List otwarty w obronie IPN

„Rzeczpospolita” 02-07-2008,

W ciągu ostatnich 20 lat Polska wyzwoliła się spod totalitaryzmu, zbudowała demokratyczne, wolnorynkowe instytucje, znalazła swoje miejsce w Europie i dołączyła do wolnych narodów, dzięki członkostwu w Unii Europejskiej oraz NATO.

Ale komunizm wciąż rzuca cień na wiele aspektów polskiego życia. (...)

Zrozumienie długich dyktatorskich rządów jest niezbędnym elementem procesu, jakim jest marsz Polski w stronę wolnego, demokratycznego kraju z dobrze funkcjonującym społeczeństwem obywatelskim.

Dlatego z wielkim zaniepokojeniem obserwujemy nasilające się oskarżenia zmierzające do ograniczenia wolności naukowej w Polsce, będące wynikiem publikacji Instytutu Pamięci Narodowej przygotowanej w oparciu o dostępne materiały.

Potrzeba było aż 20 lat, aby wolna Polska zdecydowała się na otwarcie archiwów dla badaczy. Ale tylko garstka z nich była na tyle odważna, aby stanąć twarzą w twarz z tym, co one skrywają. Badacze mają zapewnioną wolność naukową właśnie dlatego, że znaleźli się pod opieką Instytutu, na którego czele stoi Janusz Kurtyka. Jest więc niezwykle niepokojące, że wpływowi politycy oraz niektóre media wezwały do likwidacji lub ograniczenia roli IPN (...)

W ostatnich tygodniach obserwowaliśmy szczególnie zacięte ataki na naukowców IPN dr. Sławomira Cenckiewicza, dr. Piotra Gontarczyka i dr. Bogdana Musiała. Wykraczały one poza wywołującą emocje różnicę zdań i przybrały formę profesjonalnej próby zastraszenia. Pojawiały się nawet groźby użycia siły fizycznej wobec naukowców i ich rodzin. To niedopuszczalne w wolnym kraju.

Byliśmy zaszokowani, że wśród osób uciekających się do takich gróźb są dawni bohaterowie „Solidarności” więzieni za to, że walczyli o prawa człowieka. Jak mogą ci, którzy sami walczyli z komunistycznym totalitaryzmem, uważać się teraz za nienaruszalne „autorytety moralne”, których postępowania nie można badać i których nie wolno krytykować?

Byli dysydenci zaatakowali młodych historyków, których jedynym przewinieniem jest to, że wykorzystali wolność wywalczoną w 1989 roku do pokazania, jak zmienne koleje losu towarzyszyły walce o demokrację w Polsce. Ci naukowcy zadawali bolesne pytania (...). Dotyczą one problemu dostosowania się do totalitarnego systemu, kolaboracji z nim i wreszcie stawiania wobec niego oporu, związków między totalitaryzmem i demokracją i tego, jaki wpływ na kształt elit mogła wywierać komunistyczna bezpieka i jej następcy przed i po 1989 roku – promując posłusznych sobie, ale przeciętnych ludzi, usuwając w cień przyzwoitych i wiernych ideałom. Chodzi też o to, jak głęboko człowiek może się skorumpować poprzez donosicielstwo i w jakim stopniu elity państwa totalitarnego mogą przejść transformację w kraju demokratycznym. (...)

Niektórzy argumentują, że takie badania szargają wizerunek elit nowej Polski, w tym niektórych jej dawnych bohaterów, podważają spuściznę „Solidarności” i mit założycielski wolnego państwa. Nic bardziej mylnego. Wolne społeczeństwa mogą być budowane jedynie w oparciu o prawdę, a do prawdy można dotrzeć tylko posiadając wolność badań naukowych.

Niezależnie od kraju, czy to w Polsce, czy w Stanach Zjednoczonych, zawsze jest pole do sporów na temat przeszłości. Ale próba zduszenia głosu przeciwników falą pogróżek w mediach i zastraszaniem to odpychający znak moralnego upadku i odziedziczonego po totalitaryzmie sposobu myślenia.

Apelujemy do kolegów w Polsce, aby obrali cywilizowany sposób wymiany opinii i ustosunkowania się do pytań stawianych w pracach doktorów Cenckiewicza, Gontarczyka i Musiała. Aby powstrzymali się od ataków ad hominem i histerii. Jeśli stawiane przez nie tezy zasługują na to, aby się do nich odnieść, nich się to odbywa w oparciu o argumenty zdobyte w rzetelnym, naukowym badaniu.

Władimir Bukowski, Cambridgeprofesor

Marek Chodakiewicz, The Institute of World Politics

profesor Herbert Romerstein, dyrektor w Center for Security Research of the Education & Research Institute, Washington, DC; oraz adjunct professor Institute of World Politics, Washington, DC.

profesor John Radzilowski, University of Alaska Southeast

profesor Paul Hollander, University of Massachusetts at Amherst

profesor Juliana Geran Pilon, The Institute of World Politics

dr Roger Pilondr John J. Tierney, The Institute of World Politics

dr J. Michael Waller, The Institute of World Politics

profesor Marian Pospieszalski, FIEEE, NRAO Technology Center

dr Ryszard Tyndorfdr Libor Benes

profesor Edward Mozejko, University of Alberta (Canada)

Kemal Okudo, James Dolbow, US Naval War College

Lawrence K. Marino

Joanna Mieszko-Wiorkiewicz, publicysta, Berlin

Jarek Gajewski, University of Toronto, Canada

Daniel Lips, Heritage Foundation

Lucie Adamski, The Institute of World Politics

Mallorie Lewis, The Institute of World Politics

David M. Dastych, dziennikarz,

prof. Peter Stachura, University of Stirling, Szkocja

Źródło : Rzeczpospolita

List otwarty w obronie IPN

Niemieckie media w szoku. Wszystko przez słowa Nawrockiego

Polska nakręca koreański wyścig zbrojeń

Robi się coraz groźniej. Kraj NATO zestrzelił rakietę

Polskie Państwo z mchu i paproci

Komentarze

Inne tematy w dziale Polityka

#Niemcy

Niemieckie media w szoku. Wszystko przez słowa Nawrockiego

Ambasador Niemiec w Sejmie. Bacznie obserwował posłów i chwalił SAFE

Tak źle w Niemczech nie było od 12 lat. Dla Polski to też nie jest dobra wiadomość

#Azja

Polska nakręca koreański wyścig zbrojeń

Pierwsza premier Japonii. Twardsza niż Thatcher?