4 obserwujących
97 notek
181k odsłon
5075 odsłon

Pałac Saski zostanie odbudowany. Stanie się pomnikiem odzyskania niepodległości

Zdjęcie lotnicze pałacu Saskiego i okolic z około 1919 roku, patrząc na wschód, widoczny sobór św. Aleksandra Newskiegom fot. Wikipedia.pl
Zdjęcie lotnicze pałacu Saskiego i okolic z około 1919 roku, patrząc na wschód, widoczny sobór św. Aleksandra Newskiegom fot. Wikipedia.pl
Wykop Skomentuj48

11 listopada, podczas święta 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę, prezydent Andrzej Duda ogłosi w sposób symboliczny odbudowę Pałacu Saskiego. Stanie się to w czasie uroczystej zmiany wart przed Grobem Nieznanego Żołnierza, który jest jedyną ocalałą częścią budynku.

Pałac Saski - historia

  • wiek XVII

Pałac Saski został wzniesiony w 1661 roku - w miejscu dworu, fosy i wału Zygmuntowskiego - przez poetę Jana Andrzeja Morsztyna. Był to piętrowy barokowy pałac z czterema wieżami. Według ostatnich badań za projektanta pałacu uznaje się architekta Wazów Giovanniego Battistę Gisleniego.

Pałac został zakupił w 1713 r. król August II, który rozpoczął jego przebudowę ukończoną w 1724 r.. Pracami kierowali Carl Friedrich Pöppelmann i Joachim Daniel Jauch. Przebudowany pałac stanowił jedno z założeń urbanistycznych Osi Saskiej ciągnącej się od Krakowskiego Przedmieścia do Koszar Mirowskich. Od 1716 w Sali Teatralnej pałacu i w amfiteatrze w Ogrodzie Saskim (a także na Zamku Królewskim) odbywały się przedstawienia teatralne.

image
Pałac Saski jako królewska rezydencja.

  • wiek XVIII

W ramach rozbudowy obiektu przyłączono do obszaru kompleksu pałacowego sąsiadujące rezydencje magnackie – w 1721 została przyłączona posiadłość rodu Sanguszków, przekształcona następnie w pałac Brühla, a w 1726 dołączono rezydencję biskupa Teodora Potockiego, którą później przekształcono w Pałac Błękitny, przeznaczony dla Anny Orzelskiej, córki Augusta II Mocnego. Po śmierci króla w 1763 r. pałac utracił status rezydencji królewskiej i podupadł, należąc do kolejnych elektorów saskich, którzy wynajmowali pomieszczenia budynku na biura i mieszkania. Jego stan pogorszył się w trakcie powstania kościuszkowskiego.

image
Pałac Saski od strony Ogrodu Saskiego, wiek XIX.

  • wiek XIX

W latach 1804-16 w pałacu mieściło się Liceum Warszawskie, w którym uczył języka francuskiego Mikołaj Chopin.Do 1817 roku na II piętrze zamieszkiwali w nim Chopinowie wraz z dziećmi: Ludwiką i Fryderykiem.  W czasach Królestwa Kongresowego plac przed budynkiem odbywały się musztry i parady wojskowe. Plac przed Pałacem Saskim szczególnie upodobał sobie brat cara, książę Konstanty, rezydujący w sąsiednim Pałacu Brühla.

Budynek podczas Powstania Listopadowego uległ zniszczeniu i został odbudowany w latach 1838-42 w stylu klasycystycznym. Wówczas powstały dwa samodzielne budynki z wewnętrznymi dziedzińcami, a główny korpus pałacu został rozebrany. Poprzez wzniesioną wówczas kolumnadę pałac został połączony z pobliskim Ogrodem Saskim. Zmodyfikowano także oba skrzydła boczne pałacu, poprzez dodanie m.in. nawiązujących do stylu kolumnady pilastrów.

image
Miniatura gmachu w Parku Miniatur Województwa Mazowieckiego.

Od 1862 do 1915 pałac Saski zajmowała armia carskiej Rosji – znajdowało się w nim rosyjskie Dowództwo III Warszawskiego Okręgu Wojskowego.

  • wiek XX

W XX-leciu międzywojennym w Pałacu Saskim znajdował się Sztab Generalny Wojska Polskiego. W tym czasie wymurowano podziemny tunel komunikacyjny łączący oba skrzydła pałacu. W 1923 r. przed budynkiem stanął pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, a 2 listopada 1925 r. w kolumnadzie pałacu, pod arkadami, odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza. W tym dniu złożono do niego szczątki bezimiennego żołnierza, sprowadzone podczas specjalnej ceremonii z Cmentarza Obrońców Lwowa. Twórcą grobu był artysta-rzeźbiarz Stanisław Kazimierz Ostrowski.

W latach 1930–1937 w Pałacu Saskim mieściła się także siedziba Biura Szyfrów, gdzie po raz pierwszy, w grudniu 1932, złamano kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Plac przed pałacem stał się miejscem, gdzie odbywały się ważne uroczystości państwowe i kościelne. Rangę tego miejsca podkreślały wystąpienia najwyższych dostojników państwowych z marszałkiem Józefem Piłsudskim na czele.

image
Parada wojska niemieckiego po kapitulacji miasta we wrześniu 1939 r.

Po kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 pałac został zajęty przez wojska niemieckie. W czasie II wojny światowej Pałac Saski zajmował Wehrmacht, a od 1940 r. plac, przy którym stał został czasowo przemianowany na Adolf Hitler Platz. 28 grudnia 1944 r. oddziały niemieckie wycofujące się z Warszawy wysadziły w powietrze Pałac Saski. Ocalały jedynie fragmenty kolumnady z Grobem Nieznanego Żołnierza.

– Niemiec, który miał wysadzać Pałac nie wykonał rozkazu – mówił konserwator inż. Feliks Ptaszyński w rozmowie z Polskim Radiem. – Był wychowany w duchu przywiązania do tradycji i Grób Nieznanego Żołnierza, o którym on na pewno wiedział, był również dla niego jakąś świętością - uważa.

Po zakończonej II wojnie światowej komunistyczne władze nie zdecydowały się na odbudowę pałacu, odnowiono jedynie pozostałą po zniszczeniach środkową część, w której w 1946 odsłonięto ponownie Grób Nieznanego Żołnierza. 2 czerwca 1979 r. papież Jan Paweł II odprawił na placu Zwycięstwa mszę świętą podczas swojej pierwszej pielgrzymki do Polski.

Wykop Skomentuj48
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura