Pupilla Libertatis
Myślę, politykuję, rozważam, polemizuję, szukam, prowokuję, dyskutuję, dociekam, analizuję, filozofuję.
128 obserwujących
1599 notek
2031k odsłon
395 odsłon

Lista ludzkich uniwersaliów

Wykop Skomentuj2
Oto lista ludzkich uniwersaliów autorstwa Donalda E. Browna. Zawiera uniwersalia związane z zachowaniem oraz językiem mówionym i pisanym, które zostały zaobserwowane przez etnografów. Omówienie listy i bibliografię można znaleźć w książce Browna „Human Universals” (1991).
 
Grzegorz GPS Świderski
  • akcentowanie na poziomie fonetycznym (fonemu), syntaktycznym i leksykalnym
  • ambiwalencja
  • antonimy
  • antropomorfizm
  • atrakcyjność seksualna
  • biały (określenie koloru)
  • binarne rozróżnienia poznawcze
  • ból
  • broń
  • codzienne zajęcia
  • czarny (określenie koloru)
  • czas
  • czas, cykliczność
  • czasowniki
  • dłonie (słowo, które je oznacza)
  • dokonywanie wyborów (wybieranie jednej z możliwości)
  • dominacja/uległość
  • dopełnienie bliższe (possessive, intimate)
  • dopełnienie dalsze (possessive, loose)
  • doskonalenie umiejętności przez ćwiczenia
  • duma
  • dwa (liczba)
  • dziecięce lęki
  • dziedziczenie (sukcesja)
  • dzielenie się jedzeniem
  • dzienny tryb życia
  • dźwignia (narzędzie)
  • emocje
  • empatia
  • entyfikacja (entification) — traktowanie wzorców i relacji jako przedmiotów (obiektów)
  • estetyka
  • etnocentryzm
  • etykieta (savoir vivre)
  • faworyzowanie własnych dzieci i bliskich krewnych (nepotyzm)
  • figury stylistyczne
  • folklor
  • fonemy
  • fonemy definiowane za pomocą zbiorów minimalnie różniących się cech
  • fonemy, łączenie
  • fonemy, od 10 do 70 (w zależności od języka)
  • fryzury
  • gesty
  • głoski długie i krótkie (stop/nonstop contrasts in speech sounds)
  • głoski wybuchowe i niewybuchowe (volcanic/nonvolcanic contrasts in phonemes)
  • gościnność
  • gotowanie
  • gradacja wiekowa
  • gramatyka
  • grupa własna, faworyzowanie
  • grupy krewniacze
  • grupy nieoparte na pokrewieństwie
  • grupy rozproszone (geograficznie)
  • grymas gniewu
  • grymas obrzydzenia
  • grymas pogardy
  • grymas radości
  • grymas smutku
  • grymas strachu
  • grymas zdziwienia
  • gwałt
  • gwałt jako czyn zakazany
  • habituacja (przyzwyczajanie się)
  • handel
  • higiena
  • imiona
  • instytucje (zorganizowane wspólne działania)
  • interpretowanie snów
  • interpretowanie zachowań
  • Ja obarczone odpowiedzialnością
  • Ja subiektywne i obiektywne
  • Ja, które nie jest ani całkowicie bierne, ani zupełnie autonomiczne
  • jeden (liczba)
  • jednostki czasu
  • jedność zmysłów
  • język
  • język dziecięcy
  • język jako narzędzie dezinformowania lub wprowadzania w błąd
  • język jako narzędzie manipulowania innymi
  • język myśli (mentalese)
  • język symboliczny
  • język, który jest przetłumaczalny
  • język, który nie jest prostym odzwierciedleniem rzeczywistości
  • język, prestiż związany z biegłością językową
  • kategoria semantyczna odnosząca się do dawania
  • kategoria semantyczna odnosząca się do położenia
  • kategoria semantyczna odnosząca się do ruchu
  • kategoria semantyczna odnosząca się do szybkości
  • kategoria semantyczna odnosząca się do wpływania na przedmioty i na ludzi
  • kategoria semantyczna odnosząca się do wymiaru
  • kategorie semantyczne odnoszące się do innych właściwości fizycznych
  • kazirodczy związek między matką a synem jako niedopuszczalny albo objęty zakazem
  • kazirodztwo, zapobieganie lub unikanie
  • klasyfikacja
  • klasyfikacja części ciała
  • klasyfikacja kolorów
  • klasyfikacja krewnych
  • klasyfikacja narzędzi
  • klasyfikacja płci
  • klasyfikacja przestrzeni
