96 obserwujących
382 notki
677k odsłon
1820 odsłon

W podziemiu i za granicą.

Wykop Skomentuj4

Konspiracja

Józef Piłsudski, tworząc w czasie zaborów formacje zbrojne do walki o niepodległość, musiał posłużyć się konspiracją. Pomocne okazały się doświadczenia uzyskane w czasie Powstania Styczniowego 1863 r. Piłsudski je analizował i zwracał uwagę nie tylko na aspekty wojskowe konspiracji, ale także na kwestie polityczne, w tym zorganizowane wówczas państwo podziemne. Wskazywał na fenomen „rządów powstańczej pieczątki”. Pisał: „Gdym czytał, gdym szukał, gdym badał, natrafiałem powoli na to, co ten ruch cały trzymało tak długo.[…] W roku 1863 istniał taki symbol, który silnie, ba – nieraz wszechwładnie panował nad ludźmi. Była nim pieczęć – pieczęć Rządu Narodowego”. Ten wzór państwa podziemnego został zastosowany po wrześniu 1939 r.
image
Aktywność ruchu tworzonego przez Piłsudskiego nawiązującego do Powstania Styczniowego była kontynuowana w akcjach Organizacji Bojowej PPS, w konspiracji związków strzeleckich i wreszcie w utworzonej Polskiej Organizacji Wojskowej, która w latach 1918–1920 stanowiła sprawny instrument rozpoznania i dywersji na zapleczu frontów na których Wojsko Polskie toczyło boje. Szczególnie skuteczną okazała się działalność POW w czasie wojny z bolszewikami na terenie Białorusi i Ukrainy.

Kierując się tym po odzyskaniu niepodległości Piłsudski uznał za niezbędne przeniesienie doświadczeń z walki konspiracyjnej do struktur organizowanej obrony odradzającego się państwa polskiego. Przewidywał, że w razie kolejnej wojny działania zbrojne podejmie nie tylko regularna armia, ale też specjalna formacja, zdolna do przeprowadzania akcji sabotażowo-dywersyjnych na tyłach wroga w razie, gdyby zdołał on zająć terytorium RP.

Po przewrocie majowym 1926 r. marszałek Piłsudski nakazał rozwinąć stosowne prace organizacyjne. W kwietniu 1929 r. w Oddziale II Sztabu Głównego WP utworzono specjalną komórkę, Ekspozyturę Nr 2, którą do wybuchu wojny w 1939 r. kierował imagewybitny ekspert działań specjalnych mjr Edmund Charaszkiewicz. Utworzono też Samodzielne Referaty Informacyjne przy Dowództwach Okręgów Korpusu i powołano Inspektorów Terenowych ukrytych na etatach Komendy Głównej Związku Strzeleckiego. Do obowiązków terenowych przedstawicielstw należało założenie na wyznaczonym terenie siatki przyszłej dywersji, która podlegała Oddziałowi II. Wykonywane zadania dyktowały oficerom konieczność kamuflowania wojskowego charakteru służby cywilnymi zajęciami. Stosowano wówczas różne formy: fikcyjne przenoszenie w stan nieczynny, takież zwolnienie z wojska, oddelegowanie do ministerstw Spraw Zagranicznych i Spraw Wewnętrznych, do Związku Strzeleckiego itp. W rzeczywistości oficerowie przesunięci do służby cywilnej mieli zagwarantowane pełne świadczenia finansowe związane ze stanowiskiem etatowym i funkcją wojskową i nadal pozostawali w służbie.

Ekspozytura podlegała bezpośrednio szefowi Oddziału II, a jej organizacja i zadania regulowane były odrębnymi tajnymi zarządzeniami. Jako wzór działania dla przewidywanych grup dywersyjnych przyjęto „Grupę Wawelberg”, oddział przeznaczony do działań specjalnych w czasie Powstań Śląskich. Był to zespół bojowy zorganizowany przez kpt. Tadeusza Puszczyńskiego, byłego legionistę (używał pseudonimu „Konrad Wawelberg”). Grupa Destrukcyjna „Wawelberga” wykonała wiele udanych akcji dywersyjnych, głównie na liniach kolejowych, i cieszyła się opinią „piekielnie skutecznej dywersji”. image

Początkowo budowano sieć grup dywersyjnych, które w razie wybuchu wojny miały działać na terenie Wolnego Miasta Gdańsk i na terenach przygranicznych po stronie niemieckiej (Śląsk Opolski, Warmia, Mazury), a także czeskiej (Śląsk Cieszyński, Ruś Podkarpacka) i litewskiej (Kowieńszczyzna). Grupy tworzono pozyskując chętnych wśród mieszkających tam Polaków.

W kwietniu 1934 r. ministrowie spraw zagranicznych (Józef Beck) i wojskowych (marszałek Piłsudski) polecili, aby ppłk Józef Englich, szef Oddziału II SG WP, i Wiktor Tomir Drymmer, Dyrektor Departamentu Konsularnego MSZ, powołali zakonspirowany Komitet Siedmiu (K-7) do koordynowania przyszłej działalności dywersyjnej. Dwa lata później powołano w Oddziale II Wydział ds. Wywiadowczo-Dywersyjnych, który miał być odpowiedzialny za przeprowadzanie akcji na tyłach wroga.

Marszałek Piłsudski osobiście interesował się tymi pracami. Po jego śmierci w maju 1935 r. ta działalność przebiegała przy akceptacji i wsparciu nowego Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych gen. Śmigłego-Rydza. Była elementem przygotowań obronnych planowanych na czas spodziewanego konfliktu z Niemcami.

W 1938 r. zajęto się tworzeniem sieci grup dywersyjnych przeznaczonych do wykorzystania na niemieckich tyłach. Pojawiła się też koncepcja tworzenia oddziałów partyzanckich na terenach okupowanych przez wroga. W ten sposób doszło do utworzenia tajnej struktury zbrojnej nazwanej dywersją pozafrontową.

Wykop Skomentuj4
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura