułu I, ażaden stan nie może byćbez swojej zgody
pozbawiony równego prawa głosu w Senacie.
ArtykułVI
Wszelkie długi zaciągnięte i zobowiązania podjęte przed przyjęciem niniejszej konstytucji zachowująwzględem Stanów
Zjednoczonych takąsamąmoc pod rządem tej konstytucji, jakąmiały w okresie Konfederacji. Niniejsza konstytucja i zgodnie z
niąwydane ustawy Stanów Zjednoczonych oraz wszystkie traktaty, które zostały lub zostanązawarte z ramienia Stanów
Zjednoczonych, stanowiąnajwyższe prawo krajowe. Jest ono wiążące dla sędziów każdego stanu, nawet gdyby było sprzeczne
ze stanowąkonstytucjąlub ustawą. Wspomniani wyżej senatorowie i członkowie Izby Reprezentantów, członkowie ciał
ustawodawczych poszczególnych stanów oraz wszyscy funkcjonariusze władz wykonawczych i sądowych, zarówno Stanów
Zjednoczonych, jak teżposzczególnych stanów, obowiązani sązłożyćprzysięgęlubślubowanie,że będąsłużyćniniejszej
konstytucji. Nigdy jednak powierzenie w służbie Stanów Zjednoczonych jakiegośurzędu lub funkcji publicznej nie może być
uzależnione od wyznania wiary.
ArtykułVII
Ratyfikowanie niniejszej konstytucji przez konwencjędziewięciu stanów będzie dostateczne dla jej wejścia wżycie w stosunkach
między stanami, które jąw takim trybie ratyfikowały. Przyjęto przez Konwencjęza jednomyślnązgodąobecnych stanów
siedemnastego dnia września Roku Pańskiego tysiąc siedemset osiemdziesiątego siódmego, a roku dwunastego od
niepodległości Stanów Zjednoczonych Ameryki. W dowód czego myśmy tu podpisali sięponiżej naszymi nazwiskami.
G. Washington - Prezydent i deputowany z Virginii
New Hampshire: John Langdon, Nicholas Gilman
Massachusetts: Nathaniel Gorham, Rufus King
Connecticut: Wm: Saml. Johnson, Roger Sherman
New York: Alexander Hamilton
New Jersey: Wil: Livingston, David Brearly, Wm. Paterson, Jona: Dayton
Pennsylvania: B. Franklin, Thomas Mifflin, Robt. Morris, Geo. Clymer, Thos. FitzSimons, Jared Ingersoll, James Wilson, Gouv
Morris
Delaware: Geo: Read, Gunning Bedford jun, John Dickinson, Richard Bassett, Jaco: Broom
Maryland: James McHenry, Dan of St Thos. Jenifer, Danl Carroll
Virginia: John Blair--, James Madison Jr.
North Carolina: Wm. Blount, Richd. Dobbs Spaight, Hu Williamson
South Carolina: J. Rutledge, Charles Cotesworth Pinckney,
Charles Pinckney, Pierce Butler
Georgia: William Few, Abr Baldwin Poprawki do Konstytucji:
Poprawka I (1791r.)
Żadna ustawa Kongresu nie może wprowadzićreligii ani zabronićswobodnego praktykowania jej, ograniczaćwolności słowa lub
prasy ani prawa ludu do spokojnych zgromadzeńlub do składania naczelnym władzom petycji o naprawienie krzywd.
Poprawka II (1791r.)
Nie wolno ograniczaćpraw ludu do posiadania i noszenia broni, gdyżbezpieczeństwo wolnego stanu wymaga dobrze
wyszkolonej policji.
Poprawka III (1791r.)
Zakwaterować żołnierza w domu można w czasie pokoju tylko za zgodąwłaściciela, a w czasie wojny tylko w trybie określonym
ustawą.
Poprawka IV (1791r.)
Prawa ludu do nietykalności osobistej, mieszkania, dokumentów i mienia nie wolno naruszaćprzez bezzasadne rewizje i
zatrzymanie; nakaz w tym przedmiocie można wystawićtylko wówczas, gdy zachodzi wiarygodna przyczyna potwierdzona
przysięgąlub zastępującym jąoświadczeniem. Miejsce podlegające rewizji oraz osoby i rzeczy podlegające zatrzymaniu powinny
byćw nakazie szczegółowo określone.
