Można zawieszać działalność gospodarczą

Obowiązująca od 20 września 2008 r. nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprowadziła możliwość zawieszenia takiej działalności, a co za tym idzie zmieniła zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby ją prowadzące.

To poważna zmiana i bardzo istotna dla przedsiębiorców. Jej formuła prawna nie jest jednak wcale taka prosta i rodzi wiele wątpliwości, więc postaram się ją wyjaśnić i nieco uprościć tam, gdzie dotyczy ona kwestii ubezpieczeń społecznych.

Najpierw przyjrzyjmy się co mówi prawo. W myśl znowelizowanych przepisów osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, a także wspólnicy spółek jawnych, partnerskich, komandytowych i jednoosobowych spółek z o.o. podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania – z wyłączeniem okresu, w którym dokonane przez przedsiębiorcę zawieszenie wykonywania działalności wywołuje skutki prawne w zakresie ubezpieczeń społecznych. Zwieszenie wywołuje zaś skutki od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej do ostatniego dnia miesiąca, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.
Osoby, o których mowa podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i opłacają składki na te ubezpieczenia do ostatniego dnia miesiąca, w którym zostało zgłoszone zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono wznowienie wykonywania tej działalności (za okres, w którym nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, mogą złożyć wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym).

Tyle prawo. Ale co to właściwie oznacza? To mianowicie, że jeśli osoba prowadząca działalność gospodarczą zgłosi we właściwym urzędzie zawieszenie tej działalności np. 20 listopada, to ubezpieczeniom społecznym nie będzie podlegała od 1 grudnia. Czyli od 1 grudnia nie będzie musiała opłacać składek na ubezpieczenia społeczne aż do momentu wznowienia działalności. Podobnie będzie jeśli wznowi tę działalność np. 15 marca, wówczas do ubezpieczeń społecznych „powróci” od 1 kwietnia i od tego momentu będzie zobowiązana do ponownego opłacania składek.

Ale uwaga! Nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewiduje, że do 30 marca 2009 r. obowiązują dotychczasowe zasady składania dokumentów ubezpieczeniowych. A zatem zawieszenie wykonywania działalności powoduje obowiązek przekazania do ZUS formularza wyrejestrowania płatnika składek oraz wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Trzeba jednak pamiętać, że wyrejestrowanie płatnika może nastąpić wyłącznie, jeśli nie ma on obowiązku składania dokumentów ubezpieczeniowych za zatrudniane osoby. Wznowienie wykonywania działalności powoduje obowiązek przekazania do ZUS zgłoszenia płatnika składek. Daty wyrejestrowania z ubezpieczenia i zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń zawsze muszą przypadać na pierwszy dzień miesiąca.

Zawieszanie – to korzyści dla przedsiębiorców. Warto zwrócić uwagę, że prowadzący działalność mogą w okresie „martwym” dla swojej pracy, zawiesić jej wykonywanie. Jeśli prowadzi się bowiem wypożyczalnię sprzętu wodnego (kajaków, łódek czy żaglówek) w mazurskiej miejscowości, to trudno spodziewać się, że późną jesienią i zimą działalność ta będzie przynosiła jakiekolwiek dochody. Prawdziwy ruch i zyski generuje bowiem jedynie późną wiosną, latem i wczesną jesienią. Później natomiast, do następnego roku niejako „zamiera”. Przedsiębiorca taki może więc ją zawiesić i nie ponosić tym samym obowiązkowych kosztów związanych z jej prowadzeniem w okresie tego zawieszenia.