Kiedy patrzymy na przebudzenie patriotyczne części ludzi, warto pamiętać, że ono długo nie potrwa. Za rok może być za późno. Grozi nam dyktatura i całkowita wasalizacja. Pierwszy egzamin to wybory 20 czerwca. Mam nadzieję, że ta data przejdzie do historii Polski jako prawdziwy koniec komunizmu i postkomunizmu a la Platforma Obywatelska.

Kalendarium

19 MARCA

► Do Bydgoszczy przybywa 1300 funkcjonariuszy MO.
► Podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy nie dopuszcza się do głosu przedstawicieli „Solidarności”, zaproszonych na posiedzenie w celu zaprezentowania racji strajkujących rolników. Protestującą delegację „Solidarności” milicja pod dowództwem mjr. Henryka Bednarka siłą usuwa z budynku. Jan Rulewski – przewodniczący MKZ, Mariusz Łabentowicz i Michał Bartoszcze zostają pobici. 

20-21 MARCA

► Obraduje Prezydium KKP; wydaje oświadczenie wprowadzające stan gotowości strajkowej dla całego Związku:
[…] akcja, jaka miała miejsce 19 marca 1981 r. w Bydgoszczy, jest oczywistą prowokacją, wymierzoną w rząd premiera W. Jaruzelskiego. Przerwanie spokoju społecznego obciąża tych, którzy spowodowali akcję bydgoską, odpowiedzialnością za los kraju. […] 

21 MARCA

► W Bydgoszczy odbywa się 2-godzinny strajk protestacyjny. Wieczorem z przedstawicielami MKZ Bydgoszcz spotyka się zastępca prokuratora generalnego Józef Żyto.
► Gotowość strajkową ogłaszają organizacje uczelniane NZS.
► Nad ranem samolot wojskowy rozrzuca nad Bydgoszczą ulotkę informującą, że Jan Rulewski sam się okaleczył, podpisaną przez „Grupę Radnych Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy” – opracowaną przez Oddział Propagandy Specjalnej Zarządu Politycznego WP na polecenie szefa Sztabu gen. Floriana Siwickiego. Zaczyna się szeroka akcja propagandowa wymierzona w J. Rulewskiego (m.in. mówi się, że zdezerterował z wojska i uciekł do RFN, za co otrzymał wyrok 5 lat, że był karany za pospolite kradzieże i fałszowanie dokumentów, wreszcie że zaledwie kilka dni wcześniej, prowadząc z nadmierną szybkością samochód, zabił przechodnia). 

22 MARCA

► W Warszawie odbywają się kilkugodzinne rozmowy przedstawicieli rządu z Prezydium KKP i MKZ Bydgoszcz, po czym do Bydgoszczy udaje się Komisja Rządowa z ministrem sprawiedliwości Jerzym Bafią.
► Z apelu prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego:
[…] Władze państwowe muszą liczyć się z następstwami każdego nierozważnego kroku czynników porządku publicznego. A obywatele, zmierzający do osiągnięcia słusznych praw społecznych, zrzeszania się i rewindykacji ekonomicznych muszą wiedzieć, że dla osiągnięcia tych żądań trzeba wiele czasu, cierpliwości, możliwości funkcjonalnych.
► Ze stenogramu posiedzenia Biura Politycznego KC PZPR:
wicepremier Mieczysław F. Rakowski: Trzeba szybko zorganizować małą poligrafię na potrzeby wojny ulotkowej; J. Waszczuk[zastępca członka BP]: Są już wydane i dostarczone do wszystkich KW ulotki przeciwko strajkowi.
► Z komunikatu Biura Politycznego KC PZPR: […] Wykonując polecenie kompetentnych władz, organy porządkowe w Bydgoszczy, według posiadanych informacji, działały zgodnie z prawem. […] 

23 MARCA

► Powstaje Konfederacja Autonomicznych Związków Zawodowych. 

