Emerytalna ściema

Z jakiego powodu zmniejsza się nam składkę przekazywaną do OFE? Dlaczego akurat teraz rząd występuje z taką propozycją a nie dwa lata wcześniej - na samym dnie kryzysu - gdy stopa zwrotu w funduszach emerytalnych przez moment była niższa od stopy waloryzacji w I filarze? Dlaczego właśnie dzisiaj wytyka się PTE pobieranie „drakońsko wysokich” opłat, gdy są one niemal dwa razy niższe niż na początku reformy? Dlaczego dopiero jedenaście lat po wprowadzeniu reformy proponuje się realne zachęty do oszczędzania w ramach III filaru?
Czy z troski o naszą przyszłą emeryturę? - jak możemy usłyszeć. Oczywiście, że nie. Powód jest tylko jeden, szalenie prozaiczny: ryzyko przekroczenia pierwszego progu ostrożnościowego, a w konsekwencji wprowadzenia drastycznych cięć w wydatkach publicznych, co „zabiłoby” poparcie dla każdego rządu. To jedyny powód. Wszystko inne to „czysta ściema” – mydlenie nam oczu.
Można byłoby to znieść – ten kamuflaż. Ale niestety proponuje się nam straszną prowizorkę, której konsekwencje będą nawet o wiele większe od obaw największych przeciwników proponowanych zmian. Jest mowa o „bezpiecznym” kompromisie, o daniu dodatkowych korzyści przyszłym emerytom - w zamian za obniżenie składki do OFE.
Problem polega na tym, że nie można zaproponować czegoś realnie adekwatnego do odebranej mojej własności, do odebranej mi szansy na godziwą stopę zwrotu z inwestowania moich oszczędności w OFE, do odebranej nam wszystkim szansy na uniknięcie drastycznej podwyżki podatków za 20-30 lat.
Oczywiście środowisko Towarzystw Emerytalnych broni swojej pozycji, swojego biznesu i jest to zrozumiałe. Niestety tylko ono samo. Nikt nie chce stanąć po stronie PTE – „bezwzględnych, żądnych zysków zachodnich kapitalistów, żerujących na naszych pieniądzach”. Nikt nie zastanawia się nad tym, ile płacimy tym samym kapitalistom w systemie dobrowolnym: korzystając z banków, z usług firm ubezpieczeniowych. Wtedy wszystko jest OK, bo korzystamy z ich usług dobrowolnie. To nic, że wówczas płacimy za te same usługi dwa, trzy a czasami nawet pięć razy więcej.  
PTE, niemal zupełnie samotnie, bronią się liczbami, faktami, podkreślając fundamentalne różnice między I a II filarem.  Pokazują, że stopa zwrotu, jaką osiągnęły jest już wyższa od stopy waloryzacji w ZUS, a różnica będzie coraz większa – na korzyść OFE. Jeszcze raz chylę czoło przed ministrem Rostowskim za artykuł w Wyborczej.
Tak samo z prawem do dziedziczenia – w funduszach emerytalnych mamy realnie istniejące pieniądze, które w momencie śmierci członka OFE, zostają w połowie wypłacone w gotówce a w połowie przechodzą na konto współmałżonka. Z tym także trudno rządowi polemizować.
Jaka jest więc reakcja rządu na te jednoznaczne przewagi OFE w stosunku do konta prowadzonego przez ZUS?
Absurdalna. „Wymyślono”, że zabrane nam pieniądze z OFE nie trafią do „bardzo ułomnego” konta w I filarze. ZUS utworzy nam SUPERKONTO w II filarze. Aby zakneblować usta wszystkim oponentom. Po pierwsze w wielkiej łasce, w bólu, z poważnymi wątpliwościami – czytaj: abyśmy bardziej docenili dobroć rządzących – nasze zapisy na SUPERKONCIE będą dziedziczone. Oczywiście od razu powinno zrodzić się w nas pytanie: A dlaczego zapisy składek w tym samym ZUS-ie ale w I filarze nie są dziedziczone i nigdy nie były? Albo, albo. Albo moje składki w I i II filarze prowadzonym przez ZUS będą dziedziczone, albo nie.
Przejdźmy do drugiej, jeszcze bardziej absurdalnej propozycji, która pojawiła się na początku propozycji. Minister Boni rozważał waloryzację naszych składek na SUPERKONCIE równiej średniej stopie zwrotu jaką osiągają OFE. Absurd, kto miałby to sfinansować?
Większej desperacji w działaniach rządu nigdy wcześniej nie widziałem. Stopa waloryzacji oferowana mi na koncie w ZUS – zwykłym, tym w I filarze, to nie jakieś tam „widzi mi się” kilku osób, kilku urzędników, ale wynik fundamentalnej idei reformy: zapobieżenia bankructwa państwowego systemu emerytalnego. Waloryzacja musi mieć realne a nie wirtualne podłoże, dlatego określono ją w taki a nie inny sposób: powiązano wprost z poziomem wpływających składek. Fundusze emerytalne inwestują nasze pieniądze w realne instrumenty finansowe, w realnie działające spółki, które przynoszą realne, czasami bardzo wysokie zyski. W długim terminie rentowność inwestycji w akcje była wysoka i miejmy nadzieję, że nigdy w przyszłości nie będzie pobita przez rentowność obligacji, czyli tego co może mi zaoferować państwo.
Jeżeli więc fundusze emerytalne przyniosą mi bardzo wysoką stopę zwrotu, dużo wyższą niż w I filarze – tak jak to było w przeszłości w innych krajach, to nie dlatego, że są one lepsze od konta emerytalnego w ZUS, ale z tego powodu, że jako członek funduszu partycypowałem wprost w zyskach przedsiębiorstw. A więc obiecywanie mi, że na SUPERKONCIE w ZUS otrzymam taką samą stopę waloryzacji jak stopa zwrotu z inwestycji w akcje była SUPERŚCIEMĄ, a raczej szczytem nieodpowiedzialności, czytaj: dowodem desperacji ekipy rządzącej.
Jaką jeszcze ciemnotę mi się wciska? Że w wyniku proponowanych zmian moja emerytura będzie wyższa. Czy to prawda? To PRAWDA warunkowa, czyli kolejna ściema. Bo oczywiście przedstawiciel rządu już nie doda tego warunku: jeżeli zaczniemy dodatkowo oszczędzać w ramach III filaru, dzięki wprowadzonej równolegle, czytaj: 9 miesięcy później, możliwości odpisywania dodatkowych składek od dochodu podlegającego opodatkowaniu (podstawy opodatkowania).
Chcą mi zabrać moje pieniądze? OK, trudno. Muszę to przyjąć, tym bardziej, że niewiele mogę zrobić. Chociaż to są moje pieniądze wypłacane mi za moją pracę.  Ale niech zachowają minimum przyzwoitości i szacunku dla mojej osoby – i nie wciskają mi takiego kitu.
 

Jedno jest pocieszające: kompletny brak koordynacji działań (słów) dwóch obrońców zmian: ministra Rostwoskiego, któremu ma się wszystko bilansować (wiadomo dlaczego) oraz ministra Boniego, który z taką troską w głosie mówi, że nowy ZUS (co ze starym?) będzie nie tylko nowy ale i da nam więcej. Dobre, naprawdę dobre.