169 obserwujących
1834 notki
2891k odsłon
2286 odsłon

Kto ma Modlin ten ma Polskę...

Wykop Skomentuj46

image

" Kto ma Warszawę i Modlin ten włada całą Polską "

Z tymi słowami musimy chcąc nie chcąc się zgodzić, bowiem wypowiedział je jeden z najwybitniejszych XIX wiecznych strategów, a przy okazji autor podręczników z zakresu fortyfikacji. Był osobą dość znaną, nazywał się Napoleon Bonaparte i był cesarzem Francuzów, zwanym też przez ludzi sobie niechętnych - uzurpatorem.

Nie wiadomo czy car Mikołaj I znał opinię Napoleona na temat Modlina, ale bezpośrednio po klęsce powstania listopadowego oddał sens jego słów niemal dosłownie, pisząc do pogromcy Warszawy, księcia Iwana Paskiewicza następujące słowa " Koniecznym jest wzniesienie cytadeli w Warszawie, a dodatkowo dobrze byłoby i Modlin wzmocnić. Wtedy cały kraj nasz "

Kariera Modlina jako najważniejszej w polskiej historii twierdzy ma początek w wojnach napoleońskich, choć niezwykle korzystne położenie Modlina - z punktu widzenia wojskowego - docenili już Szwedzi podczas Potopu i później podczas wojny siedmioletniej. Południowy brzeg Narwi, tuż u ujścia do Wisły zwany dziś " szwedzką wyspą " to miejsce gdzie po raz pierwszy Szwedzi wznieśli ufortyfikowany obóz.

image

"Szwedzka wyspa" i ujście Narwi do Wisły 

Dlaczego akurat Modlin ? Wystarczy spojrzeć na google maps, choć Napoleon korzystał z map sporządzanych przez własnych kartografów. Z jednej strony Wisła, ówczesny komunikacyjny rdzeń Polski, do tego Narew i Bug, również spławne rzeki. Kto transportował łódki z Warszawy na Mazury ten wie, że na Śniardwy można wpłynąć bez problemu poprzez Narew, Pisę i jezioro Roś zwane niegdyś Warschau See. Zatem jak najbardziej możliwe było na przykład zaopatrywania wojska pruskiego operującego na obszarze Polski, lub od południa Wisłą zaopatrywanie Austriaków idących - dla odmiany - z pomocą Prusakom. Na tej ziemi zawsze szła wojaczka. U ujścia Narwi do Wisły dochodzi jeszcze jedna spławna rzeka płynąca przez północne Mazowsze, czyli Wkra. Bardzo malownicza i lubiana dziś przez kajakarzy. Pozostawienie tak ważnego zbiegu czterech rzek bez kontroli byłoby z militarnego punktu widzenia karygodnym zaniedbaniem. I Napoleon niczego tu nie zaniedbał. Bowiem pierwsze prace fortyfikacyjne i początek budowy twierdzy z prawdziwego zdarzenia rozpoczyna się w roku 1807. W szybkim czasie powstaje twierdza będąca rozwinięciem tzw. koncepcji " trzech koron " Napoleona.

image

Z tych napoleońskich koncepcji wzięła się Korona Modlińska, Środkowa i Utracka, a bastion Napoleona jest dziś jedyną zachowaną w Polsce ceglaną działobitnia. Myśl fortyfikacyjna i pomysły Napoleona musiały być nowoczesne w owym czasie, bo po przejęciu twierdzy przez Rosjan dalsza jej rozbudowa odbywa się zgodnie z jego koncepcjami. A, że plan budowy był genialny świadczy to, iż twierdza opierała się szturmom Rosjan przez ponad 300 dni, wiążąc znaczne siły i umożliwiając w miarę zorganizowaną rejteradę Wielkiej Armii spod Moskwy i wydawanie bitew jeszcze w stylu napoleońskim. Modlin skapituluje dopiero na wieść o klęsce Napoleona pod Lipskiem, co rozwiało wszelkie nadzieje oblężonych na jakąkolwiek odsiecz. Po upadku Napoleona rozpoczyna się krótki okres upadku twierdzy i brak zainteresowania cara twierdzą na rubieżach imperium.

image

Wszystko zmieni się wraz z powstaniem listopadowym, powstaniem niewykorzystanych szans i zaniechań. Twierdza choć mogła odegrać wielką rolę i być może odwrócić bieg historii z powodu owych zaniechań, kunktatorstwa przywódców powstania, broniła się zaledwie 13 dni i po kapitulacji Warszawy dowodzący obroną gen. Ledóchowski poddaje twierdzę Rosjanom na honorowych warunkach. Choć zdążył jeszcze Modlin być krótkotrwałą stolicą Polski, gdzie obradował sejm i senat, a na terenie twierdzy odbywały się narady powstańczego rządu. Po zajęciu twierdzy klucze do Modlina trafią na 85 lat do Petersburga, a sam twierdza zmieni nazwę na " Twierdza Nowogieorgijewska " Teraz już, po lekcji powstania listopadowego, car nie zaniedba niczego. Twierdza będzie oczkiem w głowie carów, miejscem chętniej odwiedzanym od samej Warszawy.

image

Wizyta cara Mikołaja II w Modlinie 

Miejscem, którego zadaniem będzie trzymanie w ryzach niepokornych, buntujących się średnio co dwie, trzy dekady, Polaków. Spichlerz na " szwedzkiej wyspie " to też część sprytnego planu zapobiegania ewentualnej rewolcie. Największy spichlerz na terenie zaboru rosyjskiego, ufortyfikowany, mogący ostrzeliwać się z armat nie dawał szans na zorganizowanie jakiejkolwiek aprowizacji powstańczej armii. Wzniesiony z inicjatywy cara " ... by nie dać możliwości wyżywienia buntownikom "

image

Ruiny najwiekszego spichlerza w zaborze rosyjskim. Zdjecie ze ściany w modlińskiej  restauracji 

Łatwiej jest rozbijać lokalne spichlerze i dokonywać rekwizycji żywności w słabiej bronionych miejscowościach, niż w ufortyfikowanym Modlinie. Podczas powstania styczniowego nie udało się powstańcom opanować twierdzy, samo powstanie - w przeciwieństwie do powstania listopadowego - miało charakter wojny partyzanckiej, a sama twierdza była potwierdzeniem słów Mikołaja I, " kto ma Modlin tego cały kraj " Silny garnizon w Modlinie miał duży udział w stłumieniu powstania styczniowego. 

Wykop Skomentuj46
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Rozmaitości