23-24 MARCA

► W Bydgoszczy obraduje KKP NSZZ „Solidarność”; podejmuje decyzję o przeprowadzeniu 27 marca strajku ostrzegawczego, a w przypadku niewyjaśnienia okoliczności pobicia przedstawicieli „Solidarności” – strajku generalnego począwszy od 31 marca. Wybrano 11-osobowy Krajowy Komitet Strajkowy. 

24 MARCA

► Manewry Sojuz ‘81 zostają przedłużone na czas nieokreślony.
► W prasie związkowej pojawiają się instrukcje, jak postępować w wypadku wprowadzenia stanu wojennego (strajki okupacyjne) i interwencji sowieckiej (wg wzorów zaczerpniętych z doświadczeń czeskich 1968 roku: zdejmowanie tablic z nazwami ulic, odwracanie drogowskazów itp.).
► Ukazuje się 1. numer „Biuletynu Informacyjnego” Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” Ostrowiec Świętokrzyski. Redakcję tworzą: Ewa Chodor, Anna Kolatorowicz, Szymon Koniewicz, Edward Kulig, Adam Mitura, Wiesław Marek Osmala. 

25 MARCA

► Delegacja KKP spotyka się w Warszawie z Komitetem Rady Ministrów ds. Współpracy ze Związkami Zawodowymi; nie osiągnięto porozumienia w sprawie postulatów „Solidarności”:
1) wyjaśnienia okoliczności wydarzeń bydgoskich;
2) gwarancji bezpieczeństwa dla Związku i prawa do repliki;
3) aktu abolicyjnego;
4) prawa zrzeszania się rolników;
5) uchylenia uchwały rządu o odpłatności za czas strajku.
KKP powierza kierowanie akcją strajkową Krajowemu Komitetowi Strajkowemu z Lechem Wałęsą na czele; w skład Komitetu wchodzą: Zbigniew Bujak, Andrzej Cierniewski, Lech Dymarski, Krzysztof Gotowski, Andrzej Gwiazda, Marian Jurczyk, Ryszard Kalinowski, Antoni Kopczewski, Bogdan Lis, Andrzej Słowik.
► W Białymstoku nieznani sprawcy podpalają mieszkania mec. Kazimierza Niemotki i przewodniczącego Białostockiego Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Feliksa Gołębiewskiego – nadzorujących dochodzenie w sprawie podpalenia Zbigniewa Simoniuka. 

26 MARCA

► Premier gen. Wojciech Jaruzelski spotyka się z prymasem Polski kard. Stefanem Wyszyńskim. Z komunikatu: uznano, że pilną sprawą jest pełna, obiektywna ocena wydarzeń bydgoskich. 

27 MARCA

► W całym kraju odbywa się powszechny 4-godzinny strajk ostrzegawczy. Na wezwanie „Solidarności” stają niemal wszystkie zakłady pracy. Zostają wznowione rozmowy delegacji „Solidarności” i rządu. Z I sekretarzem KC PZPR Stanisławem Kanią spotykają się prezesi stowarzyszeń wchodzący w skład Komitetu Porozumiewawczego Stowarzyszeń Twórczych i Naukowych, wskazując m.in. na konieczność konstruktywnych posunięć władz w sprawie rejestracji NSZZ RI „Solidarność”.
Stanisław Kania i gen. Wojciech Jaruzelski podpisują następujące dokumenty:
1. Myśl przewodnia wprowadzenia na terytorium PRL stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa (m.in.: uzbrojenie osób godnych najwyższego zaufania, które z całkowitym oddaniem i zaangażowaniem zdecydowane są bronić socjalizmu);
2. Centralny plan działania organów politycznych władzy i administracji państwowej na wypadek konieczności wprowadzenia w PRL stanu wojennego;
3. Ramowy plan działania sił zbrojnych. 