Poprawka V (1791r.)
Nikt nie może byćpociągnięty do odpowiedzialności za zbrodnięgłównąlub inne hańbiące przestępstwo bez aktu oskarżenia
uchwalonego przez wielką ławęprzysięgłych z jej własnej inicjatywy lub na wniosek prokuratora, chybaże chodzi o sprawę
dotyczącąlądowych lub morskich siłzbrojnych albo policji w czynnej służbie podczas wojny lub niebezpieczeństwa publicznego.
Nie wolno teżnikomu za to samo przestępstwo wymierzaćdwukrotnie kary nażyciu lub zdrowiu. Nikt nie może byćzmuszony
do zeznawania w sprawie karnej na swojąniekorzyść, ani tez zostaćbez prawidłowego wymiaru sprawiedliwości pozbawiony
życia, wolności lub mienia. Własnośćprywatnąmożna przejąćna użytek publiczny tylko za sprawiedliwym odszkodowaniem.
Poprawka VI (1791r.)
Przyściganiu przestępstw przysługuje oskarżonemu prawo do szybkiego i publicznego procesu przed bezstronnym sądem
przysięgłych tego stanu i okręgu, w którym przestępstwo zostało popełnione; określenie tego okręgu musi wynikaćz wydanej
uprzednio ustawy. Oskarżony ma teżprawo do zawiadomienia o rodzaju i podstawie oskarżenia, do konfrontacji zeświadkami
oskarżenia, wezwania do obowiązkowego stawiennictwaśrodków obrony oraz do pomocy prawnej przy obronie.
Poprawka VII (1791r.)
W prowadzonych według prawa powszechnego sprawach cywilnych, w których wartośćprzedmiotu sporu przekracza
dwadzieścia dolarów, utrzymuje sięwłaściwośćsądu przysięgłych, a fakty, ustalone przez taki sąd, nie mogąbyćponownie
ustalane przez jakikolwiek sąd Stanów Zjednoczonych według innych zasad, niżwynikające z prawa powszechnego.
Poprawka VIII (1791r.)
Nie wolnożądaćnadmiernych kaucji ani wymierzaćnadmiernych grzywien albo stosowaćkar okrutnych lub wymyślnych.
Poprawka IX (1791r.)
Wymienienie w konstytucji określonych praw nie oznacza zniesienia lub ograniczenia innych praw, przysługujących ludowi.
Poprawka X (1791r.)
Uprawnienia, których konstytucja nie powierzyła Stanom Zjednoczonym ani nie wyłączyła z właściwości poszczególnych stanów,
przysługująnadal poszczególnym stanom bądźludowi.
Poprawka XI (1798r.)
Władzy sądowej Stanów Zjednoczonych nie należy rozumiećw taki sposób, jakoby rozciągała sięna jakiekolwiek powództwo
wytoczone lub dochodzone według zasad prawa lub słuszności przeciwko jednemu ze zjednoczonych stanów przez obywateli
innego stanu albo przez obywateli lub poddanych jakiegokolwiek państwa obcego.
Poprawka XII (1804r.)
