Jak Jilli Bolt zinterpretowałaby incydent z psem podczas negocjacji Putin Merkel
Jill Bolte Taylor opisuje mózg jako cztery różne moduły komórek, czyli cztery charaktery:
• Charakter 1, lewe myślenie, Planista: analityczny, logiczny, nastawiony na porządek i strukturę • Charakter 2, lewe emocje, Obrońca: sztywny, ostrożny, oparty na strachu, nastawiony na przetrwanie i bezpieczeństwo • Charakter 3, prawe emocje, Odkrywca: otwarty, nieustraszony, ciekawy, kreatywny, obecny tu i teraz • Charakter 4, prawe myślenie, Łącznik: holistyczny, współczujący, widzący szerszy obraz
Pojawiają się też dwa kluczowe wątki: jak wychodzić z pętli mózgu, która trzyma nas w stresie i lęku, oraz jak przełączać się między tymi czterema charakterami. Osobny rozdział to teza, że emocje trwają tylko 90 sekund.
To jest model metaforyczny, a nie dosłowny podział na „czterech ludzików w głowie”. Jako narzędzie do rozumienia reakcji w stresie sprawdza się jednak bardzo dobrze.
Co się stało w mózgu Merkel, gdy podszedł pies
W momencie, gdy Koni podszedł do Merkel, za kierownicę wskoczył Charakter 2.
Ten charakter jest zasilany przeszłością. U Merkel przeszłość to ugryzienie przez psa w 1995 roku i zapisana w pamięci asocjacja: pies równa się zagrożenie. Ciało migdałowate, czyli wykrywacz zagrożeń w mózgu, flaguje bodziec i zalewa ciało hormonami stresu, adrenaliną i kortyzolem, zanim kora przedczołowa zdąży pomyśleć.
Dlatego Merkel „zamarła”. To nie była decyzja, tylko reakcja zamrożenia, czyli freeze, jeden z wariantów walcz, uciekaj albo zamarznij.
Charakter 2 w tym momencie kłamie. Opowiada historię: „Jesteś w niebezpieczeństwie, on cię upokarza, musisz coś zrobić, natychmiast”.
Gdyby ta historia przejęła całe negocjacje, Merkel zaczęłaby działać z poziomu Obrońcy. A Obrońca w negocjacjach robi zwykle jedną z trzech rzeczy: atakuje, wycofuje się albo ustępuje, byle tylko skończyć dyskomfort. Każda z tych reakcji dałaby Putinowi informację, że zagrywka działa.
Zasada 90 sekund i to, co zrobiła Merkel
Jill Bolte Taylor twierdzi, że biochemiczny cykl emocji, od wyrzutu chemii do jej wyczyszczenia z organizmu, trwa około 90 sekund. Po tym czasie dalsza reakcja to już „pozostawanie w pętli emocjonalnej”, czyli dokarmianie emocji przez odtwarzanie historii w głowie.
Merkel w pamiętniku opisała dokładnie tę strategię: „Pomyślałam tylko: zachowaj spokój, skoncentruj się na fotografach, to minie”. I dodała, że próbowała ignorować psa, choć poruszał się tuż obok niej, a mimikę Putina odczytała jako zadowolenie z sytuacji.
W języku Jill Bolte Taylor to było pozwolenie, żeby 90 sekund minęło, bez dokładania kolejnej opowieści. Nie powiedziała sobie w kółko: „On mnie niszczy, to skandal, muszę zareagować”. Skupiła uwagę na teraźniejszości, na fotografach, na postawie, na oddechu. To przenosi sterowanie z powrotem w stronę prawej półkuli, czyli obecności, i w stronę Charakteru 1, Planisty, który u Merkel jako naukowca jest naturalnie silny: analiza, scenariusze, zimna ocena.
