FORTECA

Zimny beton, dym z Škody, mapy sztabowe i telefony które milczą.

LOGLINE:

Wrzesień 1938. Czechosłowacja mobilizuje 1,1 miliona żołnierzy. Ma niezdobyte forty w Sudetach, pięciokrotny zapas amunicji artyleryjskiej i czołgi, które rok później rozjadą Polskę. Generał armii Sergiusz Wojciechowski, Polak z pochodzenia, dowódca 1. Armii, dostaje z Pragi rozkaz którego nie ma w żadnym regulaminie: opuścić fortyfikacje i przepuścić Niemców. Odmowa oznacza zdradę stanu.

ŚWIAT

To nie Polska z 1939. To państwo silniejsze.

10 tysięcy schronów bojowych, 250 ciężkich - więcej niż Maginot. Fabryki Škoda i Zbrojovka pracują na trzy zmiany. Magazyny pełne. Lotnictwo 1500 maszyn. Armia zmotoryzowana.

Niemcy nie są gotowi - to wiedzą wszyscy w sztabie. Szef niemieckiego Sztabu Generalnego Beck sam uważa atak na Czechosłowację za samobójstwo. Ale w Pradze nikt nie chce walczyć

2. BOHATEROWIE

Gen. armii SERGIUSZ WOJCIECHOWSKI (55) - syn carskiego generała Polaka, biały generał, bohater z Uralu i Syberii, dowódca czechosłowackiej 1. Armii. Katolik, mówi po rosyjsku, polsku, czesku, francusku. Popularny wśród żołnierzy, znienawidzony przez polityków. Człowiek, który już raz stracił ojczyznę i nie chce stracić drugiej.

Gen. LEV PRCHALA - jego jedyny sojusznik. Słowak, dowódca, też chce się bić.

Gen. LUDVÍK KREJČÍ - Szef Sztabu Generalnego, Naczelny Wódz na czas wojny. Legalista. Uważa, że pucz przeciw Benešowi zniszczy republikę szybciej niż Hitler.

Prezydent EDVARD BENEŠ - w Zamku na Hradczanach. Sparaliżowany. Wierzy Francuzom i Anglikom do końca.

Kpt. KAREL VACEK (30) - postać fikcyjna - adiutant Wojciechowskiego. Nasze oczy. Młody oficer wywiadu, który nosi rozkazy między fortami a Pragą i zaczyna rozumieć, że rozkazy się nie zgadzają.

ANNA KRÁLOVÁ - łączniczka Obrony Narodu. Później konspiracja.

OBERST ERWIN LAHOUSEN - Abwehr. Nie musi strzelać. Wystarczy, że patrzy i notuje kto w Pradze chce walczyć.

3. TREATMENT - 3 AKTY

AKT I: MOBILIZACJA

23 września 1938. Powszechna mobilizacja. Fort ROP - Horka. Wojciechowski w schronie ciężkim. Telefon polowy. Na zewnątrz jego żołnierze zamykają kopuły pancerne 40mm działek. Przyjeżdża Vacek z Pragi: "Panie generale, Paryż i Londyn żądają ustępstw".

Wojciechowski widzi liczby: 42 dywizje, 138 batalionów, 4 armie. Wie, że może zatrzymać Wehrmacht w górach na miesiące. W Pradze Beneš już szykuje przemówienie kapitulacyjne.

Pierwszy paranoidalny sygnał: z II Oddziału Sztabu przychodzi rozkaz "Ewidencja i zabezpieczenie planów fortyfikacyjnych do przekazania". Do przekazania komu?

AKT II: PUCZ, KTÓREGO NIE BYŁO

27-29 września. Monachium. Wojciechowski i Prchala spotykają się w koszarach w Brnie. Plan: aresztować rząd, ogłosić stan wojenny, bronić Sudetów bez Beneša. Wojsko pójdzie za nimi - żołnierze chcą walczyć.

Krejčí odmawia: "Jeśli zrobimy pucz, Francuzi powiedzą, że to junta i nie pomogą nam nigdy. Zostaniemy sami. Musicie zaufać prezydentowi".

Równolegle Vacek odkrywa, że z magazynów w Pilznie znikają klucze do zapalników artyleryjskich. Ktoś już rozbraja armię od środka.

29 września, godzina 22:00. Radio. Chamberlain: "Pokój dla naszych czasów". Wojciechowski dostaje z Pragi rozkaz dnia: "Opuścić pas fortyfikacji. Nie stawiać oporu. Przepuścić siły niemieckie przez terytorium Republiki". Oficjalnie - wykonanie układu monachijskiego.

Odmawia. Mówi do słuchawki: "Tego rozkazu nie wykonam. To nie jest obrona państwa, to jego likwidacja".

Za odmowę zostaje wezwany do Pragi. Na dworcu Wilsona już czeka na niego żandarmeria. Nie areszt - "przeniesienie na wcześniejszą emeryturę ze względów zdrowotnych". Bo jest zbyt popularny, żeby go sądzić. Oficjalna wersja: zmęczony Rosjanin nie rozumie czeskiej polityki.

Siedzi w pustym mieszkaniu na Vinohradach i słucha przez radio jak Niemcy wchodzą do jego fortów. Bez strzału. Jego fortów.

AKT III: PRAGA

Październik 1938 - Marzec 1939. Wojciechowski jest cywilem. Chodzi po Pradze, gdzie Škoda już produkuje LT vz.38 z niemieckimi krzyżami. Spotyka robotników, którzy pytają: "Pane generale, dlaczego?"

Wchodzi do konspiracji - Obrona Narodu. Zaczyna prowadzić dziennik - kto wydał rozkaz rozbrojenia, kto wyniósł plany.

15 marca 1939. Wehrmacht wjeżdża do Pragi. Godzina 6:00. Pod dom Wojciechowskiego podjeżdża czarny Mercedes Gestapo. Nie strzelają. Przeglądają mieszkanie, zabierają dziennik. Oficer mówi po rosyjsku: "Generał Wojcechowski, jest pan niebezpieczny, bo jest pan popularny. Prewencyjne zatrzymanie".

Ostatni kadr: puste biurko w sztabie 1. Armii. Na ścianie mapa Sudetów z czerwonymi pinezkami - wszystkie fortyfikacje, które nigdy nie wystrzeliły. Słychać zgrzyt gąsienic. To te same czołgi - LT vz.35 - jadą już na Warszawę. Sześć miesięcy później staną się taranem kampanii wrześniowej.

Napis końcowy, historyczny: Wojciechowski przeżył Gestapo. Był pod stałym nadzorem. W 1945 aresztowało go NKWD. Zmarł w łagrze na Syberii w 1951.

4. DLACZEGO TO DZIAŁA 1. Klaustrofobia betonowa. 90% filmu w schronach, sztabach, korytarzach ministerstwa. Wrogiem nie jest czołg, tylko telefon który nie dzwoni. 2. Paranoja rozkazu. Kto naprawdę kazał przepuścić Niemców? Beneš? Francuzi? A może ktoś w sztabie już pracował dla Berlina? Vacek szuka podpisu na rozkazie, którego nie ma. 3. Tragedia Polaka. Wojciechowski jest Polakiem, który dowodzi czeską armią przeciwko Niemcom, wiedząc że za rok ta sama armia - jej broń - uderzy na Polskę. To podwójna zdrada.