Elektorzy zbierająsięw swoich stanach i głosująza pomocąkartek na prezydenta i wiceprezydenta, przy czym przynajmniej
jeden z nich nie powinien byćmieszkańcem tego stanu, co elektorzy; kandydatów na prezydenta i wiceprezydenta wymieniają
na osobnych kartkach. Następnie sporządzająosobne listy, wymieniając na jednej z nich wszystkich kandydatów na prezydenta,
a na drugiej wszystkich kandydatów na wiceprezydenta oraz liczbęgłosów oddanych na każdego z nich, po czym podpisująi
poświadczająlisty oraz przesyłająpod pieczęciądo siedziby naczelnych władz Stanów Zjednoczonych na ręce prezydenta
Senatu. Prezydent Senatu otwiera wszystkie poświadczone listy w obecności Senatu i Izby Reprezentantów, po czym następuje
obliczenie głosów. Osoba, która uzyskała największąliczbęgłosów, oddanych na prezydenta, zostaje prezydentem, jeżeli liczba
ta przekracza połowęogólnej liczby wyznaczonych elektorów; jeżeli nikt nie uzyskałtakiej większości, Izba Reprezentantów
niezwłocznie wybiera w głosowaniu za pomocąkartek prezydenta spośród trzech osób zamieszczonych na liście, które w
głosowaniu na prezydenta uzyskały najwięcej głosów. Przy takim jednak wyborze prezydenta liczy sięgłosy stanami, a każdemu
stanowi przysługuje jeden głos; quorum wynosi dwie trzecie stanów, z których każdy reprezentowany jest choćby przez jednego
przedstawiciela, a dla wyboru trzeba uzyskaćgłosy ponad połowy stanów. Jeżeli zaśIzba, mając prawo wyboru, nie dokona go
przed najbliższym 4 marca, urząd prezydenta przejmuje wiceprezydent, podobnie, jak w razieśmierci lub w innym przypadku
niezdolności prezydenta, przewidzianym w konstytucji. Osoba, która uzyskała największąliczbęgłosów oddanych na
wiceprezydenta, zostaje wiceprezydentem, jeżeli liczba ta jest większa od połowy ogólnej liczby wyznaczonych elektorów. Gdy
nikt takiej większości nie uzyskał, wówczas wiceprezydenta wybiera Senat spośród dwu osób na liście, które uzyskały najwięcej
głosów; quorum wynosi wówczas dwie trzecie ogółu senatorów, a dla wyboru trzeba uzyskaćgłosy ponad połowy ogółu
senatorów. Na urząd wiceprezydenta nie może byćjednak wybrana osoba, która w myśl konstytucji nie może byćwybrana na
urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych.
Poprawka XIII (1865r.)
§1.Nie będzie w Stanach Zjednoczonych lub jakimkolwiek miejscu podległym ich władzy ani niewolnictwa, ani przymusowych
robót, chyba jako kara za przestępstwo, którego sprawca zostałprawidłowo skazany.
§2.Kongres ma prawo zabezpieczyćwykonanie niniejszego artykułu przez odpowiednie ustawodawstwo.
Poprawka XIV (1868r.)
§1.Każdy, kto urodziłsięlub naturalizowałw Stanach Zjednoczonych i podlega ich zwierzchnictwu, jest obywatelem Stanów
Zjednoczonych i tego stanu, w którym zamieszkuje.Żaden stan nie może wydawaćani stosowaćustaw, które by ograniczały
prawa i wolności obywateli Stanów Zjednoczonych. Nie może też żaden stan pozbawićkogoś życia, wolności lub mienia bez
prawidłowego wymiaru sprawiedliwości ani odmówićkomukolwiek na swoim obszarze równej ochrony prawa.
§2.Liczba mandatów do Izby Reprezentantów zostaje rozdzielona między poszczególne stany odpowiednio do liczby
mieszkańców, przy uwzględnieniu wszystkich mieszkańców stanu, z wyjątkiem nieopodatkowanych Indian. Jednak zmniejszeniu
ulega podstawa ustalenia reprezentacji tych stanów, w których przy wyborze elektorów dla wyboru prezydenta lub
wiceprezydenta albo przy wyborach reprezentantów do Kongresu albo stanowych urzędników władzy wykonawczej lub
sądowniczej, albo członków ciała ustawodawczego jakakolwiek częśćmęskiej ludności stanu, pomimo ukończenia dwudziestu
jeden lat i posiadania obywatelstwa Stanów Zjednoczonych, pozbawiona jest praw wyborczych albo w jakiejkolwiek mierze
ograniczona w tych prawach z innych względów, niżudziałw buncie lub popełnienie innego przestępstwa; zmniejszenie
reprezentacji następuje w takim stosunku, w jakim liczba upośledzonych obywateli płci męskiej pozostaje do ogólnej liczby
męskich obywateli tego stanu, mających ukończone dwadzieścia jeden lat.
§3.Nie może zostaćsenatorem ani reprezentantem w Kongresie albo elektorem prezydenta i wiceprezydenta, ani też
sprawowaćw służbie Stanów Zjednoczonych lub poszczególnego stanu jakiegokolwiek urzędu cywilnego lub wojskowego, kto
poprzednio jako członek Kongresu lub funkcjonariusz Stanów Zjednoczonych albo któregokolwiek stanu złożyłprzysięgęna
konstytucjęStanów Zjednoczonych, a następnie wziąłudziałw powstaniu lub buncie przeciwko niej albo udzielałjej wrogom
pomocy lub poparcia. Jednak niezdolnośćta może byćzniesiona przez Kongres większościądwu trzecich głosów.
