W programie Tomasza Lisa odbyła się dyskusja intelektualistów i specjalistów na temat poczucia humoru Polaków. Uczestnicy: Andrzej Mleczko, Michał Ogórek, Grzegorz Markowski, Marcin Wójcik, Tomasz Lis.
Ton rozmowie nadał od samego początku specjalista od poczucia humoru Andrzej Mleczko. Zafascynowała go rzeźba w Pradze gdzie dwóch facetów sika do sadzawki w kształcie państwa czeskiego. Czy to nie śmieszne i radosne? Tymczasem gdyby coś podobnego pojawiło się w Polsce - cytuję za Andrzejem Mleczką - "Poseł Gowin udławiłby się opłatkiem, posłanka Kempa zaniemówiłaby". Tu rzęsisty śmiech ekspertów i publiczności.
Ogólnie Andrzejwi Mleczko brak wyrafinowania w polskiej kulturze, zaś z naszym poczuciem humoru jest źle (przykład powyżej) i brak im dystansu do samych siebie. No bo weźmy pomnik (Chrystusa) w Świebodzinie, ktoś go może zobaczyć, roześmiać się jadąc drogą, wpaść na drzewo i pójść do piekła (cytat za Andrzejem Mleczką).
Bardzo delikatnie kontrował, tak między słowami, Marcin Wójcik zwracając uwagę, że żart nie powinien urażać i że z poczuciem humoru nie jest tak źle.
Nasuwa mi się następujący wniosek. Panom w studio pomyliło się poczucie humoru ze śmiechem. Z tego, że ktoś się śmieje nie wynika wcale, iż ma on poczucie humoru czy dystans do rzeczywistości albo samego siebie. Przecież pryszczaty wyrostek może pękać ze śmiechu na widok kaleki na wózku, który usiłując zjechać na wąskim zjeździe między schodami przewraca się na ulicę.
Wydaje się, że źródłem śmiechu oprócz poczucia humoru może być na przykład skłonność do szyderstwa. Do kpiny pomijającej względy etyczne. Śmianie się ze wszystkiego i wszystkich wydaje się możliwe tylko dla jednego typu ludzi, dla nihilistów. Jakże śmiać się ze śmierci matki przyjaciela? Poczucie niestosowności mówi nam, że - tego się nie robi. Dlaczego? Bo szanuje się ludzi. Gdy się ich nie szanuje, to się z nich szydzi.
Odniosłem wrażenie, że szczególnie Andrzejowi Mleczce bardzo brakuje dystansu do samego siebie i rzeczywistości. Wykpiwanie rzeczywistości może być objawem dystansu do niej, ale może być też objawem silnego zaangażowania (a więc przeciwieństwa dystansu). Ponieważ żarty Mleczki dotyczyły jednej strony medalu, jednego światopoglądu zdają się być wyrazem silnego zaangażowania artysty w walkę z katolicyzmem albo i chrześcijaństwem. (przynajmniej w wydaniu polskim).
Oświadczenia, że te szyderstwa i kpiny są wynikiem poczucia humoru są tanim chwytem mającym z jednej strony uwznioślić niskie zachowania szydercy, z drugiej zaś odbrać rację obrony wykpiwanym czy zwolennikom wykpiwanych wartości - albowiem nie mają przecież poczucia humoru i dystansu do siebie.
Tak to poczucie humoru padło ofiarą wendetty światopoglądowej, której akolici ubierają pozory poczucia humoru by przetrzeć i zakryć ewentualne wyrzuty.


Komentarze
Pokaż komentarze (35)