  • klasyfikacja roślin
  • klasyfikacja skłonności behawioralnych
  • klasyfikacja stanów wewnętrznych
  • klasyfikacja warunków pogodowych
  • klasyfikacja wiekowa
  • klasyfikacja zwierząt
  • koalicje
  • kobiety, w większym stopniu niż mężczyźni opiekujące się dziećmi
  • kokieteria
  • kompleks Edypa
  • komunikowanie się za pomocą wyrazów twarzy
  • konflikt
  • konflikt, mediacje
  • konflikt, rozwiązywanie za pomocą konsultacji
  • konflikt, sposoby rozwiązywania
  • kontinuum (porządkowanie według określonych kryteriów jako wzorzec poznawczy)
  • kontrola (regulowanie) zachowań seksualnych
  • kontrola warunków pogodowych (próby)
  • kontrola zachowań seksualnych, obejmująca między innymi zapobieganie kazirodztwu
  • kopulacja zazwyczaj na osobności
  • krewni, rozróżnianie między bliskimi a dalekimi
  • kultura
  • leczenie (lub próby leczenia) chorych
  • lęk przed hałasem
  • lęk przed obcymi
  • lęk przed śmiercią
  • lęki
  • lęki, zdolność do radzenia sobie z niektórymi
  • liczby (liczenie)
  • łaskotanie
  • magia
  • magia, zastosowanie w celu poprawienia jakości życia
  • magia, zastosowanie w celu zachowania życia
  • magia, zastosowanie w celu zdobycia miłości
  • małżeństwo
  • manipulowanie relacjami społecznymi
  • mapy umysłowe
  • materializm
  • materiał służący do wiązania (na przykład sznurek)
  • matka biologiczna i matka społeczna — zwykle ta sama osoba
  • matka jako osoba, której w okresie wychowywania dzieci zwykle towarzyszy partner życiowy (mąż)
  • medycyna
  • melodia
  • metafora
  • metafory synestezyjne
  • metonimia
  • mężczyźni i kobiety oraz dorośli i dzieci spostrzegani jako istoty o różnej flaturze
  • mężczyźni jako bardziej agresywni od kobieł
  • mężczyźni jako bardziej skłonni do kradzieży
  • mężczyźni jako bardziej skłonni do zabijania
  • mężczyźni jako osoby częściej używające przemocy grupowej (koalicyjnej)
  • mężczyźni jako osoby dominujące w życiu publicznym/politycznym
  • mężczyźni jako osoby na ogół podróżujące w ciągu życia więcej niż kobiety
  • mężowie na ogół starsi od żon
  • mierzenie
  • mity
  • morderstwo jako czyn zakazany
  • morfemy
  • muzyka
  • muzyka częściowo związana z aktywnością religijną
  • muzyka częściowo związana z tańcem
  • muzyka dla dzieci
  • muzyka uważana za sztukę (dzieło sztuki)
  • muzyka wokalna
  • muzyka wokalna zawierająca formy językowe
  • nadzieja
  • narracja
  • narzędzia
  • narzędzia służące do cięcia
  • narzędzia służące do miażdżenia (rozcierania)
  • narzędzia służące do wytwarzania innych narzędzi
  • narzędzia zdobione wzorami typowymi dla danej kultury
  • narzędzia, trwałe
  • nazwy krewnych, które można przekładać na inne języki za pomocą podstawowych relacji związanych z prokreacją
  • nazwy własne
  • nierówności ekonomiczne
  • nierówności ekonomiczne, świadomość
  • nierówności w statusie
  • nomenklatura (być może tożsama z klasyfikacją)
  • obietnice
  • obraz Ja, dążenie do pozytywnego obrazu
  • obraz Ja, jego świadomość (troska o to, co myślą inni)
  • obraz Ja, manipulowanie
  • obrażanie (znieważanie)
  • obyczaje związane z narodzinami dzieci
  • ocenianie innych
  • oczyszczanie ran przez ssanie
  • odróżnianie dobra od zła
  • odróżnianie Ja od innych
  • odróżnianie prawdy od fałszu
  • odróżnianie stanów normalnych od anormalnych
  • odwiedzanie się
  • odwzajemnienie, negatywne (odwet, zemsta)
  • odwzajemnienie, pozytywne
  • ogień
  • ojciec i matka (odrębne terminy)
  • okresy krytyczne dla uczenia się
  • oligarchia (faktyczna)
  • onomatopeja
  • osoba, pojęcie
  • pamięć
  • pierwszeństwo, pojęcie (jak w pytaniu: "Co było pierwsze, jajko czy kura?")
