Tego dowiesz się po przeczytaniu artykułu:
- O ile urosła kolejka do domowej opieki pielęgniarskiej i dlaczego opiekę dostaje coraz mniej osób?
- Ile pieniędzy NFZ wciąż nie zapłacił za nadwykonania z 2025 roku?
- Dlaczego Fundusz wydaje na tę opiekę dwa razy więcej, a pacjentów i tak ubywa?
- Od kiedy znikają placówki świadczące opiekę długoterminową w domu i ile już ich ubyło?
Kolejki do opieki długoterminowej rosną
Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, w skrócie PODD, to świadczenie NFZ dla osób przewlekle chorych i niesamodzielnych. Nie wymagają one hospitalizacji, ale potrzebują regularnej opieki medycznej we własnym domu. Z raportu Ministerstwa Finansów „Przegląd wydatków na opiekę długoterminową” wynika, że w 2024 roku korzystało z niej 58,2 tys. pacjentów. W 2019 roku było ich 60,9 tys.
W tym samym czasie kolejki do opieki długoterminowej się wydłużały. W latach od 2020 do 2024 liczba osób oczekujących na to świadczenie w trybie stabilnym wzrosła o 31 proc. Autorzy raportu oceniają, że mniejsza liczba pacjentów wcale nie oznacza mniejszego zapotrzebowania. To raczej dowód ograniczonej wydolności systemu, który zmaga się z brakami kadrowymi i finansowymi.
Magdalena Osińska-Kurzywilk, prezeska Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”, w rozmowie z agencją Newseria zwraca uwagę, że oficjalne statystyki pokazują tylko część obrazu: „Kolejki do PODD, czyli pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej, najtańszego świadczenia w opiece długoterminowej finansowanej przez NFZ, pokazują, że system nie odpowiada na rzeczywiste potrzeby osób niesamodzielnych. Za każdą osobą oczekującą stoi pacjent wymagający regularnego wsparcia oraz rodzina próbująca zapewnić mu opiekę, często ponad swoje możliwości.
Warto przy tym pamiętać, że dane NFZ obejmują wyłącznie osoby w oficjalnych kolejkach i nie pokazują pełnej skali niezaspokojonych potrzeb”.
Nadwykonania NFZ za 2025 rok bez zapłaty
Do braków kadrowych dochodzą pieniądze, których placówki opieki długoterminowej nie mogą się doczekać. NFZ nie rozliczył świadczeń wykonanych ponad limity zapisane w kontraktach. Do tej pory nadwykonania za 2025 rok rozliczyło tylko jedno województwo, zachodniopomorskie. Kilkuset świadczeniodawców nie dostało jeszcze nawet propozycji rozliczenia.
Problem nie dotyczy wyłącznie opieki długoterminowej. W marcu 2026 roku NFZ informował, że wartość pozostałych nadwykonań w świadczeniach limitowanych za 2025 rok wynosi 2,61 mld zł. Fundusz zastrzegł, że zapłata zależy od możliwości finansowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich i nie musi obejmować pełnej kwoty. Dla świadczeniodawców oznacza to, że za część wykonanej pracy mogą nie dostać pieniędzy w ogóle.
Mariola Łodzińska, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, przypomina, o jak wymagającej pracy mowa: „PODD to nie jest zwykła pomoc w codziennych czynnościach, lecz specjalistyczne świadczenie zdrowotne: obejmuje m.in. ocenę stanu pacjenta, wykonywanie procedur pielęgniarskich, monitorowanie zagrożeń i edukację bliskich.
Wymaga wiedzy, doświadczenia i przede wszystkim ciągłości opieki. Bez adekwatnego finansowania oraz warunków pozwalających pielęgniarkom bezpiecznie wykonywać zawód nie poprawimy dostępności tej opieki”.
Wydatki NFZ na PODD wzrosły dwukrotnie
Wydatki NFZ na domową opiekę pielęgniarską w ostatnich latach rosły. Według raportu resortu finansów w 2019 roku Fundusz przeznaczył na nią 394,7 mln zł, a w 2024 roku już 789,2 mln zł. Mimo niemal dwukrotnego wzrostu nominalnych nakładów liczba pacjentów spadła w tym czasie o około 4,4 proc.
Kurczy się też sieć placówek, które zapewniają opiekę długoterminową w domu. Według danych Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” w 2016 roku działały 1133 takie podmioty, a w 2025 roku już tylko 936. To o blisko 17 proc. mniej.
Starzenie się społeczeństwa zwiększy popyt
Zapotrzebowanie na opiekę długoterminową będzie rosło razem ze starzeniem się społeczeństwa. W 2024 roku 89,4 proc. pacjentów domowej opieki pielęgniarskiej stanowiły osoby w wieku co najmniej 65 lat. Według prognozy GUS w 2060 roku ta grupa wiekowa będzie stanowiła 30 proc. ludności Polski. Jeśli system już dziś nie nadąża za kolejką, za kilka dekad luka może okazać się znacznie głębsza.
Podsumowanie artykułu i najważniejsze informacje:
Czym jest pielęgniarska opieka długoterminowa domowa?
To finansowane przez NFZ świadczenie dla osób przewlekle chorych i niesamodzielnych, które nie wymagają hospitalizacji, ale potrzebują regularnej opieki medycznej w domu. Obejmuje m.in. ocenę stanu pacjenta, procedury pielęgniarskie i edukację bliskich.
Ile osób czeka na opiekę długoterminową w domu?
W kolejce do pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej czeka ponad 5,5 tys. pacjentów. Dane NFZ obejmują jednak tylko osoby w oficjalnych kolejkach.
Czy NFZ zapłacił za nadwykonania za 2025 rok?
W większości nie. W opiece długoterminowej nadwykonania rozliczyło dotąd tylko województwo zachodniopomorskie. W marcu 2026 roku wartość nierozliczonych nadwykonań w świadczeniach limitowanych wynosiła 2,61 mld zł.
Ile NFZ wydaje na domową opiekę długoterminową?
W 2024 roku NFZ przeznaczył na pielęgniarską opiekę długoterminową domową 789,2 mln zł, niemal dwa razy więcej niż w 2019 roku.
TW
Fot: Opieka długoterminowa w Polsce/ East News





Komentarze
Pokaż komentarze (17)