28 MARCA

► Kontynuowane są rozmowy przedstawicieli „Solidarności” i rządu. Próbę mediacji podejmuje Zespół Dobrych Usług w składzie: prezes Polskiej Akademii Nauk prof. Aleksander Gieysztor, prezes warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej prof. Andrzej Święcicki, przewodniczący Komitetu Porozumiewawczego Stowarzyszeń Twórczych i Naukowych prof. Klemens Szaniawski.
► Delegację „Solidarności” z Lechem Wałęsą przyjmuje prymas kard. Stefan Wyszyński, który mówi m.in.: Najpilniejszą sprawą jest ta, żebyście, chcąc wiele, nie stracili i tego, co macie dziś. Wiem, że ruch „Solidarności” jest tak prężny i tak zdecydowany, iż łatwo sobie wydrzeć nie da z rąk tego, co już osiągnął. Pytanie, jaką cenę wypadnie wam za to zapłacić? Dzisiaj wszyscy uznają wielką dojrzałość ruchu „Solidarności”, to że osiągnąwszy tak wiele jak osiągnęliście, nie dopuściliście do tego, iżby się polała krew.

29 MARCA

► Rozmowy przedstawicieli „Solidarności” i rządu trwają nadal, obraduje też IX Plenum KC PZPR. Z oświadczenia Plenum: […] Ugrupowania przeciwników socjalizmu, różne siły prawicy społecznej, oddziałując na „Solidarność”, inspirując działalność sprzeczną z jej statutem, rozwijają szerokie działania propagandowe, których celem jest sianie nieufności do partii i władz państwowych, zwłaszcza do organów milicji i Służby Bezpieczeństwa. […] 

30 MARCA

► O godz. 12.00 rozpoczyna się kolejna tura rozmów z rządem. W wieczornym „Dzienniku” TV Andrzej Gwiazda informuje o zakończeniu rokowań, zawarciu porozumienia i zawieszeniu strajku.
We wspólnym Oświadczeniu, dotyczącym sprawy bydgoskiej uznano:
[…] zamknięcie sesji WRN nastąpiło bez zachowania obowiązujących reguł prawnych, a użycie sił porządkowych dla usunięcia przedstawicieli „Solidarności” z budynku Urzędu Wojewódzkiego jest działaniem sprzecznym z przyjętymi dotąd i przestrzeganymi zasadami rozwiązywania konfliktów społecznych środkami politycznymi, przede wszystkim drogą negocjacji. Rząd wyraża także ubolewanie z powodu pobicia trzech działaczy związkowych i zapowiada, że winni staną przed sądem. Postanowiono przyśpieszyć prace nad ustawą o związkach zawodowych, tak aby jej projekt w ciągu miesiąca mógł być wniesiony pod obrady Sejmu. […] 

31 MARCA

► Biuro Polityczne KC PZPR wyraża niezadowolenie z porozumienia podpisanego przez Mieczysława F. Rakowskiego. 

31 III - 1 IV

► W Stoczni Gdańskiej obraduje KKP, która przyjmuje Oświadczenie z 30 marca jako wstępne porozumienie, pozwalające na wszczęcie negocjacji z rządem na temat głównych problemów, i odwołuje strajk generalny. Wielu członków KKP ostro krytykuje porozumienie (odtąd nazywane warszawskim), wyraża niezadowolenie z autokratycznego trybu pracy grupy negocjacyjnej i ze zbytniego wzrostu roli ekspertów. Do dymisji podaje się rzecznik prasowy „Solidarności” Karol Modzelewski, z funkcji sekretarza KKP odwołany zostaje Andrzej Celiński.
Z listu Jana Rulewskiego i Mariusza Łabentowicza do KKP:

[…] Wy, nasi delegaci, mieliście atuty, z których mogliście wygrać najmniej połowę. […] Przegraliście wszystkie karty, łącznie z cenzurą, więźniami politycznymi, rolnikami itp. […] po 10-dniowych naradach, gdy naród oczekiwał głębokiego przełomu, podpisaliście komunikat, który był w stanie spłodzić najgorszy kancelista.