foros foros
166
BLOG

Fatum Rakowieckiej

foros foros Polityka Obserwuj notkę 5

 Ponad pół roku minęło od wybuchu Afery Hazardowej. Jak dotąd przyniosla ona ze sobą 2 ważne polityczne skutki: rezygnację Donalda Tuska z prezydentury oraz poważne osłabienie  pozycji politycznej Grzegorza Schetyny i rezygnację tegoż z szefowania MSWiA. Nad tym ostanim chciałby się dłużej zastanowić. Któryż to już bowiem mocny facet, który łamie sobie zęby na tym resorcie? Trudno oprzeć się wrażeniu, że gdzieś w gmachu przy ul. Batorego jest gilotyna, która obcina, nieraz znakomicie się zapowiadające, polityczne kariery.

 Krzysztof Kozłowski, pierwszy "solidarnościowy" minister, po minstrowaniu szeregowy senator UW.
Henryk Majewski, drugi minister, po odejściu z urzędu kończy karierę polityczną (w sumie dosyć tajemnicza postać, minister, postać publiczna, a niewiele można o nim znaleźć w sieci)
Antoni Macierewicz, po słynnej "nocy teczek" polityczny outsider, i "czarny lud" mainsteamu, udaje mu się jednak przetrwać, choć z trudem. Sececjonista kilku prawicowych partii, odradza się w PiS i po upływie blisko 15 lat obejmuje z ramienia tej partii ważny urząd państwowy.
Andrzej Milczanowski, po zakończeniu kadencji ministra kończy karierę polityczną.
Jerzy Konieczny, po zakończeniu urzędowania kończy karierę polityczną. 
Zbigniew Siemiątkowski minister od lutego 1996 do stycznia 1997. Potem koordynator ds. służb specjalnych, ważny poseł opozycji, następnie szef UOP, szef Agencji Wywiadu, w roku 2005 wycofuje się z polityki. 
Leszek Miller, po końcu kadecji lider opozycji, szef największej partii w Polsce, premier. Mówiono o nim "kanclerz" by podkreślić siłę jego władzy. Gwałtowny załamanie kariery politycznej nadchodzi skutkiem afery Rywina. W roku 2007 wyrzucony z macierzystej partii nie dostaje się do sejmu.
Janusz Tomaszewski. Mocny człowiek AWS, odchodzi z urzędu w związku z podejrzeniami o złożeniu nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego. Oczyszczony z zarzutów przez sąd kończy karierę polityczną. 
Marek Biernacki. Po upływie kadencji samorządowiec, poseł PO o średnim znaczeniu.
Krzysztof Janik.Jedna z najsilniejszych figur w SLD Leszka Millera. Po dymisji z urzędu i porażce wyborczej SLD kończy polityczną karierę.
Józef Oleksy, wcześniej premier, jedna z najważniejszych postaci SLD po zimnym prysznicu afery Rywina. Minister SWiA w 2004. W roku 2005 marszałek sejmu. W wyniku problemów lustracyjnych traci pozycję w partii, po czym kończy karierę polityczną. 
Ryszard Kalisz. Jedna z najważniejszych postaci kwaśniewskiej frakcji SLD. Po ustąpieniu ze stanowiska nadal jedna z "twarzy" SLD. Obecnie poseł tej partii o trochę ponad średnim znaczeniu.
Ludwik Dorn. "Trzeci bliźniak".  Przed objęciem resortu jeden ze ścisłych liderów PiS o niepodważalnej pozycji. Po odejściu z urzędu w wyniku konfliktu ze Z. Ziobrą marszałek Sejmu, lider opozycji przeciw braciom Kaczyńskim odchodzi z partii, próbuje tworzyć własne stronnictwo. Obecnie na marginesie polityki.
Janusz Kaczmarek. Najbliższy współpracownik Zbigniewa Ziobry, najbardziej dynamiczego ministra PiS. Obejmuje resort po dymisji Dorna. Traci go w związku z podejrzeniami o przeciek w aferze gruntowej. Kończy karierę polityczną.
Władysław Stasiak (8 sierpnia 2007 r. - 16 listopada 2007 r.). Jedna z krótszych kadencji. Po dymisji rządu wraca do Kancelarii Prezydenta, której kierownictwo obejmie w 2009 r. 
Grzegorz Schetyna. Mocny człowiek i rozgrywający PO. Sekretarz generalny partii. Zdymisjonowany skutkiem afery hazardowej. 
 
