Na wstępie śpieszę sprostować, że nie chodzi mi o krainę geograficzną, a o ludność – coś tak abstrakcyjnego jak naród i państwo, które w sposób trwały potrafiły objąć władzę na tym właśnie terytorium geograficznym.
Jasne, że własne przymioty takiego narodu przydają się i przydały tzw. Brytyjczykom, ale przyczyny faktu, ze grali przez długi czas jedne z pierwszych skrzypiec w Europie, a nawet na świecie w dużej mierze nie wynikał z ich przymiotów własnych, a raczej z uwarunkowań geograficzno politycznych.
Co to jest Wielka Brytania – wyspa, największa w całkiem sporym archipelagu. Druga co do wielkości wyspa to Irlandia mniejsza jest prawie trzykrotnie. Warunki klimatyczne ma, zwłaszcza w części południowej korzystne dla rozwoju ludzkich społeczności. Była dobrze zaopatrzona przez naturę w zasoby drewna, węgla, rud metali a także ropy i gazu (to już bardziej w morzach). Znajduje się na środkowo zachodnich obrzeżach Europy. Jest na tyle daleko od lądu, że ewentualna inwazja z kontynentu wymaga posiadania odpowiedniej floty, umiejętności i najlepiej znajomości wód, a zarazem na tyle blisko by dla społeczności wyspiarskiej – posiadającej flotę i umiejętności pojawianie się na kontynencie nie było zbyt problematyczne.
Wielka Brytania terytorialnie odpowiadała rozmiarom dużego państwa w Europie – przyjmuję, że historia wykazała, że do administrowania terytorium była to bliska optimum powierzchnia. Niemniej pomimo tego Naród dominujący na wyspie opanowywał resztę własnej wyspy przez szereg stuleci. Miało to miejsce także dlatego, ze mógł sobie na to pozwolić, ewentualni przeciwnicy byli za słabi.
Pomimo ochronnego pasa wody była wielokrotnie najeżdżana i podbijana. Choć to mieszkańcy Wyspy powinni, mając do tego możliwości i coś w rodzaju konieczności życiowej predyspozycje do posiadania flotylli i umiejętności korzystania z niej.
Szczęście Wyspy polegało na tym, że najeźdźcy wynaradawiali się. Bariera wodna w sposób oczywisty czyniła z nich tzw. Brytyjczyków bez względu na to kim byli wcześniej Celtami, Anglami, Sasami, Dunami czy Normanami. Jest to proces który raczej nie przytrafiał się np. Germanom przekraczającym np. Łabę.
Ktoś w końcu musiał objąć panowanie nad tym łakomym kąskiem i zrobili to Normano Frankowie z Normandii.
Wielka Brytania się szczyci tym, że nie została podbita przez ponad 900 lat. A ile było tych prób po Wilhelmie?
- Hiszpanie raz ?
- Niemcy II Wojna Światowa.
Generalnie swoje wojny prowadzili na kontynencie.
Mieszkańcy Wyspy mieli swój mały świat. Prowadzili swoje małe wojny z własnymi wrogami – Walijczycy i Szkoci, mogli rozwijać się na wysepki i podbijać, Irlandię która choćby z powodu zasobów (prawie trzy razy mniejsza i brak zaplecza skąd mogliby mieć wsparcie) nie miała zbytnio szans podbić Wielkiej Brytani. A jak mieli lepszy czas to mieszali się do tego co działo się na kontynencie.
Jako kraj żeglarzy (wyspa i to będąca częścią archipelagu) mająca najbliżej do najlepszego kąska z nowego świata także stała o dobre parę długości z przodu nim krzyknięto start, a nawet włączywszy się później korzystała z tej uprzywilejowanej pozycji.
Te preferowane warunki stwarzały możliwości do rozwoju tak kulturowego, cywilizacyjnego i w innych dziedzinach. Dlatego proszę nie mówcie jacy to Brytyjczycy są fajni, a narody środkowej Europy niezaradne i nie chodzi mi tutaj o Polskę w pierwszym rzędzie.
Komentarze
Pokaż komentarze (27)