Blog
Wokół kultury
Salon Kulturalny
3 obserwujących 83 notki 137962 odsłony
Salon Kulturalny, 10 listopada 2018 r.

Pałac Saski zostanie odbudowany. Stanie się pomnikiem odzyskania niepodległości

4973 46 0 A A A
Zdjęcie lotnicze pałacu Saskiego i okolic z około 1919 roku, patrząc na wschód, widoczny sobór św. Aleksandra Newskiegom fot. Wikipedia.pl
Zdjęcie lotnicze pałacu Saskiego i okolic z około 1919 roku, patrząc na wschód, widoczny sobór św. Aleksandra Newskiegom fot. Wikipedia.pl

11 listopada, podczas święta 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę, prezydent Andrzej Duda ogłosi w sposób symboliczny odbudowę Pałacu Saskiego. Stanie się to w czasie uroczystej zmiany wart przed Grobem Nieznanego Żołnierza, który jest jedyną ocalałą częścią budynku.

Pałac Saski - historia

  • wiek XVII

Pałac Saski został wzniesiony w 1661 roku - w miejscu dworu, fosy i wału Zygmuntowskiego - przez poetę Jana Andrzeja Morsztyna. Był to piętrowy barokowy pałac z czterema wieżami. Według ostatnich badań za projektanta pałacu uznaje się architekta Wazów Giovanniego Battistę Gisleniego.

Pałac został zakupił w 1713 r. król August II, który rozpoczął jego przebudowę ukończoną w 1724 r.. Pracami kierowali Carl Friedrich Pöppelmann i Joachim Daniel Jauch. Przebudowany pałac stanowił jedno z założeń urbanistycznych Osi Saskiej ciągnącej się od Krakowskiego Przedmieścia do Koszar Mirowskich. Od 1716 w Sali Teatralnej pałacu i w amfiteatrze w Ogrodzie Saskim (a także na Zamku Królewskim) odbywały się przedstawienia teatralne.

image
Pałac Saski jako królewska rezydencja.

  • wiek XVIII

W ramach rozbudowy obiektu przyłączono do obszaru kompleksu pałacowego sąsiadujące rezydencje magnackie – w 1721 została przyłączona posiadłość rodu Sanguszków, przekształcona następnie w pałac Brühla, a w 1726 dołączono rezydencję biskupa Teodora Potockiego, którą później przekształcono w Pałac Błękitny, przeznaczony dla Anny Orzelskiej, córki Augusta II Mocnego. Po śmierci króla w 1763 r. pałac utracił status rezydencji królewskiej i podupadł, należąc do kolejnych elektorów saskich, którzy wynajmowali pomieszczenia budynku na biura i mieszkania. Jego stan pogorszył się w trakcie powstania kościuszkowskiego.

image
Pałac Saski od strony Ogrodu Saskiego, wiek XIX.

  • wiek XIX

W latach 1804-16 w pałacu mieściło się Liceum Warszawskie, w którym uczył języka francuskiego Mikołaj Chopin.Do 1817 roku na II piętrze zamieszkiwali w nim Chopinowie wraz z dziećmi: Ludwiką i Fryderykiem.  W czasach Królestwa Kongresowego plac przed budynkiem odbywały się musztry i parady wojskowe. Plac przed Pałacem Saskim szczególnie upodobał sobie brat cara, książę Konstanty, rezydujący w sąsiednim Pałacu Brühla.

Budynek podczas Powstania Listopadowego uległ zniszczeniu i został odbudowany w latach 1838-42 w stylu klasycystycznym. Wówczas powstały dwa samodzielne budynki z wewnętrznymi dziedzińcami, a główny korpus pałacu został rozebrany. Poprzez wzniesioną wówczas kolumnadę pałac został połączony z pobliskim Ogrodem Saskim. Zmodyfikowano także oba skrzydła boczne pałacu, poprzez dodanie m.in. nawiązujących do stylu kolumnady pilastrów.

image
Miniatura gmachu w Parku Miniatur Województwa Mazowieckiego.

Od 1862 do 1915 pałac Saski zajmowała armia carskiej Rosji – znajdowało się w nim rosyjskie Dowództwo III Warszawskiego Okręgu Wojskowego.

  • wiek XX

W XX-leciu międzywojennym w Pałacu Saskim znajdował się Sztab Generalny Wojska Polskiego. W tym czasie wymurowano podziemny tunel komunikacyjny łączący oba skrzydła pałacu. W 1923 r. przed budynkiem stanął pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, a 2 listopada 1925 r. w kolumnadzie pałacu, pod arkadami, odsłonięto Grób Nieznanego Żołnierza. W tym dniu złożono do niego szczątki bezimiennego żołnierza, sprowadzone podczas specjalnej ceremonii z Cmentarza Obrońców Lwowa. Twórcą grobu był artysta-rzeźbiarz Stanisław Kazimierz Ostrowski.

W latach 1930–1937 w Pałacu Saskim mieściła się także siedziba Biura Szyfrów, gdzie po raz pierwszy, w grudniu 1932, złamano kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Plac przed pałacem stał się miejscem, gdzie odbywały się ważne uroczystości państwowe i kościelne. Rangę tego miejsca podkreślały wystąpienia najwyższych dostojników państwowych z marszałkiem Józefem Piłsudskim na czele.

image
Parada wojska niemieckiego po kapitulacji miasta we wrześniu 1939 r.

Po kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 pałac został zajęty przez wojska niemieckie. W czasie II wojny światowej Pałac Saski zajmował Wehrmacht, a od 1940 r. plac, przy którym stał został czasowo przemianowany na Adolf Hitler Platz. 28 grudnia 1944 r. oddziały niemieckie wycofujące się z Warszawy wysadziły w powietrze Pałac Saski. Ocalały jedynie fragmenty kolumnady z Grobem Nieznanego Żołnierza.

– Niemiec, który miał wysadzać Pałac nie wykonał rozkazu – mówił konserwator inż. Feliks Ptaszyński w rozmowie z Polskim Radiem. – Był wychowany w duchu przywiązania do tradycji i Grób Nieznanego Żołnierza, o którym on na pewno wiedział, był również dla niego jakąś świętością - uważa.

Po zakończonej II wojnie światowej komunistyczne władze nie zdecydowały się na odbudowę pałacu, odnowiono jedynie pozostałą po zniszczeniach środkową część, w której w 1946 odsłonięto ponownie Grób Nieznanego Żołnierza. 2 czerwca 1979 r. papież Jan Paweł II odprawił na placu Zwycięstwa mszę świętą podczas swojej pierwszej pielgrzymki do Polski.

Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

Ostatnie notki

Najpopularniejsze notki

Tematy w dziale Kultura