W ciągu 20 lat Polska posiadała 16 ministrów spraw wewnętrznych. Spośród nich dziś w polityce funkcjonuje jedynie 6. Z czego jedynie Schetynę, Stasiaka, Kalisza i Macierewicza uznać możemy za polityków o mocnej pozycji (przy czym Stasiak to raczej technokrata niż polityk). 
Bezpośrednio, lub rok - dwa po odejściu z urzędu karierę zakończyło, lub zostało zepchniętych na margines 10 minstrów SW. 1 w odniósł znaczące straty (póki co) w swojej politycznej sile. 3 powróciło na pozycje mniej więcej równorzędne, sprzed sprawowania urzędu (Stasiak, Kalisz, Biernacki). 1 uzyskał stanowisko podobne do szefa MSW (Siemiątkowski). 1 wyraźnie awansował (Miller). Jednak i Millera i Siemiątkowskiego nie ma już (jak na razie) w polskiej polityce. 
Spośród "mocnych ludzi" obejmujących resort silną pozycję zachował tylko jeden, Miller, reszta albo odeszła z polityki, albo została zepchnięta na jej margines. Tylko Miller i Siemiątkowski wzmocnili swoją pozycję polityczną w stosunku do tego co było "przed" resortem.
W wyniku lub przy okazji skadalu/afery politycznej ustąpiło 5 ministrów, 2 w związku z kryzysem/sporem wewnątrz rządu.
 
Wydawałoby się, że MSWiA to marzenie każdego polityka. Prosta ścieżka do najwyższych godności państwowych. Okazuje się, że w Polsce to raczej pułapka, z której jedyne nielicznym udaje się wyjść cało. A jak jest w innych krajach? Być może tego typu "przypadki" to ogólna europejska prawidłowość? Przyjrzyjmy się karierom ministrów SW dwóch  największych państw UE od 89r.:
 
Francja:
 
Kolejni ministrowie Funkcje po opuszczeniu MSW
P. Joxe szef MON
P. Marchand zmuszony do rezygnacji po aferze George Habash. Koniec kaiery
P. Quilès, wcześniej szef MON, po przewodniczący komisji ds. obrony w parlamecie
Ch. Pasqua  wcześniej też minister SW, parlamentarzysta europejski, przewodniczący Unii na Rzecz Europy Narodów, twórca partii, która po początkowym sukcesie marginalizuje się  
J.L.Debre lider partii golistowskiej w parlamencie, burmistrz Evreux, przewodziczący Zgromadzenia Narodowego, potem Rady Konstytucyjnej  
Jean-Pierre Chevènement wcześniej 4 ministerstwa, startował w wyborach prezydenckich (5%), burmistrz Belfort, tworzył małe partie lewicowe, od 2008 ponowne w parlamencie
Daniel Vaillant parlamentarzysta, wcześniej minister
Nicolas Sarcozy wcześniej w kilku ministerstwach; min finansów, ekonomii, przemyslu; msw;  prezydent
D. de Villepin premier, wcześniej msz, inne funkcje państwowe
François Baroin Minister of Budget, Public Accounts and State Reform
M. Alliot-Marie

Keeper of the seals, Minister of State, Minister of Justice and freedoms

 

We Francji więc reguła jest prosta. Ministrem SW zostaje polityk doświadczony, wcześniej sprawujący inne funkcje ministerialne. Szefowanie MSW jest odskocznią do innych stanowisk, w tym najwyższych w państwie.

Niemcy

Minister SW Fukcje po ustąpieniu ze stanowiska
W. Schauble 2 razy szef MSW, szef CDU/CSU w Bundestagu do 2000, przewodniczący CDU po H. Kohlu, zastąpiony przez A. Merkel.
R. Seiters poseł, viceprzewodniczący Bundestagu, ustępuje po akcji policji, w której ginie agent i terrorysta z RAF
M. Kanther minister do 98, parlamentarzysta, zamieszany w skandal składa mandat w 2000r.
O. Schilly  (rok urodzenia 1932), w biznesie

 W bardzo stabilnych Niemczech minister SW to jeden z najbardziej prestiżowych urzędów. Sprawują go politycy najwyższej marki. Przypomnijmy, że kanclerz Schroeder pełnił wcześniej funkcję szefa MSW.
Nie przytaczając już przykładów przypomnijmy, że w Wielkiej Brytanii szefowanie MSW to zwykle odskocznia do dalszej kariery politycznej.
Może więc fatum MSW to przypadłość krajów nowej postkomunistycznej Europy?

