Paweł Łęski Paweł Łęski
132
BLOG

Mechanika opóźniania. Jak tworzy się sytuacje, by nie zbudować CPK

Paweł Łęski Paweł Łęski Polityka Obserwuj notkę 10

Mechanika opóźniania. Jak tworzy się sytuacje, by nie zbudować CPK


Centralny Port Komunikacyjny miał być największą inwestycją infrastrukturalną III RP. Dziś, choć formalnie nikt nie mówi o jego likwidacji, w praktyce uruchamia się cały mechanizm działań, które mają jeden efekt: opóźnić, pomniejszyć i ostatecznie pozbawić sensu pierwotny projekt.

1. Audyt jako pierwsza linia obrony

Pierwszym krokiem jest audyt. Rząd przeprowadził audyt i weryfikację projektu i stworzy nowe założenia rozwoju sieci komunikacyjnej. Zdaniem premiera założenia projektu były nierealne, co od razu dało przyzwolenie na projektowanie wszystkiego od nowa. A projektowanie od nowa to najprostszy sposób na zyskanie 18 miesięcy bez wbijania łopaty.

2. Rebranding i wojna o nazwę

Gdy nie można zlikwidować projektu, likwiduje się jego nazwę. Premier Donald Tusk poinformował, że nazwa CPK nie będzie już używana i będzie funkcjonować jako „Port Polska”. To zabieg czysto polityczny, który ma odciąć projekt od „złych skojarzeń” z poprzednią władzą. Prawnicy wskazują, że formalna zmiana nie jest możliwa bez nowelizacji ustawy o CPK. Powstaje celowy bałagan: spółka to CPK, ustawa mówi o CPK, ale w mediach mówi się o Porcie Polska. Gdy projekt traci markę, łatwiej go potem ciąć.

3. „Urealnienie” harmonogramu

Oficjalny język to „urealnienie”. Realny skutek to opóźnienie. Pierwotnie budowa terminala miała rozpocząć się już w 2024 roku, zgodnie z harmonogramem przyjętym przez poprzedni zarząd CPK. Po zmianie władzy dokonano jednak tzw. „urealnienia harmonogramu”, co de facto oznaczało dwuletnie opóźnienie względem wcześniejszych założeń.


Dziś przedstawiany harmonogram przewiduje, iż pozwolenie na budowę dla lotniska w Baranowie zostanie uzyskane w 2026 r., zakończenie budowy tunelu i podziemnej stacji kolejowej planowane jest na 2029 r., a zakończenie budowy lotniska to rok 2031. Nawet analizy przychylne rządowi przyznają, że obecny rząd dowiezie to, co ma dowieźć, choć z opóźnieniem liczącym ok. 1,5 roku.

4. Rozmontowanie idei szprych

Najskuteczniejsza metoda, by CPK nie powstał jako centralny hub, to odciąć go od Polski. Rząd zrezygnował z tzw. kolejowej koncepcji piasty i szprych na rzecz słynnego „Y”, który połączy szybką trasą kolejową głównie duże miasta z pominięciem mniejszych miast. Premier zapowiedział, iż rząd rezygnuje z koncepcji budowy linii kolejowych przecinających się w Baranowie. Zamiast sieci dowożącej pasażerów z każdego regionu, dostajemy jeden korytarz. Skoro CPK nie ma skomunikowania z całą Polską, to po co tak duże lotnisko? Logika koła, które samo się zatrzymuje.

5. Finanse: zabrać z jednej kieszeni, pokazać w drugiej

Rząd chwali się dokapitalizowaniem spółki, ale jednocześnie podjął decyzję o skreśleniu z polskiego KPO 100 mln euro na projektowanie infrastruktury kolejowej w ramach CPK. Unia uznała tę inwestycję za priorytetową i przyznała dotację, a polski rząd te pieniądze wykreśla. Potem można ogłosić, że projekt kolejowy nie ma finansowania i trzeba go „zoptymalizować”.

6. Zamrażarka sejmowa

Obywatelski projekt ustawy TakDlaCPK, który miał zobowiązać rząd do realizacji programu w harmonogramie z 2023 roku, od lutego 2025 r. znajduje się w sejmowej zamrażarce. Mimo że rząd chwali się dokapitalizowaniem spółki CPK i wydaniem decyzji lokalizacyjnej, projekt obywatelski utknął w sejmowej „zamrażarce”. Technika prosta: nie odrzucać wprost, tylko nie procedować.

7. Rozporządzenie tunelowe – ewenement na skalę światową i perfekcyjny sabotaż

I wreszcie punkt kulminacyjny tej strategii, wprowadzony dokładnie dwa tygodnie temu. W życie weszło nowe rozporządzenie dotyczące budowy tuneli i obiektów nad tunelami.


W żadnym innym kraju na świecie nie stosuje się takich norm dla lotniska budowanego od zera na płaskim terenie. Rozporządzenie wprowadza całkowicie nowe uwarunkowania techniczne, przeciwpożarowe, nośnościowe i ewakuacyjne dla wszystkich obiektów kubaturowych posadowionych nad infrastrukturą tunelową. A sercem CPK jest właśnie 6-kilometrowy tunel kolejowy pod terminalem i stacją – najdłuższy taki obiekt w Polsce.


Co to oznacza w praktyce?


Wszystkie gotowe już projekty terminala, dworca podziemnego i łączników, które były projektowane pod stare warunki techniczne, nagle nie spełniają nowych wymagań. Trzeba je przeprojektować. Trzeba na nowo policzyć obciążenia stropów, zmienić klasę betonu, przeprojektować systemy wentylacji, oddymiania, dróg ewakuacyjnych, a nawet rozstaw słupów w części lotniska nad tunelem.


To nie jest poprawka. To jest de facto nakaz rozpoczęcia prac projektowych od nowa dla kluczowej części inwestycji. Każdy inżynier wie, co to oznacza: minimum 12 do 18 miesięcy nowych uzgodnień, nowych opinii, nowego przetargu na projekt, a potem kolejne miesiące na uzyskanie zamiennego pozwolenia na budowę.


Tego typu rozporządzenie, wprowadzane w trakcie realizacji tak dużej inwestycji i uderzające wprost w jej centralny element, jest ewenementem w skali światowej. Normalnie takie normy wprowadza się z wieloletnim vacatio legis i z klauzulą, że inwestycje z już wydaną decyzją lokalizacyjną realizowane są na starych zasadach. Tutaj tej klauzuli nie ma. I to nie jest przypadek.


To idealny mechanizm sabotażu biurokratycznego. Rząd nie musi mówić „nie budujemy”. Wystarczy, że mówi „budujemy, ale musicie spełnić nowe, znacznie ostrzejsze warunki”. Efekt jest ten sam: lotnisko, które miało ruszyć z budową w 2026 roku, będzie musiało wrócić na deski kreślarskie, a harmonogram 2032 staje się całkowicie nierealny. Kolejne lata opóźnień są już wpisane w to jedno rozporządzenie.

Udostępnij Udostępnij Lubię to! Skomentuj10 Obserwuj notkę

There have been many comedians who have become great statesmen and vice versa.

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (10)

Inne tematy w dziale Polityka