Rosja popełnia zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości wobec ukraińskich jeńców

Rosjanie popełniają jedną z najcięższych zbrodni wojennych w Ukrainie

27 października w okupowanej Wołnowasze (obwód doniecki) zastrzelono dziewięć osób, w tym rodziców z dwójką dzieci. Mordu dokonano w nocy, kiedy cała rodzina spała. - To jedna z ciężkich zbrodni wojennych popełnionych przez żołnierzy rosyjskich na ludności cywilnej - uważają analitycy OSW.

Od początku pełnowymiarowej inwazji siły zbrojne Rosji dopuściły się na Ukrainie setek tysięcy udokumentowanych zbrodni wojennych. Oficjalne ukraińskie dane wskazują na ponad 147 tysięcy zarejestrowanych incydentów, w tym masowych morderstw, tortur, gwałtów i deportacji, a w działaniach tych zginęły i zostały ranne setki tysięcy osób.

Do najbardziej znanych i wstrząsających przykładów celowego ludobójstwa na ludności cywilnej należą:Zbrodnia w Buczy (marzec 2022 r.): Po wycofaniu się wojsk rosyjskich z obwodu kijowskiego odkryto tam ciała setek zamordowanych cywilów.

Wiele z nich nosiło ślady tortur, miało związane ręce i strzały w tył głowy.Atak na teatr w Mariupolu (16 marca 2022 r.): Rosyjskie lotnictwo zbombardowało budynek teatru, który służył za schronienie dla setek cywilów, pomimo wielkich napisów "DZIECI" wymalowanych na placu przed obiektem.Masakra w Ołeniwce (29 lipca 2022 r.): Przeprowadzony przez siły rosyjskie ostrzał obozu jenieckiego, w którym przetrzymywano m.in. obrońców Azowstalu.

Zginęło kilkudziesięciu ukraińskich jeńców wojennych.Ciągłe ostrzały osiedli mieszkaniowych i infrastruktury: Codzienne ataki rakietowe i dronowe na ukraińskie miasta (m.in. Charków, Kijów, Odessę, Zaporoże) wymierzone są w obiekty cywilne i prowadzą do śmierci bezbronnych ludzi.Zbrodnie te są szczegółowo badane przez ukraińskie organy ścigania oraz instytucje międzynarodowe (w tym Międzynarodowy Trybunał Karny, który wydał nakaz aresztowania Władimira Putina).

Najnowszy raport Amnesty International dokumentuje tortury, długotrwałe przetrzymywanie w odosobnieniu, wymuszone zaginięcia i inne formy nieludzkiego traktowania, jakich rosyjskie władze dopuszczają się wobec ukraińskich jeńców wojennych i osób cywilnych przetrzymywanych w niewoli. Według prawa międzynarodowego są to zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości.
Izolacja ofiar

Raport pt. „Głucha cisza: Ukraińcy przetrzymywani bez kontaktu ze światem, przymusowo zaginieni i torturowani w rosyjskiej niewoli”, dokumentuje celowe i często wieloletnie odcinanie od świata zewnętrznego ukraińskich jeńców wojennych i cywili przetrzymywanych przez Rosję w niewoli od lutego 2022 roku. Brak informacji o ich miejscach pobytu umożliwił torturowanie zatrzymanych osób i stosowanie innych form przemocy, a nawet bezprawne zabójstwa jeńców popełniane z całkowitą bezkarnością.

Sekretarzyni Generalna Amnesty International Agnès Callamard podkreśla, że opisane w raporcie działania strony rosyjskiej potwierdzają celową politykę odczłowieczania i łamania ducha ukraińskich jeńców oraz skazywania ich rodzin na cierpienie w niewiedzy o losie najbliższych.

„Tortury odbywają się w zupełnej izolacji od świata zewnętrznego, a ofiary są całkowicie zdane na łaskę swoich porywaczy. To nie są pojedyncze incydenty – to systematyczna polityka, która narusza wszelkie zasady prawa międzynarodowego” – mówi Agnès Callamard.

