KINEMA

Logline

Radomsko, dwie linie czasu. W 1999 roku reżyser wraca do rodzinnego miasta, żeby nakręcić film o kinie swojego dzieciństwa. W jego archiwum znajduje się jeden wiersz brata - "Maska". W 1946 roku w tym samym kinie jego ojciec i wujowie oglądali filmy. 7 maja 1946 w tej samej sali odbył się pokazowy proces 17 żołnierzy KWP. Publicznością były ich rodziny i młodzież szkolna. Reżyser odkrywa, że operator, który kręcił jego dokument, był wtedy chłopcem siedzącym na widowni procesu.

Bohaterowie

- Paweł - narrator, syn Szarych Szeregów. W thrillerze - wraca do Radomska po śmierci ojca, porządkować mieszkanie. W szufladzie znajduje legitymację Szarych Szeregów i kartkę: "Kinema, 7 V, byli tam".

- Stanisław - postać oparta na Stanisławie Różewiczu. Starszy reżyser, który wie, że Kinema to nie budynek, tylko świadek. Mówi mało.

- Ksiądz - oparty na ks. Piwowarskim. Jedyny, który widział ciężarówkę z plandeką pod PUBP w nocy z 9 na 10 maja.

- Chłopiec z widowni - w 1946 miał 14 lat, przyprowadzony ze szkołą na proces. W 1999 jest kinooperatorem w Kinie. Pamięta wszystko, ale przez 50 lat milczał.

Zasada paranoi

W normalnym thrillerze ktoś kogoś śledzi. Tu śledzi budynek. Kinema pamięta więcej niż ludzie. Za każdym razem, gdy zmienia nazwę - Kinema, Adria, Metropol, Wolność, Metalowiec - zmienia publiczność, ale krzesła stoją w tym samym miejscu. Kto siedział w 1946 na miejscu, na którym Ty siedziałeś na Harrym Potterze?

Zarys rozdziałów - 12 scen jak 12 wyroków

Rozdział 1: Ostatni seans

2023. Miasto wykupiło ruinę Kinemy. Paweł wchodzi do środka po raz pierwszy od 40 lat. Na ścianie wciąż jest ekran, ale z tyłu sali widać ślady po napisie "SĄD DORAŹNY". Znajduje rolkę filmu bez opisu.

Rozdział 2: 7 maja, godzina 10:00

Rekonstrukcja. Sala nabita. Rodziny oskarżonych, młodzież szkolna, dziennikarze, erkaemy przed wejściem. Sędzia Stojanowski pyta tylko: przyznajecie się? Prokurator żąda śmierci. Kilkuminutowa narada. Paweł odtwarza to z protokołów IPN, ale słyszy głos ojca: "przecież to jeszcze dzieci". To ostatnie zdanie Jana Rogulki.

Rozdział 3: Maska

Paweł znajduje w bibliotece tom Niepokój. Wiersz "Maska" wydrukowany kursywą. Tadeusz Różewicz, też z Radomska, też z AK. W thrillerze to nie jest wiersz o wojnie, tylko zaszyfrowana relacja z procesu. Kto nosił maskę? Sędzia? Publiczność?

Rozdział 4: Otwór w ścianie

Najmocniejsza scena paranoiczna. Dwie cele w PUBP w Radomsku. Między nimi mały otwór. Skazani na śmierć żegnają się przez niego z kolegami skazanymi na 15 lat. Paweł mierzy w piwnicy obecnego komisariatu odległość między celami. Otwór jest zamurowany, ale tynk jest cieńszy.

Rozdział 5: Ciężarówka

Relacja księdza. Widział plandekę. Paweł dociera do kierowcy, który wtedy miał 19 lat i prowadził ciężarówkę dla UB. On nie wie, co wiózł, ale pamięta, że plandeka była ciężka od krwi na drodze do Bąkowej Góry. Mówi: "Kazali mi nie patrzeć w lusterko".

Rozdział 6: Bąkowa Góra

Ekshumacja przez mieszkańców. Sienniki, piach, drut kolczasty. Paweł jedzie na cmentarz. Grób 12 żołnierzy KWP nadal tam jest. Spotyka wnuczkę Heleny Caban, siostry Rogulki. Ona ma zdjęcie brata z zmasakrowaną głową zrobione wtedy na cmentarzu. Pyta Pawła: dlaczego twoi sąsiedzi milczeli cały dzień, gdy ciała leżały niepogrzebane?

Rozdział 7: Szare Szeregi

Zwrot. Okazuje się, że ojciec Pawła nie był tylko widzem. Mógł być na liście 18. Mógł być 18-tym oskarżonym. Paranoja

Rozdział 8: Projekcja

Paweł wywołuje znalezioną rolkę. To nie film fabularny. To 3 minuty niemego nagrania z 7 maja 1946, nakręconego ukrytą kamerą z kabiny operatora. Widać twarze na widowni. Jedna twarz to młody chłopak, który teraz jest starym kinooperatorem.

Rozdział 9: Widownia oskarża

Kulminacja. Paweł organizuje pokaz w ruinach Kinemy. Zaprasza potomków ofiar i potomków tych, którzy siedzieli na widowni. Wyświetla niemy film z 1946 na tym samym ekranie. Każdy rozpoznaje swojego dziadka - raz na ławie oskarżonych, raz na widowni.

Rozdział 10: Bez maski

Zakończenie otwarte. Stary kinooperator w końcu mówi: "Kazali nam przyjść. Kazali klaskać po wyroku. Myśleliśmy, że to film". Paweł rozumie, co znaczy "Maska" Różewicza. Nie chodzi o zdjęcie maski. Chodzi o to, że maska została przyszyta na stałe.

Epilog jest na cmentarzu w Bąkowej Górze. Paweł zostawia na grobie 12 żołnierzy legitymację ojca z Szarych Szeregów.