§4.Nie będzie poddawana w wątpliwośćważnośćzadłużenia Stanów Zjednoczonych, powstałego zgodnie z prawem, nie
wyłączając długów zaciągniętych dla opłacenia uposażeńi nagród za zasługi przy tłumieniu powstania i buntu. Natomiast Stany
Zjednoczone aniżaden ze stanów nie może przejąćani spłacaćjakiegokolwiek długu lub zobowiązania, zaciągniętego dla
poparcia powstania lub buntu przeciwko Stanom Zjednoczonym, ani teżjakiegokolwiek roszczenia z tytułu utraty lub
oswobodzenia niewolnika, a wszelkie tego rodzaju długi, zobowiązania i roszczenia uznaje sięza sprzeczne z prawem i
nieważne.
§5.Kongres ma prawo zabezpieczyćwykonanie przepisów niniejszego artykułu przez odpowiednie ustawodawstwo.
Poprawka XV (1870r.)
§1.Ani Stany Zjednoczone, aniżaden stan nie może pozbawićani ograniczaćpraw wyborczych obywateli Stanów
Zjednoczonych ze względu na rasę, kolor skóry lub poprzednie niewolnictwo.
§2.Kongres ma prawo zabezpieczyćwykonanie niniejszego artykułu przez odpowiednie ustawodawstwo.
Poprawka XVI (1913r.)
Kongres ma prawo nakładaćiściągaćpodatki od wszelkiego rodzaju dochodów i nie musi przy tym uwzględniaćani
proporcjonalnego rozdziału między poszczególne stany, ani teżjakichkolwiek szacunków lub spisów ludności.
Poprawka XVII (1913r.)
Senat Stanów Zjednoczonych składa sięz senatorów, wybieranych po dwu przez ludnośćkażdego stanu na sześćlat. Każdemu
senatorowi przysługuje jeden głos. W każdym stanie wyborcy musząodpowiadaćwarunkom, jakie sąprzewidziane dla tej izby
ciała ustawodawczego, która ma najliczniejszy skład. W razie opróżnienia mandatów do Senatu z jakiegośstanu władza
wykonawcza tego stanu powinna dla ich obsadzenia zarządzićwybory. Dopuszcza się, aby w każdym stanie ciało ustawodawcze
upoważniło władzęwykonawcządo przejściowego wyznaczenia przedstawicieli na okres, dopóki o obsadzeniu mandatów nie
zdecyduje lud w wyborach określonych przez ciało ustawodawcze. Niniejszej poprawki nie należy rozumiećw taki sposób, aby
mogła miećzastosowanie do wyboru lub kadencji senatora, który zostałwybrany, zanim poprawka ta weszła wżycie jako część
składowa konstytucji.
Poprawka XVIII (1919r.)
§1.Niniejszym zabrania się, poczynając od roku po przyjęciu niniejszego artykułu, wytwarzania, sprzedaży i przewozu
przeznaczonych do spożycia napojów wyskokowych, jak równieżich importu i eksportu ze Stanów Zjednoczonych oraz
jakiegokolwiek obszaru podległego ich zwierzchnictwu.
§2.Kongres i poszczególne stany sąw równej mierze uprawnione do zapewnienia przez odpowiednie ustawodawstwo
wykonania niniejszego artykułu.
§3.Artykułten nie wejdzie wżycie, jeżeli w ciągu siedmiu lat od przedstawienia go przez Kongres stanom nie zostanie zgodnie
z przepisami konstytucji ratyfikowany przez ciała ustawodawcze poszczególnych stanów jako poprawka do konstytucji.
Poprawka XIX (1920r.)
Stany Zjednoczone ani którykolwiek ze stanów nie może obywateli Stanów Zjednoczonych pozbawićpraw wyborczych ani
ograniczyćich ze względu na płeć. Kongres ma prawo zapewnićprzez odpowiednie ustawodawstwo wykonanie niniejszego
artykułu.
Poprawka XX (1933r.)
§1.Kadencja prezydenta i wiceprezydenta upływa w południe dnia 20 stycznia, a kadencja senatorów i członków Izby
Reprezentantów w południe 3 stycznia tego roku, w którym kadencja upłynęłaby, gdyby niniejszy artykułnie zostałprzyjęty; w
powyższych terminach rozpoczyna sięnastępna kadencja.
§2.Kongres zbiera sięco najmniej raz do roku, a pierwsze posiedzenie rozpoczyna sięw południe dnia 3 stycznia, chybaże
ustawa określi inny dzień.
§3.Jeżeliby w czasie, wyznaczonym jako początek kadencji prezydenta, prezydent-elekt jużnieżył, wówczas prezydentem
zostałby wiceprezydent-elekt. Jeżeliby prezydent nie zostałwybrany przed terminem wyznaczonym jako początek jego kadencji
albo jeżeliby prezydent-elekt nie odpowiadałwymogom przepisanym dla prezydenta, wówczas obowiązki jego przejmuje
wiceprezydent-elekt do czasu ustalenia prezydenta, odpowiadającego tym wymogom. Kongres może w drodze ustawy określić,
kto i w jakim trybie obrany przejmuje obowiązki prezydenta, w razie gdy ani prezydent-elekt, ani wiceprezydent-elekt nie
odpowiada przepisanym wymogom. Osoba ta pełni wówczas obowiązki, dopóki nie zostanie ustalony prezydent lub
wiceprezydent, odpowiadający przepisanym wymogom.
§4.Kongres może w drodze ustawy określićzasady postępowania w wypadkach, gdy prawo wyboru prezydenta przechodzi na
IzbęReprezentantów, a jedna z osób, spośród których ma siędokonaćwyboru, zmarła, oraz gdy prawo wyboru wiceprezydenta
przechodzi na Senat, a jedna z osób, spośród których ma siędokonaćwyboru, zmarła.
§5.Paragrafy1i 2 wchodząwżycie dnia15 października następującego po ratyfikacji niniejszego artykułu.
§6.Niniejszy artykułnie wejdzie wżycie, jeżeli w ciągu siedmiu lat od przedstawienia go stanom nie zostanie ratyfikowany jako
poprawka do konstytucji przez ciała ustawodawcze trzech czwartych ogółu stanów.
Poprawka XXI (1933r.)
§1.Niniejszym uchyla sięartykułbędący osiemnastąpoprawkądo konstytucji Stanów Zjednoczonych.
§2.Przewóz lub wwóz do poszczególnych stanów, terytoriów lub posiadłości Stanów Zjednoczonych napojów wyskokowych w
celu ich dalszej dostawy lub spożycia na miejscu jest zabroniony, jeżeli sprzeciwia sięmiejscowemu ustawodawstwu.
§3.Artykułten nie wejdzie wżycie, jeżeli w ciągu siedmiu lat od przedstawienia go stanom przez Kongres nie zostanie zgodnie
z przepisami konstytucji ratyfikowany przez konwencje poszczególnych stanów jako poprawka do konstytucji.
Poprawka XXII (1951r.)
§1.Nikt nie może byćwybrany na urząd prezydenta więcej niżdwa razy, a kto sprawowałurząd prezydenta albo pełniłjego
funkcjęw czasie kadencji innej osoby przez ponad dwa lata nie może byćwybrany na urząd prezydenta więcej niżraz. Niniejszy
artykułnie ma jednak zastosowania do osoby pełniącej urząd prezydenta w czasie zaproponowania tego artykułu przez Kongres
ani teżnie stoi na przeszkodzie, aby osoba sprawująca urząd prezydenta lub pełniąca jego funkcjęw okresie ratyfikowania
niniejszego artykułu sprawowała urząd prezydenta lub pełniła jego funkcje ażdo upływu kadencji.
§2.Artykułten nie wejdzie wżycie, jeżeli w ciągu siedmiu lat od przedstawienia go stanom przez Kongres nie zostanie zgodnie
z przepisami konstytucji ratyfikowany przez ciała ustawodawcze trzech czwartych ogółu stanów jako poprawka do konstytucji.
Poprawka XXIII (1961r.)
§1.Okręg, będący siedzibąnaczelnych władz Stanów Zjednoczonych, wyznacza w trybie określonym przez Kongres elektorów
prezydenta i wiceprezydenta w liczbie odpowiadającej liczbie senatorów i członków Izby Reprezentantów, do której okręg byłby
uprawniony, gdyby byłstanem; nie może to byćjednak liczba większa od przypadającej stanowi o najmniejszej liczbie
mieszkańców. Elektorzy ci uzupełniająelektorów wyznaczonych przez stany; przy wyborze prezydenta i wiceprezydenta działają
tak, jakby zostali wyznaczeni przez stan, a zbierając sięw okręgu wykonująte obowiązki, które zostały określone przez
dwunasty artykułpoprawek.
