„Zamachowcy” racjonalniejsi od „naciskowców”

W ostatnim czasie prokuratura wojskowa wydała dwa podobne oświadczenia uderzające w najskrajniejsze hipotezy dotyczące przyczyn katastrofy smoleńskiej ^{(1) (2)}. Zarówno w sprawie zamachu jak i nacisków na pilotów nie znaleziono żadnych przesłanek w zebranym materiale dowodowym.

Przyjmowanie przez wielu Polaków jednej z wymienionych hipotez od początku było aktem wiary, a nie rozumu. Zawsze jednak można porównywać, w którym przypadku wiara i rozum mniej kłócą się ze sobą. W obecnej sytuacji „zamachowcy” wyraźnie wypadają pod tym względem korzystniej. Trudno przecież racjonalnie podejrzewać, że Rosjanie dostarczyliby polskiej prokuraturze jakiekolwiek dowody wskazujące na możliwość dokonania zamachu. Dlatego oświadczenie prokuratury w tej sprawie nie wnosi właściwie nic nowego. „Zamachowcy” od początku wiedzieli, że polska prokuratura nie potwierdzi ich hipotezy. Inteligentni i uczciwi ludzie, których wśród „zamachowców” nie brakuje mogą nadal wierzyć w to, w co wierzą, bez żadnego dysonansu poznawczego.

Inaczej jest w przypadku „naciskowców”. Oświadczenie prokuratury burzy podstawy ich wiary. Trudno bowiem racjonalnie podejrzewać, że Rosjanie zatailiby jakiekolwiek przesłanki wskazujące na naciski, gdyby takowe istniały. Dlatego nie będzie chyba zbyt dużym uproszczeniem, gdy napiszę, że szczerze wierzyć w naciski mogą już tylko kompletni idioci lub ludzie z poważnym defektem psychicznym wyłączającym zdolność rozumowania w tej konkretnej sprawie. Oczywiście wśród głoszących tę teorię jest wielu inteligentnych, odważnych i obdarzonych wyobraźnią ludzi ⁽³⁾. Ci jednak dobrze wiedzą co i w jakim celu robią i nie ma to z wiarą i szczerością nic wspólnego.