Jak Ukraiński miliarder wyposażył najlepszą jednostkę wojskową w Europie

Są świetnie uzbrojeni i wyszkoleni. Pokazali, że mogą zadawać straty wrogowi. Żołnierze Putina na wieść, że Chartia atakuje, doznają drgawek. Wiedzą, że 4. batalion 13. Brygady Gwardii Narodowej Ukrainy, nazywany Chartia, nie odpuści.
Historia formacji zaczęła się od tego, gdy ukraiński miliarder Wsiewołod Kożemiako zamieniłelegancki garnitur na mundur wojskowy i stworzył jedną z najbardziej przerażających formacji bojowych na Ukrainie.

Jest „ojcem” Chartii, która odegrała kluczową rolę w obronie Charkowa i odbiciu Kupiańska.

Wieść niesie, że pewnego dnia Kożemiako rozmyślał o nowym zajęciu, grając „Dla Elizy” Beethovena na fortepianie w hotelu w Charkowie. Miał już na sobie wojskowy mundur.

Biznesmen, który stał się wojskowym „Tak, jestem biznesmenem” – mówił o sobie i dodałał: „Teraz jestem dowódcą jednostki wojskowej na Ukrainie”.

Przed atakiem Rosjan, 55-letni ojciec czwórki dzieci łączył luksusowe wakacje z bieganiem, jazdą na rowerze i golfem. W 2017 przebiegł maraton nowojorski w czasie poniżej trzech i pół godziny.

Założyciel i prezes Agrotrade Group, jednego z największych ukraińskich producentów i eksporterów zbóż, dziś skupia się wyłącznie na wojnie.Założył Chartię w marcu 2022, tuż po rozpoczęciu ataku Rosji na Ukrainę. Na początku była to grupa cywilnych ochotników finansowana z jego majątku. Rozpoczęła działalność jako jednostka przydzielona do 127. Brygady Obrony Terytorialnej w Charkowie.

Działając niezależnie od armii ukraińskiej, ale przyjmując jej rozkazy, Chartia przyjęła przydomek „batalionu miliarderów” ze względu na model finansowania i wsparcie bogatych darczyńców. Jej liczebność szacuje się na 5000 osób. To, co zaczęło się ochotniczą grupą, rozwinięto w formację wojskową w ramach Gwardii Narodowej Ukrainy, podlegającą resortowi spraw wewnętrznych.

Od cywilnych zapaleńców po elitarną grupę.
Z marzenia mieszanki cywilów i nowoczesnego sprzętu, jednostka stała się siłą zdolną prowadzić brawurowe kontrataki na śmiercionośnych frontach wojny. Jej sukces rozstrzygnął spory między Rosją i Ukrainą o kontrolę nad strategicznym Kupiańskiem.

Dziś jako brygada jest jedną z najbardziej skutecznych jednostek. Pojawiła się w chwili w którym demonstracja siły była tak bardzo istotna dla prezydenta Ukrainy. Dowódcą formacji jest Ihor Obolienskyi.

Wspomina, że któregoś dnia zadzwonił do niego Kożemiako i zaproponował, by dołączył do tworzonych się sił. „Miałem odpowiadać za oddział, on miał zarządzać i organizować jednostkę. Mieliśmy świetną synergię od początku”, wspominał.

Wiosną 2022 Chartia odparła Rosjan pod Charkowem i wraz z innymi siłami wyzwoliła Ruską Łozową. Była też jedną z pierwszych jednostek ukraińskich, które dotarły do granicy z Rosją podczas kontrofensywy w obwodzie charkowskim we wrześniu 2022.

Toczyła zacięte boje o Bachmut
W grudniu tego samego roku była jedyną ukraińską ochotniczą jednostką w walce pod Bachmutem. W 2023 przekształcono ją w brygadę Gwardii Narodowej Ukrainy.

Specjalizuje się w błyskawicznych kontratakach, walkach w terenie zabudowanym i operacjach z wykorzystaniem dronów. Wyróżniła się w rejonie Kupiańska.

Kiedy jej żołnierze wywiesili ukraińską flagę nad Kupiańskiem po wyparciu hord Putina, przyniosło to Ukraińcom tak bardzo potrzebny zastrzyk energii.

Pokazała też Zachodowi, a przede wszystkim Trumpowi, że Ukraińcy mogą zwyciężać najeźdźców, co przy ślamazarnie toczących się rozmowach o pokoju, może mieć ogromne znaczenie. Stała się symbolem tego, że siły Kijowa są dalekie od ulegania taktyce Rosji, w której żołnierze są traktowani jak „maszynka do mięsa”.

Grupa zadała cios wojskom Putina, co oznaczało znaczące zwycięstwo w momencie, gdy demonstracja siły militarnej nigdy nie była tak istotna na arenie międzynarodowej

„Operacja w Kupiańsku dowodzi, że dzięki planowaniu, wyszkolonym dowódcom oraz dobremu przygotowaniu wojska – czyli metodzie Chartia – można powstrzymać i zniszczyć wroga” – tłumaczył płk Ihor Obolenski.

Koronkowe przygotowania i idealny atak
Jeszcze niedawno wydawało się, że miasto wpadnie w ręce wroga, ale w dramatycznym zwrocie akcji ukraińscy żołnierze pokazali na co ich stać. Chartia została rozmieszczona w tym rejonie wraz z regularnymi i mniej doświadczonymi grupami, które połączyły się, tworząc silny model obrony i ataku.

Siły Ukrainy wykorzystały to podejście, aby przejąć rosyjskie ataki, zachowując elitarne oddziały do decydujących uderzeń. Jednostki przemykały jesienią lasami otaczającymi Kupiańsk, nim wdarły się do miasta.

Potem skupiły się na kluczowych punktach w mieście: przejazdach kolejowych, dojściach do rzek i wąskich przejściach miejskich, zamieniając ulice i dzielnice przemysłowe w strefy koncentracji ataków dla nacierających sił wroga.

Działania opierały się na dokładnym rozpoznaniu, mobilności i koordynacji z zespołami artylerii i dronów. Atakowali nagle, tak samo się wycofywali, nim Rosjanie zdążyli się umocnić.

Chartia zadała nieproporcjonalnie duże straty i zmusiła wojska Putina do panicznego odwrotu. Raporty wywiadu ujawniły stosunek zabitych po obu stronach 1:27. Przy czym na każdego Ukraińca przypadało 27 rosyjskich żołnierzy.

„Sukcesy Ukrainy pod Kupiańskiem są kluczowe i pokazują, że Kijów nie skapituluje, jak sądzą niektórzy w Białym Domu, a wręcz przeciwnie, to Ukraina zaczyna zdobywać teren” – mówił Hamish de Bretton-Gordon, ekspert wojskowy, dla The Telegraph.