Raport Amnesty International powstał na podstawie wywiadów przeprowadzonych od stycznia do listopada 2024 ze 104 osobami w Ukrainie. Swoimi historiami podzieliło się pięciu byłych ukraińskich jeńców wojennych, członkowie rodzin 38 jeńców wojennych, członkowie rodzin 23 Ukraińców „zaginionych w szczególnych okolicznościach”, 28 wcześniej przetrzymywanych cywilów i ich rodzin oraz 10 rosyjskich jeńców wojennych przetrzymywanych obecnie w Ukrainie.
Niewiedza najbliższych

Chociaż dokładna liczba nie jest znana, prawdopodobnie tysiące Ukraińców i Ukrainek, zarówno wojskowych jak i cywilów, jest obecnie przetrzymywanych w niewoli w Rosji i na terenach okupowanej Ukrainy.

Większość ukraińskich jeńców wojennych jest przetrzymywana w odosobnieniu, a ich rodziny nie mają dostępu do informacji o ich losie, stanie czy miejscu pobytu. Jednocześnie rosyjskie władze odmówiły organizacjom międzynarodowym dostępu do przetrzymywanych osób. W ten sposób dążą do odcięcia ich od ochrony prawa międzynarodowego.

Olena Kolesnik, której mąż Sergiej został pojmany w lipcu 2024 r., powiedziała, że docierały do niej jedynie nieoficjalne i niepotwierdzone informacje o jego miejscu pobytu. „Nie będę wiedziała, gdzie szukać mojego męża i gdzie pisać listy. Niewiedza – to mnie zabija” – powiedziała w rozmowie z Amnesty International.
Zaginieni

Dziesiątki tysięcy Ukraińców i Ukrainek zostało uznanych przez krajowe władze za „zaginionych w szczególnych okolicznościach”. Wielu z nich jest prawdopodobnie uwięzionych, inni mogli zostać zabici. Istnieje prawdopodobieństwo, że Rosja nie powiadomiła Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża o statusie setek lub nawet tysięcy jeńców wojennych, łamiąc przepisy prawa międzynarodowego.

Mąż Krystyny Makarczuk, Wołodymir, wystąpił w rosyjskiej telewizji, opisując jak został schwytany, a jeden z powracających jeńców wojennych, który go znał, potwierdził jego rodzinie, że byli razem w niewoli. Rosja nie potwierdziła jednak przetrzymywania Wołodymira, co jest równoznaczne z przestępstwem wymuszonego zaginięcia.

Podobna sytuacja dotyczy cywilów. Rosja od dawna stosuje arbitralne aresztowania, tortury i wymuszone zaginięcia w celu zastraszenia ludności cywilnej na kontrolowanych przez siebie obszarach. Takie działania stanowią zbrodnie przeciwko ludzkości.
Masz na to wpływ!

Działania Rosji rażąco naruszają Konwencje Genewskie, które gwarantują jeńcom wojennym prawo do regularnej korespondencji, dostępu do opieki medycznej i wizyt przedstawicieli organizacji międzynarodowych.

„Społeczność międzynarodowa powinna wykorzystać wszystkie swoje wpływy i narzędzia, aby powstrzymać te haniebne zbrodnie i wyciągnąć konsekwencje wobec osób odpowiedzialnych. Trwająca od trzech lat wojna pochłonęła zdecydowanie zbyt wiele ofiar, by świat w dalszym ciągu pozostawał bierny” – mówi Anna Błaszczak-Banasiak, Dyrektorka Amnesty International Polska.

Amnesty International wzywa Rosję do zaprzestania tortur, wymuszonych zaginięć i przetrzymywania w odosobnieniu Ukraińców i Ukrainek przebywających w niewoli. Władze rosyjskie muszą również powiadomić odpowiednie organy o statusie wszystkich jeńców wojennych i umożliwić nieograniczony dostęp do nich międzynarodowym organizacjom humanitarnym. Rosja musi zapewnić odpowiednią opiekę medyczną wszystkim Ukraińcom i Ukrainkom w niewoli i umożliwić bezpieczny powrót do kraju ciężko chorym i rannym jeńcom wojennym, m.in. poprzez ustanowienie Mieszanych Komisji Lekarskich zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym. Bezprawnie przetrzymywani cywile muszą zostać uwolnieni.
EUR 50.9046.2025 – A deafening silence