Blog
Dotknij Niepodległości
Dotknij Niepodległości
Dotknij Niepodległości dziennikarz, pracownik muzeum
0 obserwujących 13 notek 2454 odsłony
Dotknij Niepodległości, 12 stycznia 2018 r.

Powstanie Styczniowe - upadek i skutki

210 1 0 A A A
Maksymilian Oborski - Ułan wojsk powstańczych, zbiory Muzeum Wojska Polskiego
Maksymilian Oborski - Ułan wojsk powstańczych, zbiory Muzeum Wojska Polskiego

Upadek drugiej dyktatury spowodował zmianę strategii realizowanej przez rząd powstańczy. Zrezygnowano z powołania dyktatora i koncentrowania oddziałów, zostawiając wolną rękę lokalnym dowódcom. Liczne potyczki mające charakter zbrojnej demonstracji powinny spowodować interwencję dyplomatyczną Napoleona III. Na powstańczych chorągwiach pojawia się hasło powstania kościuszkowskiego; „Wolność Całość Niepodległość” i trzeci, obok Orła i Pogoni,  człon herbu: ukraiński Archanioł Michał. W walkach coraz częściej biorą udział zagraniczni ochotnicy – mówi p. Bogdan Klejn, kustosz Muzeum Wojska Polskiego.

Powstanie  na ziemiach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego rozpoczęło się w uzgodnionym terminie, natomiast na Wołyniu i Ukrainie początkowo wybuchu nie przewidywano – zgodnie z porozumieniem zawartym przez stronnictwo czerwonych z rosyjską organizacją „Ziemia i Wolność”. Jednakże wobec sytuacji w której organizacja rosyjska nie udzieliła żadnej pomocy powstaniu, rząd narodowy postanowił zerwać umowę i rozpocząć walkę na Ukrainie. W okresie od 8 do 26 maja gen. Edmund Różycki stoczył szereg zwycięskich potyczek na obszarze między Żytomierzem a granicą austriacką na Zbruczu.

          Strategia powstańcza realizowana latem 1863 r. przynosiła ogromne straty w ludziach a nadzieje na interwencję mocarstw zachodnich całkowicie zawiodły. 17 października Romuald Traugutt objął dyktaturę; podjął zadanie odbudowy centralnych władz powstańczych i dążył do przekształcenia walk partyzanckich w regularne działania wojenne, wyzwolenia Podlasia i województwa lubelskiego w celu utworzenia na tym obszarze głównej bazy powstania. Wznowił wstrzymaną uprzednio realizację dekretu uwłaszczeniowego. Niestety działania te podjęto zbyt późno – wyjaśnia p. Bogdan Klejn.

Dnia 5 sierpnia 1864 r. na stokach Cytadeli Warszawskiej powieszono Romualda Traugutta, Józefa Toczyskiego, Rafała Krajewskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego. Wobec braku wsparcia rządów państw europejskich powstanie upada. W maju 1865 roku zostaje schwytany ostatni dowódca partyzancki, ks. Stanisław Brzóska.

Powstanie z militarnego punktu widzenia poniosło klęskę. Represje objęły wszystkich uczestników i ich rodziny. Oprócz licznych wyroków śmierci uczestnicy powstania są masowo zsyłani na Syberię a ich majątki ulegają konfiskacie. Nie należy jednak zapominać, że powstanie przyniosło długofalowe skutki pozytywne dla całego narodu, a zwłaszcza dla podstawowej jego warstwy – chłopów. Najważniejszym z nich jest całkowita przebudowa społeczna. Wymuszone na zaborcy zniesienie poddaństwa i uwłaszczenie  (2 marca 1864 r.) nie tylko zmieniło na lepsze sytuację ludności wiejskiej Królestwa. Mimo strat wojennych następne trzydziestolecie to rozwój gospodarczy, budowa przemysłu, wzrost zamożności a co za tym idzie także świadomości społecznej, ogromny przyrost ludności. Tworzy się nowoczesny naród polski. 

Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

Ostatnie notki

Ostatnie komentarze

  • Szanowny Panie, Kościuszko nie walczył z Kościołem katolickim, a wśród wieszanych na rynku...
  • Proszę nie popadać w skrajności. Odnoszę wrażenie, że pod pewnymi względami jest dużo...
  • Dziękuję za wpis. Odrobina rozważań czym jest "niepodległość" w następnych notkach....

Tematy w dziale Kultura