Jest rok 1991 Ukraina dokłada swoją cegiełkę do rozpadu ZSRR i proklamuje niepodległość.(1 grudnia 1991 odbywa się referendum na temat ogłoszenia niepodległości Ukrainy. Ukraińcy odpowiadają tylko na jedno pytanie - "Czy zgadzacie się z Aktem ogłoszenia niepodległości Ukrainy?". Tekst Aktu został przyjęty przez Radę Najwyższą Ukrainy 24 sierpnia 1991 i ogłoszony w biuletynie wyborczym. Obywatele Ukrainy opowiedzieli się za utrzymaniem niepodległości Ukrainy. W referendum wzięło udział 31 891 742 (84,18 %) wyborców, z których 28 804 071 (90,32 %) głosowało "zа").
Jednocześnie wraz z referendum odbyły się wybory Prezydenta Ukrainy, w których zwyciężył Leonid Krawczuk. Ukraińcy w jednej ,,chwili” zyskują niepodległość jak i stają się z dnia na dzień potęgą militarną(na terytorium nowego państwa na mapie świata znalazło się ponad 780 tys. wojsk, dysponujących wszelkim możliwym uzbrojeniem, które było dostępne w ówczesnym ZSRR. Oprócz broni konwencjonalnej w kraju tym znajdowała się także broń nuklearna - 1 272 międzykontynentalnych pociski, 2,5 tys. sztuk taktycznej broni jądrowej oraz 26 baz lotniczych z samolotami wyposażonymi w pociski atomowe. Czyniło to z Ukrainy trzecią potęgę atomową na świecie.
Taka sytuacja była dla Kremla nie do zaakceptowania. Sytuacja ta niepokoiła też zachód. Stąd też musiały pojawić się działania wspólnoty międzynarodowej, mające na celu zmniejszenie liczby państw nuklearnych, które wyłoniły się na przestrzeni poradzieckiej, poprzez przekazanie broni jądrowej Rosji. Utrzymanie przez Ukrainę statusu państwa atomowego groziłoby zakłóceniem równowagi militarnej na świecie. Nie chciały tego ani Waszyngton, ani Rosja. Kraje te robiły wszystko, aby Kijów zrezygnował z posiadania ładunków nuklearnych, co częściowo udało się osiągnąć w 1992 roku.
Niestabilność polityczna nad Dnieprem jednak przerwała proces przekazywania uzbrojenia Rosji.. Ponieważ Ukraina ciągle poszukiwała swojego miejsca na arenie międzynarodowej, pojawiły się propozycje utworzenia własnego systemu bezpieczeństwa regionalnego, tak zwany „plan Krawczuka”. W kwietniu 1993 roku na spotkaniu KBWE w Pradze, Ukraina zaproponowała utworzenie systemu bezpieczeństwa zbiorowego z udziałem państw Europy Środkowej, republik bałtyckich i Ukrainy. Koncepcja ta nie spotkała się z większym zainteresowaniem. Wobec jej odrzucenia, zdecydowano, że bezpieczeństwo zostanie oparte na własnych siłach, a przede wszystkim na broni jądrowej znajdującej się na Ukrainie. Dlatego też wstrzymano przekazywanie do Rosji strategicznego uzbrojenia jądrowego. Przyczyniło się do tego także „lobby jądrowe”, cieszące się poparciem premiera Kuczmy. Środowisko to podzielało przekonanie prawicowych polityków, że w interesie Ukrainy jest utrzymanie statusu państwa atomowego.
Oprócz interesów ekonomicznych „lobby jądrowego” doszła kwestia materialnej wartości broni atomowej. Stąd też w lipcu 1993 ukraiński parlament ogłosił, że broń ta stanowi własność Ukrainy. Takie działania miały na celu przerwać proces pozbywania się broni za bezcen, tym bardziej, że zyski ze znajdującego się w głowicach uranu czerpała Rosja, sprzedając go Stanom Zjednoczonym. Stąd też Kijów słusznie zażądał rekompensaty finansowej i gwarancji bezpieczeństwa. Jednak wskutek nacisków politycznych i zamrożenia pomocy finansowej dla Ukrainy ze strony USA i państw Europy Zachodniej, w listopadzie 1993 roku Rada Najwyższa ratyfikowała układ START-1 (o redukcji nuklearnej broni strategicznej) i Protokół Lizboński.
Zgoda na wymianę dokumentów ratyfikacyjnych opatrzona była licznymi zastrzeżeniami, co przekreślało wartość całego układu. Do rozmów włączył się bezpośrednio sam prezydent USA Bill Clinton. Przyjmując ukraińską delegację, Clinton zaproponował szybki przyjazd do Kijowa, co też nastąpiło 13 stycznia 1994 roku. Wizyta trwała kilka godzin. Już następnego dnia obaj prezydenci udali się do Moskwy, gdzie w towarzystwie Borysa Jelcyna zostało zawarte porozumienie trójstronne.W tym dokumencie Ukraina zobowiązała się przekazać Rosji cały arsenał jądrowy, w zamian za udzielnie jej pomocy finansowej i materialnej w postaci nisko wzbogaconego uranu dla ukraińskich elektrowni atomowych oraz gwarancji bezpieczeństwa.Pod koniec roku, 5 grudnia 1994 roku, Stany Zjednoczone, Chiny, Francja, Wielka Brytania i Rosja udzieliły Ukrainie takich gwarancji.
Gwarancje bezpieczeństwa dla Kijowa w ówczesnych realiach międzynarodowych były ważniejsze od wsparcia finansowego. Największym zagrożeniem dla integralności terytorium Ukrainy była i nadal pozostaje Rosja.
Dziś Ukraińcy powinni głośno żądać od Stanów Zjednoczonych, Chin, Francji i Wielkiej Brytanii, by dotrzymali słowa danego ukraińskiemu narodowi i byli gwarantem bezpieczeństwa i nienaruszalności granic.
http://wiadomosci.wp.pl/kat,1356,title,Ukraina-pozbyla-sie-broni-atomowej-prawie-za-darmo,wid,10126116,wiadomosc.html?ticaid=112436&_ticrsn=3
http://pl.wikipedia.org/wiki/Referendum_na_Ukrainie_w_1991_roku
http://www.mojeopinie.pl/ukraina_trzecia_potega_atomowa,3,1257782083
grafika:internet
Komentarze
Pokaż komentarze