Chcieliście kryzys, no to macie kryzys

Żeby zrozumieć genezę dzisiejszych  kłopotów państw strefy euro, należy sięgnąć pamięcią do początków tego pomysłu.

Państwa członkowskie UE, które przystąpiły do Unii Walutowej (UW) przyjęły  wspólną walutę Euro i powierzyły kierowanie polityką pieniężną wspólnemu Europejskiemu Bankowi Centralnemu.

 

W kompetencji  władz narodowych pozostała polityka fiskalna, czyli konstruowanie budżetu i ustalanie podatków.  Sytuacja poszczególnych  państw członkowskich strefy , by przedstawić to obrazowo, nie jest podobna  do sytuacji województwa w jednym kraju, w którym rządzi  samodzielnie wojewoda, czy też samorząd, ale funkcjonuje w realnej polityce monetarnej państwa.  

W sytuacji, gdy jakieś województwo ma problemy takie jak chociażby nad wyraz  wysokie bezrobocie, brak pieniędzy na konieczne inwestycje ( czy też brak wkładu własnego), województwo może liczyć na pomoc państwa. Przykładowo może to być obniżenie podatków jakie płaci region lub też jakaś forma pomocy bezzwrotnej . W eurolandzie takich możliwości praktycznie nie ma.

 

Unia Walutowa nie przewiduje transferów dochodowych do państw członkowskich, których gospodarka wpada w recesję. Budżet Unii Europejskiej nie jest budżetem Unii Walutowej, obejmuje  mniej niż 2 % PKB całej "17" i służy wyłącznie do finansowania wspólnych polityk oraz funkcjonowania instytucji UE.

 

Wysokość PKB oraz różnice strukturalne miedzy krajami członkowskimi UW powodują, że ich gospodarki różnią się istotnie w fazach rozwoju. Przykładem może być chociażby poziom inflacji w poszczególnych krajach, który jest głównym wyznacznikiem tendencji w gospodarkach. Tak więc w jednym czasie można zaobserwować w różnych krajach zjawisko stagnacji gospodarczej lub też wyraźne ożywienie gospodarcze.

 

W tej nietożsamej sytuacji w jakiej znajdują się państwa strefy euro,  próba utrzymania ( zgodnego  z kryteriami z Maastricht)  deficytu budżetowego i zadłużenia,  przy braku możliwości dostosowania stóp procentowych do lokalnych warunków lub przeprowadzenia wskazanej w takim przypadku dewaluacji, może spowodować trwałą,  głęboka recesję i wysokie bezrobocie. I odwrotnie,  obniżenie stóp procentowych może pomóc państwom zagrożonym recesją ale grozi wzmocnieniem tendencji inflacyjnych w innych krajach, nie tylko tych ze strefy euro.

 

Okazuje  się, że tylko dwa kraje na 17  – Finlandia i Luksemburg – przez całe 12 lat istnienia wspólnej waluty miały deficyt niższy niż 3 proc. PKB i dług publiczny mniejszy niż 60 proc. PKB, które to wskaźniki są podstawą kryterium z Maastricht. (W Maastricht  określono zasady przyjęcia do strefy euro oraz określono wymagania, które kraje członkowskie musza spełniać w trakcie członkostwa).

Co więcej, Włochy, Belgia i Grecja w momencie przyjęcia do strefy, nie spełniały wyznaczonych kryteriów. Jeszcze bardziej bulwersujące jest to, że i Włochy i Belgia są członkami – założycielami euro strefy.

Co prawda UE posiada mechanizmy, które mają dyscyplinować poszczególne kraje, ale jak wynika z doświadczenia, nikt w Brukseli dotychczas nie brał ich na poważnie pod uwagę.

 

Jednym słowem strefa Eurolandu jest chora. Co najgorsze, to chora jest od samego początku swego istnienia.

Propozycje Merkel i Sarkozego dotyczące wspólnego europejskiego rządu nic nie zmienią w kwestii finansów i gospodarki. Pozwolą za to utrzymać jeszcze więcej władzy w rękach eurokratów.

Chcieliście kryzys, no to macie kryzys.