KRYWICKI

KRYWICKI

LOGLINE

Urodzony jako Samuel Ginzberg, wyprodukowany jako Walter Kriwicki - idealny sowiecki oficer wywiadu, który w 1920 zatrzymał dostawy broni dla walczącej Polski, w 1923 miał wywołać rewolucję w Berlinie, a w 1934 został przeniesiony z GRU do NKWD. Kiedy w 1937 odmawia powrotu do Moskwy, odkrywa, że przez całe życie nie pracował dla żadnego wywiadu. Pracował dla systemu, który archiwizuje własne narzędzia, zanim je zniszczy.

Zero strzelanin. Cała przemoc jest biurokratyczna. Zimno, papierosy bez filtra, rozkłady jazdy pociągów jako tajne szyfry, pieczątki ważniejsze od pistoletów. Paranoja nie polega na tym, że ktoś cię śledzi. Paranoja polega na tym, że nikt cię nie śledzi, bo wszystko co robisz i tak jest w teczce.

BOHATER

Walter Kriwicki / Samuel Ginzberg - ur. 28 czerwca 1899 w Podwołoczyskach. Funkcjonariusz Razwiedupru, potem rezydent INO NKWD na Europę Zachodnią. Człowiek bez ojczyzny, bez języka ojczystego, bez prawdziwego nazwiska. Jego jedyną tożsamością jest umiejętność przekonywania innych, że walczą za słuszną sprawę.

ODCINEK 1: HAMULEC

Waszyngton, luty 1941. Pokój 524 w hotelu Bellevue na Wzgórzu Kapitolińskim. 2,5 dolara za noc. Ciało. Trzy kartki z odręcznym pismem. Policja orzeknie samobójstwo. Wszyscy w branży będą wiedzieli, że to zemsta NKWD.

Cięcie do: Brzecław, 12 maja 1920.

20-letni Ginzberg nie wysadza torów. Ma rozkaz, który brzmi: Działać przeciw Polsce zarówno na terenie Polski, jak Czechosłowacji i Wolnego Miasta Gdańska, organizując strajki, sabotaż i blokadę dostaw sprzętu wojskowego z Zachodu do Polski.

Wykonuje go inaczej niż wszyscy. Wchodzi do dyspozytorni kolejowej w Brzecławiu i do kantyny dokerów w Gdańsku. Nie mówi o komunizmie. Mówi o strachu. Czechom: "Ta broń wróci na Zaolzie". Niemcom w Gdańsku: "Załadujecie ją, a wasze dzieci będą musiały się z nią bić". Strajk na linii Bogumin-Koszyce wybucha sam.

Sukces. Paryż zatrzymuje transporty. Kriwicki świętuje. Wtedy jego prowadzący z Razwiedupru pokazuje mu depeszę z Pragi: rząd czechosłowacki popiera strajk i ogłasza neutralność w wojnie polsko-sowieckiej, żeby mieć pretekst do zachowania Zaolzia. Kriwicki pyta: "Czyli pomogliśmy Czechom okraść Polskę, czy pomogliśmy Sowietom pokonać Polskę?". Odpowiedź: "Tak."

 Nigdy nie wiesz, który efekt twojej akcji był celem.

ODCINEK 2: DYWERSJA

W roku 1920 prowadził dywersję w Polsce w czasie wojny polsko-bolszewickiej, szczególnie podczas letniej ofensywy Armii Czerwonej.

Warszawa, lipiec 1920. Kriwicki w polskim mundurze kolejowym. Ma wysadzić most, którego Armia Czerwona potrzebuje. Wysadza go za późno. A potem dostaje medal za to samo - bo jego raport i raport dywersyjny piszą dwie różne komórki Razwiedupru, które się nie komunikują.

Zaczyna prowadzić dziennik, w którym notuje, co naprawdę zrobił, vs co wpisano do akt. Dziennik znika podczas rewizji.

ODCINEK 3: REWOLUCJA

Berlin, październik 1923. W 1923 próbował wzniecić rewolucję komunistyczną w Niemczech, potem pracował w sztabie Razwiedupru w Moskwie.

Dostaje 300 karabinów, drukarnię i datę: wtorek, 6:00. Rewolucja ma wybuchnąć w całych Niemczech. We wtorek nikt nie przychodzi. W środę przychodzi rozkaz odwołujący rewolucję. W czwartek przychodzi rozkaz pytający, dlaczego nie wywołał rewolucji.

Zostaje sam na Alexanderplatz. Jego siatka aresztowana. Wraca do Moskwy pieszo, przez lasy. W Moskwie zamiast kary - awans. Biurko w sztabie Razwiedupru. Własna teczka na biurku. W środku - jego własna teczka, którą ktoś inny prowadzi na niego od 1920 roku.

 System testuje lojalność, wydając sprzeczne rozkazy.

ODCINEK 4: PRZENIESIENIE

1934. Najgorszy rok. W 1934 został przeniesiony z wywiadu wojskowego do Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych - NKWD. Jego służba w Razwieduprze i NKWD związana była z wywiadem zagranicznym.

Przeniesienie to w czystce wyrok. Kriwicki zostaje szefem rezydentury w Holandii, kontrolującej radziecki wywiad wojskowy w Europie Zachodniej. Na papierze awans. W rzeczywistości - zakładnik. GRU go już nie chroni, NKWD mu jeszcze nie ufa.

Dostaje przyjaciela: Ignatija Reissa, też "przeniesionego". Obaj wiedzą, że muszą się nawzajem wystawić, żeby przeżyć. Kriwicki odmawia udziału w "wystawieniu" Reissa. To jego pierwszy akt buntu i pierwszy wyrok śmierci.

ODCINEK 5: LISTA 61

Londyn, Paryż, 1937-1939. We wrześniu 1937 dostaje rozkaz powrotu do Moskwy. Nie wraca. Ucieka do Paryża, prosi o azyl. NKWD próbuje go zabić jeszcze we Francji.

W zamian za życie sprzedaje Zachodowi to, co ma najcenniejsze: listę. 61 sowieckich agentów w Wielkiej Brytanii i Wspólnocie. Trzech w Foreign Office, trzech w służbach wywiadowczych. Wśród nich młody korespondent z Hiszpanii - Kim Philby. Nikt mu wtedy nie wierzy.

Pisze artykuły do The Saturday Evening Post, w kwietniu 1939 ujawnia, że Stalin od lat dąży do porozumienia z III Rzeszą - na kilka miesięcy przed paktem Ribbentrop-Mołotow. Jego żona pyta: "Po co to piszesz?". On: "Żeby udowodnić, że kiedyś naprawdę coś wiedziałem."

ODCINEK 6: POKÓJ 524

Waszyngton. Kriwicki jest już nikim. Były szpieg bez kraju, bez emerytury, bez ochrony. FBI go przesłuchuje, ale nie chroni.

9 lutego 1941 melduje się w hotelu Bellevue. Ostatnia noc. Montujemy równolegle wszystkie jego akcje: strajk w Brzecławiu, most pod Lwowem, pusta drukarnia w Berlinie. W każdej scenie ten sam detal: gdzieś w tle stoi drugi obserwator, notujący to samo co on.

Rano pokojówka znajduje ciało. Trzy kartki. Zamknięty pokój od środka.

Finałowy twist paranoiczny: trzecia kartka to nie list pożegnalny. To kopia jego własnego raportu z Gdańska z 1920 roku, z dopiskiem ołówkiem nieznaną ręką: "Operacja HAMULEC - efekt uboczny wykorzystany zgodnie z planem. Archiwum."

Nigdy nie był graczem. Był efektem ubocznym, który został zarchiwizowany.

Ostatnie ujęcie to pociąg towarowy w 1920 roku stojący w Brzecławiu. Nie jedzie. Nikt nie wie dlaczego.