Kiedy teorie stają się ideologią.

Na bezrobociu, listopad 1997r.

Kiedy teorie stają się ideologią. O ortodoksyjnym, totalitarnym i imperialnym komunizmie.

Usiłowania wprowadzania teorii Marksa w życie na obecnym etapie rozwoju społeczeństw było nierealne, dodatkowo zupełnemu fiasku tych usiłowań sprzyjało to, że miały one miejsce w tak zacofanym, tak niedemokratycznym kraju jakim była Rosja. Teoria Marksa była wizją, której elementy być może mogłyby zaistnieć, czy mogłyby zostać wprowadzone w jakiejś trudno dziś określonej przyszłości. Na obecnym etapie rozwoju społecznego współżycia, zaspokajania materialnych i duchowych potrzeb i wrażliwości ludzi, gdy tryumfuje jeszcze egoizm, jest ona nierealna, utopijna. Wprowadzanie teorii Marksa w państwie zacofanym, biednym, o ukształtowanych skłonnościach totalitarnych i imperialnych, skostniałym, w którym świadomość złożoności świata jest minimalna, zamkniętym na inności, na różnorodności, w państwie takim jakim była Rosja, uwypukliło z całą mocą jej nierealność i utopijność. Z jednej strony zacofanie, egoizm, chęć dominowania jednostek i sprawowania przez nie władzy, chęć dominowania nad innymi narodami, z drugiej ortodoksja, poczucie nieomylności i misji uszczęśliwiania i siłowe, bezwzględne wprowadzanie i utrzymywanie komunistycznego „sprawiedliwego” systemu stanowiły wielki dysonans i prowadziły do ogromu tragedii, zbrodni, do degradacji i zupełnego upadku kształtowanej na przestrzeni ludzkich dziejów moralności.

Postęp, rozwój człowieczego myślenia, który z kolei ma wpływ na sposób funkcjonowania ludzkiego gatunku powstaje w procesie ścierania się różnych filozofii, idei. Sposoby myślenia i funkcjonowania społeczeństw i ludzkości powstają w skomplikowanych procesach, w których sposoby myślenia i „praktykowania” życia wzajemnie na siebie oddziałują. Trudno sobie wyobrazić w dzisiejszym świecie aby jakaś teoria wymyślona przez pojedynczego myśliciela była powszechnie przyjęta, nawet jeśli zapładnia umysły wielu osobom, jeśli wydaje się logiczna i celna. Idee, sposoby myślenia, których autorami są myśliciele, filozofowie, intelektualiści, jeśli są stopniowo przyjmowane przez coraz to liczniejsze rzesze społeczne w sposób naturalny, swobodny, w rynkowej grze, bez narzucania indoktrynacji, jeśli współgrają z aktualnym poziomem rozwoju społeczeństwa, z aktualnymi możliwościami percepcji tych idei, mogą stanowić pozytywne bodźce i zaczyny społecznych przemian i społecznego rozwoju. Potraktowanie teorii Marksa nie jako głosu w dyskusji nad światem, nie jako zaczynu, fermentu w przebudowywaniu świadomości społeczeństw dotyczącej ich funkcjonowania, ale jako sztywnej doktryny, gotowej do wprowadzenia w życie w całości przez ludzi niemających pokornego stosunku do możliwości człowieczego umysłu, do idei i nieuwzględniających ułomności ludzkich działań, którym wydawało się, że ich myślenie i stosunek do świata i procesów społecznych są nieomylne i jedynie słuszne spowodowało ogrom nieszczęść, ludzkich tragedii i zbrodni.

Idee dotyczące społecznego zorganizowania zostają w dzisiejszym świecie zastępowane niezwykłym przyśpieszeniem rozwoju myśli naukowej, filozoficznej, technicznej, artystycznej, rozwojem badań materii ziemskiej i kosmicznej i badań ludzkiego ducha. Ludzka energia jest skierowywana w inne niż dawniej kierunki, a społeczne zorganizowanie dokonuje się samorzutnie. W sumie idee, ideologie mają na celu zbudowanie człowieka szczęśliwego. Dla wielu obrazem takiej szczęśliwości jest obraz „namalowany” przez społeczeństwo USA. Czy społeczeństwa, które osiągają już odpowiedni etap rozwoju nie stają się apatyczne, bezideowe, bezdążeniowe? Jest to chyba tylko pewien etap i pewna chwila apatii. Człowiek stawia sobie coraz to nowe cele, coraz to nowe wyzwania.