  • planowanie
  • planowanie przyszłości
  • plotki
  • płacz
  • pociąg seksualny
  • podarunki
  • podejmowanie decyzji
  • podejmowanie decyzji, zbiorowe (grupowe)
  • podejmowanie ryzyka
  • podział na grupy własne i grupy obce
  • podział pracy
  • podział pracy według płci
  • podział pracy według wieku
  • podziw dla hojności
  • poezja/retoryka
  • pogląd na świat
  • pojemniki (przechowywanie)
  • pojęcia abstrakcyjne w mowie i w myśleniu
  • pojęcia logiczne
  • pojęcie logiczne „całość/część”
  • pojęcie logiczne „i”
  • pojęcie logiczne „nie”
  • pojęcie logiczne „ogólny/szczegółowy”(konkretny)
  • pojęcie logiczne „przeciwny”
  • pojęcie logiczne „równorzędny”
  • pojęcie logiczne „taki sam”
  • polisemia (jedno słowo ma kilka znaczeń)
  • porównywanie
  • powtórzenia muzyczne
  • praca zbiorowa (zespołowa)
  • prawo (prawa i obowiązki)
  • prawo (reguły przynależności)
  • praworęczność jako norma populacyjna
  • preferencje kulinarne
  • proces odstawiania dziecka od piersi
  • prywatne życie wewnętrzne
  • przecenianie obiektywizmu myśli
  • przemoc, zakaz używania niektórych jej form
  • przeszłość/teraźniejszość/przyszłość
  • przewidywanie
  • przysłowia, powiedzenia
  • przysłowia, powiedzenia — wzajemnie sprzeczne
  • przyszłość, próby przewidywania
  • przywiązanie
  • przywódcy
  • psychologiczne mechanizmy obronne
  • redundancja językowa
  • redundancja muzyczna
  • rodzina (lub gospodarstwo domowe)
  • rola społeczna i osobowość spostrzegane jako dynamicznie ze sobą związane (odejście od roli społecznej można wyjaśniać jako następstwo indywidualnych cech osobowości)
  • rozbieżności między słowami, myślami i czynami
  • rozpoznawanie osób po twarzach
  • rozróżnianie dobrych i złych uczynków
  • rozróżnienie między działaniami podlegającymi samokontroli a zachowaniami niekontrolowanymi
  • rozróżnienie między kulturą a naturą
  • rozumowanie oparte na domniemaniu
  • różnice między samogłoskami
  • różnice międzypłciowe w myśleniu przestrzennym i w zachowaniach
  • rytm
  • rytuały
  • rytuały (ryty) przejścia
  • rytuały związane ze śmiercią
  • rząd
  • rzeczowniki
  • samokontrola
  • sankcje
  • sankcje polegające na wykluczeniu jednostki z grupy społecznej
  • sankcje za przestępstwa przeciwko zbiorowości
  • schronienie
  • seksualność jako ośrodek zainteresowania
  • semantyka
  • sememy (elementarne jednostki znaczeniowe związane z morfemami; sememy powszechnie używane są krótkie, a rzadko używane — dłuższe)
  • sememy akcentowane i nieakcentowane (semem — elementarna jednostka znaczeniowa danego języka, znaczenie przypisane do morfemu)
  • skąpstwo, dezaprobata wobec niego
  • składniki semantyczne
  • składniki semantyczne, płeć
  • składniki semantyczne, pokolenie
  • skromność seksualna
  • sny
  • socjalizacja
  • socjalizacja jako obowiązek starszego krewnego
  • socjalizacja obejmująca trening czystości
  • specjalny język na szczególne okazje
  • splatanie (na przykład tkactwo)