§2.Kongres uprawniony jest zapewnićprzez odpowiednie ustawodawstwo wykonanie niniejszego artykułu.
Poprawka XXIV (1964r.)
§1.Stany Zjednoczone ani poszczególny stan nie mogąze względu na niezapłacenie podatku wyborczego lub innego pozbawiać
lub ograniczaćpraw wyborczych obywateli Stanów Zjednoczonych przy prawyborach lub innych formach wyboru prezydenta lub
wiceprezydenta, przy wyborze elektorów prezydenta lub wiceprezydenta albo przy wyborze senatorów lub reprezentantów do
Kongresu.
§2.Kongres uprawniony jest zapewnićprzez odpowiednie ustawodawstwo wykonanie niniejszego artykułu.
Poprawka XXV (1967r.)
§1.W razie usunięcia prezydenta z urzędu albo jegośmierci lub ustąpienia prezydentem zostaje wiceprezydent.
§2.Ilekroćurząd wiceprezydenta pozostaje nie obsadzony, prezydent mianuje wiceprezydenta, który obejmuje stanowisko po
uchwale zatwierdzającej, podjętej większościągłosów obu izb Kongresu.
§3.Ilekroćprezydent złoży prezydentowi ad interim Senatu i przewodniczącemu Izby Reprezentantów pisemne oświadczenie,
że nie może sprawowaćwładzy i zadańswojego urzędu, władzętęi zadania sprawowaćbędzie wiceprezydent jako pełniący
obowiązki prezydenta, dopóki prezydent nie złoży powyższym adresatom pisemnego oświadczenia,że przeszkoda ustała.
§4.Ilekroćprezydent i większośćkierowników resortów lub innego ciała określonego przez Kongres w drodze ustawy złoży
prezydentowi ad interim Senatu i przewodniczącemu Izby Reprezentantów pisemne oświadczenie,że prezydent nie może
sprawowaćwładzy i zadańswojego urzędu, wiceprezydent niezwłocznie przejmuje władzęi zadania tego urzędu jako pełniący
obowiązki prezydenta. Jeżeli następnie prezydent złoży prezydentowi ad interim Senatu i przewodniczącemu Izby
Reprezentantów pisemne oświadczenie,że jego niemożnośćjużnie zachodzi, wówczas przejmuje znów władzęi zadania
swojego urzędu, chybaże wiceprezydent i większośćkierowników resortów lub innego ciała, określonego przez Kongres w
drodze ustawy, złoży do dni czterech prezydentowi ad interim Senatu i przewodniczącemu Izby Reprezentantów swoje pisemne
oświadczenia,że prezydent nie może sprawowaćwładzy i zadańswojego urzędu. W takim wypadku rozstrzyga Kongres; jeżeli
nie jest to okres sesji, zbiera sięw tym celu w ciągu czterdziestu ośmiu godzin. Jeżeli Kongres w ciągu dwudziestu jeden dni od
otrzymania powyższego pisemnego oświadczenia, a gdy nie jest to okres sesji - w ciągu dwudziestu jeden dni od zebrania się,
stwierdzi uchwałąpodjętąwiększościądwu trzecich głosów każdej izby,że prezydent nie może sprawowaćwładzy i zadań
swojego urzędu, wówczas wiceprezydent będzie je sprawowałnadal; w przeciwnym razie prezydent znowu przejmuje władzęi
zadania swojego urzędu.
Poprawka XXVI (1971r.)
§1.Stany Zjednoczone ani jakikolwiek stan nie mogąze względu na wiek pozbawićlub ograniczyćpraw wyborczych obywateli
Stanów Zjednoczonych, którzy ukończyli18 lub więcej lat.
§2.Kongres jest władny zapewnićwykonanie niniejszego artykułu przez odpowiednie ustawodawstwo.
Poprawka XXVII (1992r.)
Żadna ustawa zmieniająca wynagrodzenie senatorów i reprezentantów nie może wejśćwżycie przed wyłonieniem Izby
Reprezentantów w nowej kadencji.
Komentarze
Pokaż komentarze