Czechy

Minister data Kariera po ustąpieniu z urzędu
T. Sokol 90-92 wybitny czeski prawnik, po ministrze założył kancelarię adwokacką, działał w samorządzie adwokackim
J. Ruml 92-97 działacz opozycyjny, tworzył frakcję w ODS przeciw Klausowi, założyciel i szef Unii Svobody, senator, obecnie w Partii Zielonych
J.  Vodička 97-98 wcześniej min. pracy i spraw socjalnych, wstępuje do Unii Svobody,  potem w biznesie
 
C. Svoboda 98 lider KDU-ČSL. (2 razy), minister SZ, Minister bez teki przewodniczący rady legislacyjnej, minister rozwoju regionalnego
V. Grulich 98-00 żadnej większej kariery
S. Gross 00-04 premier, stracił stanowisko wskutek skandalu majątkowego (źródło majątku), koniec kariery
F. Bublan 04-06 poseł partii opozycyjnej, jako minister kontrowersyjny, dużo afer
I. Langer 06-09  
 
  Węgry
Minister data Kariera po ustąpieniu z urzędu
Zoltan Gal 90 1994-1998 marszałek sejmu
Balazs Horvath 90 parlamenarzysta, potem opuszcza Węgierskie Forum Demokratyczne, w 2004 tworzy swoją partię, która wchodzi do Fidesz, umiera w 2006
Peter Boross 90-93 znany opozycjonista, po śmierci Antalla premier w l. 93-94, doradca polityczny Orbana, 2010 odchodzi z polityki
Imre Konya 93-94 wysokie funkcje w partii MDF, rozłamowiec, działalność i tworzenie innych partii polit.
Gabor Kuncze 94-98 przewodniczący Związku Wolnych Demokratów, lider antyorbanowskiej opozycji
Pinter Sandor 98 - 02 generał policji, po ministrowaniu w biznesie
 
Monika Lamperth 02-07 minister pracy i spraw socjalnych.
 
Gordon Bajnai 07-08 premier

 Cóż, ani w Czechach, ani na Węgrzech nie potwierdza się fatum Rakowieckiej. Na 8 czeskich ministrów 2 zostało premierami, 1 kontynuował karierę prawniczą, 2 próbowało stworzyć własną partię, po początkowym powodzeniu nie udało się, 2 nie zrobiło większej kariery, 1 zbyt mało czasu upłynęło by ocenić.
Na Węgrzech 8 ministrów 2 zostało premierami, 1 marszałkiem sejmu, 2 próbowało stworzyć własne partie, 1 został liderem opozycji, 1 objął inne stanowisko ministerialne.

Spróbujmy teraz porównać kariery byłych ministrów spraw wewnętrznych we wszystkich omawianych krajach w latach 1989-2010

  Polska Czechy Węgry Francja Niemcy
liczba ministrów 17 9 10 11 5
prezydent/premier 1 2 2 2 0
minister lub wysokie stanowisko parlamentarne 2 - 3 5 1
parlamentarzysta 4 1   2 1
próba tworzenia własnej partii 2 2 2 1 -
koniec kariery politycznej (w terminie do 2 lat po ustąpieniu z funkcji) 7 2 - 1 2

To co wyróżnia Polskę w tym zestawieniu, to przede wszystkim wysoka liczba ministrów,  wysoka liczba polityków, którzy w MSW, lub niedługo po ustąpieniu zakończyli karierę polityczną, oraz niska, w stosunku do liczby ministrów, ilość polityków, którzy osiągnęli stanowiska równorzędne lub wyższe. Mówiąc szczerze, urząd przy Batorego pomógł w karierze główie Millerowi, który został szefem SLD i Siemiątkowskiemu, który został szefem służb specjalnych (choć tu chyba bardziej ważący był patronat A. Kwaśniewskiego).  Stasiak zapewne osiągnąłby szefostwo kancelarii prezydenta bez względu na staż w MSW.

Spośród innych państw Polskę wyróznia też jeszcze coś innego połowa polskich ministrów SW utraciła to stanowisko skutkiem skandalu lub wewnątrzrządowego kryzysu. W żadnym z omawianych państw ta proporcja nie jest tak wielka, owszem tego typu rzeczy zdarzają się, raz, dwa razy w ciągu 20 lat.

Czym wytłumaczyć fatum Rakowieckiej? Nie mam pojęcia, na logikę i biorąc pod uwagę doświadczenia innych państw powinno być odwrotnie.

Tym bardziej, włodarze konkurencyjnego resortu siłowego, MON, brylują. 3 ubiega, bądź ubiegało się, o prezydenturę, jeden jest szefem BBN, inny szefem partii światłych i rozumnych, a jeszcze inny skutecznie sprawdzał się w biznesie.

 

PS

Przy artykule wykorzystałem materialy z Wikipedii oraz inspirację Pyzola.

Udostępnij Udostępnij Lubię to! Skomentuj5 Obserwuj notkę
foros
O mnie foros

</ script> WAU_small ('33nm7mbknmq3 ") </ script > a counter

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (5)

Inne tematy w dziale Polityka