PRZECHADZKA POD PARASOLEM

Będąc w malowniczym mieście Hang Zhou, przechadzam się z Hao po nocnym targu... spodobał mi się stary chiński parasol. Hao kupuje ten ciekawy eksponat... myślę, że dla swojej żony. Potem przy kolacji, dostaję w podarunku chiński parasol, jedwabny w moim ulubionym niebieskim kolorze... i tak naradza się moja sympatia do tego tradycyjnego przedmiotu...

Do dzisiaj jest ozdobą w mojej sypialni, zawieszoną nad szafą strzeże mój ‘’książkowy nieład’’.

Ten bardzo praktyczny przedmiot chroniący przed słońcem, deszczem i śniegiem zadomowił się w starożytnym Egipcie 4000 lat temu. W IV wieku Chińczycy zaczęli wykonywać parasole z natłuszczonego papieru. Wszak to na dworze cesarza He Di ze Wschodniej Dynastii Han papier został wynaleziony około 105 r.n.e. przez eunucha Cai Lun, którego cesarz wkrótce mianował ministrem rolnictwa.

Zapraszam na krótką przechadzkę pod parasolami:

* jedwabny parasol jest dodatkiem rytualnym na długim kiju,

z szerokim baldachimem z jedwabiu, wykonany z bambusowych listewek.

Dwie ozdobnie namarszczone warstwy materiału spadają wokół jego diametru. Haftowane zółtą satyną smoki i feniksy dekorują spodnią warstwę, górna warstwa jest szersza, często z lejącego się zielonego lub czerwonego jedwabiu. Sługa niosący taki parasol, szedł za cesarzem i zasłaniał jego głowę przed słońcem.

* jedwabny parasol z Zachodniego Jeziora, jest bardzo lekki.

Właśnie tutaj nad tym jeziorem leży już przeze mnie wspomniane miasto Hang Zhou. Parasole dekorowane są najczęściej ornamentami kwiatowymi stąd ich nazwa ‘’kwiaty z Zachodniego Jeziora’’, dekoracje moga być malowane, drukowane lub haftowane, istnieją również dekoracje przedstawiające barwne pejzaże lub opisujące legendy w obrazkach.

Do najbardziej znanych należy popularna wśród Chińczyków ‘’Legenda o białym wężu’’,opowiada ona historię spotkania Bai niang zi i Xu Xian, barwnie opisaną przez Zapiskowicza.

* parasol z natłuszczonego papieru to posag rytualny na ślubie narodu Hakka. Znak ‘’zhi’’ (纸) - papier, w mowie upodabnia sie do wymowy ‘’zi’’ (子) – dziecko, chłopiec. Znak ‘’san’’ (傘) – parasol w swej klasycznej formie ma 5 znaków ‘’ren’’ – człowiek, a więc w sumie daje to znaczenie mieć dużo potomstwa, ponadto rączka parasola jest uznawana za symbol prawa, a jego okrągłe pokrycie jest symbolem udanego małżeństwa. Otrzymać w tradycji Hakka parasol w posagu to nie tylko być chronionym od słońca, wiatru i deszczu, ale również jego moc ma odpędzać złe wpływy i duchy.

Nadal dzisiaj obdarowywanie parasolem młodego małżeństwa jest powszechnym zwyczajem wśród ludności Hakka mieszkającej na Taiwanie oraz w Azji Połuniowo-Wschodniej.

* parasol jest również obecny podczas rytuału pogrzebowego u Hakka.

Większość Hakka w Chinach kontynentalnych żyje na obszarach górskich, tutaj też spoczywają ich bliscy. Jak nakazuje zwyczaj, ani grobowiec ani nagrobek nie są przygotowane i nie ma uroczystości pogrzebowych. Wielka uroczystość jest organizowana dopiero po 5 latach (albo i więcej) po śmierci, wówczas kości zmarłego są zebrane i złożone na foremnym wielokącie parasola z natłuszczonego papieru, później oczyszczonego olejem z kamelii (ziarno herbaciane). Dopiero potem może nastapić wielka ceremonia pogrzebowa.

* parasol o natłuszczonym papierze w narodzie Yao jest używany przy zaręczynach.

Jeśli dwoje młodych ma się ‘’ku sobie’’, rodzina chłopaka wysyła swata do rodziny dziewczyny w wiadomym celu – poproszenia o jej rękę. Przygotowany czerwony parasol odgrywa w tej tradycyjnej scenie główną rolę. Jeśli propozycja jest zaakceptowana, rodzina dziewczyny zawiesza kolorowe paseczki z tkanin i 12 wielobarwnych kulek na listewkach parasola, tak powiewający parasol na wietrze jest rytualną oznaką dokonanych zaręczyn.

* w mniejszości Dai parasol z natłuszczonego papieru jest rytuałem pogrzebowym. Dai żyją w prowincji Yun Nan, używają rodzaj bibuły zwanej ‘’mian’’ (w języku Dai zwie się galasha) do wyrobu parasoli, który pokrywają olejem sezamowym. Dai wierzą, że parasol prowadzi zmarłych w drodze do nieba, dlatego też jest on obecny podczas ceremonii pogrzebowych.