  • spostrzeganie związku między chorobą a śmiercią
  • sprawiedliwość (równość), pojęcie
  • sprzeciw wobec nadużyć władzy, wobec dominacji
  • ssanie kciuka
  • stałe pory posiłków
  • status — przypisany i zdobywany
  • status i rola
  • status pojmowany jako coś odrębnego od jednostki
  • status przyznawany na podstawie atrybutów innych niż płeć, wiek czy pokrewieństwo
  • status związany z płcią
  • status związany z pokrewieństwem
  • status związany z przynależnością do grup (niezmienny)
  • status związany z wiekiem
  • struktura społeczna
  • symbolizm
  • sympatie i antypatie
  • synonimy
  • system fonetyczny
  • szacowanie różnic (differential valuation)
  • szczęścia
  • sztuka dekoracyjna (niezwiązana ze zdobieniem ciała)
  • środowisko, przystosowanie do niego
  • świadomość „trójkątna” (ocena związku łączącego Ja z dwojgiem innych ludzi)
  • tabu (zakazy)
  • taksonomia
  • taniec
  • techniki i/lub substancje zmieniające nastrój albo stany świadomości
  • terminologia związana z płcią (biologiczną i społeczno-kulturową), w zasadzie binarna
  • terminy odnoszące się do wieku
  • terytorializm
  • tożsamość zbiorowa
  • twarz (słowo ją oznaczające)
  • ucztowanie
  • uczucia moralne
  • uczucia moralne, ograniczony zakres faktyczny
  • wariacje muzyczne
  • wers (w poezji), stały przedział długości
  • wersy (w poezji) — powtórzenia i wariacje
  • wersy (w poezji) — rozdzielane pauzami
  • węże, nieufność wobec nich
  • wiara w siły nadprzyrodzone / religia
  • wierzenia dotyczące chorób
  • wierzenia dotyczące szczęścia i nie-
  • wierzenia dotyczące śmierci
  • wierzenia, fałszywe
  • własność
  • włócznia (lub podobna broń)
  • wróżbiarstwo
  • wskazówki, udzielanie
  • współpraca
  • wstyd
  • wtrącenie (interpolacja)
  • wymiany (pracy, dóbr i usług) oparte na
  • wyobraźnia
  • wyrazy twarzy, maskowanie/modyfikowanie
  • wyrażanie i odczuwanie sympatii
  • wytwarzanie narzędzi
  • zabawa
  • zabawa służąca doskonaleniu umiejętności
  • zabawki
  • zabawy na niby
  • zadośćuczynienie za zło
  • zaimki
  • zaimki, przynajmniej dwie liczby
  • zaimki, przynajmniej trzy osoby
  • zainteresowanie bioformami (istotami żywymi lub przedmiotami, które je przypominają)
  • zakazane pokarmy
  • zakazane słowa
  • zależność od narzędzi
  • zamiar
  • zamiar
  • zamiłowanie do słodyczy
  • zasady dziedziczenia
  • zasadzie wzajemności
  • zazdrość
  • zazdrość seksualna
  • zazdrość, symboliczne środki radzenia sobie z nią
  • zdobienie ciała
  • zmiany fonetyczne, nieuniknioność
  • zmiany fonetyczne, reguły
  • zmienianie się przy wykonywaniu pewnych czynności
  • zmienność kulturowa
  • znaczenie, którego jednostki w większości nie są uniwersalne
  • zwyczajowe pozdrowienia
  • żałoba
  • żarty
  • życie w grupie 

Moralność patrzenia z oczu  <- poprzednia notka
następna notka -> Obalić rząd PiS!

Wykop Skomentuj2
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Technologie