Jej reakcja to nieformalny BRAIN Huddle
Jill Bolte Taylor proponuje w takich momentach tzw. BRAIN Huddle, czyli szybką naradę mózgu:
• Breathe: zatrzymaj się i wróć do oddechu, do teraźniejszości • Recognize: rozpoznaj, który charakter teraz prowadzi • Appreciate: doceń jego rolę, on chce cię chronić • Inquire: zapytaj pozostałe charaktery, jak one widzą sytuację • Navigate: wybierz świadomie, kto ma prowadzić dalej
Merkel zrobiła to w wersji mikro, na oczach kamer:
• Breathe: zachowaj spokój, nie daj się ponieść pierwszej fali. • Recognize: to jest strach, to jest mój Obrońca, a nie realne zagrożenie, że pies mnie teraz zagryzie. • Appreciate: Obrońca ma rację, że pamięta ugryzienie, ale nie musi rządzić spotkaniem o energii. • Inquire: co mówi Planista? Kontynuuj rozmowy. Co mówi Łącznik? Nie zrywaj relacji z Rosją z powodu jednego incydentu, patrz na szerszy obraz. • Navigate: zostań, przeczekaj, nie daj reakcji.
Dzięki temu nie doszło do przejęcia sterów przez Charakter 2 na dłużej. Gdyby Merkel została w pętli, każda kolejna sekunda z psem obok byłaby kolejnym „dowodem”, że Putin ją kontroluje.
A co działo się w mózgu Putina?
Tu pozwala odwrócić perspektywę. Merkel później opisywała Putina jako kogoś, kto „zawsze był czujny, czy ktoś go źle nie potraktuje” i kto był gotowy na „gry o władzę, z psem i kazaniem na siebie czekać”.
W języku Jill Bolte Taylor to też może być Charakter 2, tylko w innym kostiumie. Obrońca nie zawsze wygląda jak strach. Czasem wygląda jak potrzeba dominacji, kontroli, udowodnienia siły. Merkel ujęła to wprost w przytaczanej interpretacji: on musiał to robić, „żeby udowodnić, że jest mężczyzną”, bo boi się własnej słabości.
Czyli w pokoju były dwie aktywowane części „Obrońcy”. Różnica polegała na tym, kto nim zarządzał. U Merkel Obrońca dostał głos, ale nie dostał kierownicy. U Putina, w interpretacji Merkel, Obrońca dostał kierownicę i poprowadził zagranie z psem.
Putin twierdził później, że nie wiedział o fobii Merkel i że chciał stworzyć zrelaksowaną atmosferę, a potem przepraszał: „Angela, proszę, wybacz mi”. Nie rozstrzygniemy intencji. Z punktu widzenia mózgu nie ma to aż takiego znaczenia. Liczy się to, który charakter przejął decyzję i jak druga strona to odczytała.
Co to zmienia w ocenie negocjacji
Negocjacje to nie tylko wymiana argumentów o gazie czy energii. To rywalizacja o to, czyj mózg dłużej utrzyma sterowanie.
• Jeśli Putin chciał wytrącić Merkel z Charakteru 1: udało mu się na kilkadziesiąt sekund. Przez chwilę to strach, a nie analiza, był na pierwszym planie. • Jeśli chciał, żeby Merkel została w pętli: nie udało się. Ona nie dokarmiła pętli narracją o upokorzeniu. • Jeśli chciał przetestować jej regulację emocji: dostał odpowiedź. Merkel pokazała, że potrafi rozpoznać emocję, pozwolić jej przeminąć i wrócić do planu.
Dlatego w analizach z Harvard podkreśla się, że Merkel później przekuła incydent w wgląd, a nie w urazę. To jest właśnie przełączenie z Charakteru 2 na Charakter 1 i 4: z „on mnie atakuje” na „czego to mnie uczy o nim i o jego potrzebie kontroli”.
Wniosek z połączenia obu historii jest prosty i dość brutalny dla negocjatorów. Nie wygrywa ten, kto nie czuje strachu. Wygrywa ten, kto szybciej rozpoznaje, że strach to tylko 90 sekund chemii plus historia, którą mózg do niej dopisuje, i kto nie pozwala tej historii napisać za niego umowy.



Komentarze
Pokaż komentarze