W odległym tle zamykanych stadionów czyli patrioci na boisku

Czerwone maki na Monte Cassino, / Zamiast rosy piły polską krew… / Po tych makach szedł żołnierz i ginął, / Lecz od śmierci silniejszy był gniew!
Ogłuszani powszechną drwiną z polskiego futbolu i z jego sympatyków nie zawsze uświadamiamy sobie związki piłki nożnej z Wojskiem Polskim i z historią naszego kraju. Jaki związek z futbolem ma zacytowana na wstępie pieśń? Zasadniczy. Autor słynnego tekstu, Feliks Konarski (pseudonim Ref-Ren) był w swoim czasie obiecującym piłkarzem Polonii Warszawa (w 1927 roku grał w I lidze, między innymi w meczu z Wisłą Kraków). W tym samym roku 1927 zmarł założyciel 100-letnich już dzisiaj „Czarnych koszul”, a przy okazji piłkarz tego klubu – kapitan WP Wacław Denhoff-Czarnocki, autor równie znanej piosenki żołnierskiej: „O mój rozmarynie, rozwijaj się…”
Polonia ma już 100 lat, ale warto wspomnieć o jeszcze starszych organizacjach futbolowych. Najstarszy polski klub piłkarski, założona w roku 1903 Lechia Lwów, nie zaliczała się do grona krezusów. Jak pisał Andrzej Gowarzewski „lechici w 1923 roku i w następnym (…) pętali się po różnych lwowskich obiektach”. Działo się tak aż do oddania boiska na tyłach Cmentarza Łyczakowskiego (na Pohulance), które było wspólną własnością LKS Lechia i… 40 Pułku Piechoty „Dzieci Lwowskich”.
Trzeba pamiętać, że przed wojną żołnierze kierowali również Polskim Związkiem Piłki Nożnej. Generał brygady Władysław Bończa-Uzdowski, kawaler Orderu Virtuti Militari, były żołnierz Legionów Polskich, a od 1927 roku dowódca 28 Dywizji Piechoty, był prezesem związku piłkarskiego w latach 1928 – 1937. Na fotelu prezesa PZPN zastąpił go pułkownik Kazimierz Glabisz (w roku 1923 szef sztabu 14 Dywizji Piechoty, a na początku września 1939 roku oficer do zleceń Naczelnego Wodza).
Trudno się dziwić, że wojacy wspomnianej wielkopolskiej 14 Dywizji Piechoty także nie stronili od gry w kopaną. W piłkę nożną grano między innymi w Poznaniu w 58 pułku piechoty (4 psw). „Czwartacy” na pewno rywalizowali choćby z futbolistami 63 pułku piechoty. Zostańmy w stolicy Wielkopolski. Otóż nawet początki poznańskiego „Lecha” mają pewien związek z wojskowością. Od 1930 roku klub ten nosił bowiem nazwę: Klub Sportowy Kolejowego Przysposobienia Wojskowego Poznań.
Zygzakiem - z Warszawy, przez Lwów i Poznań - przenieśmy się jeszcze do Krakowa. Wiemy, że Cracovią interesował się sam Naczelnik. Józef Piłsudski bywał na meczach „Pasów”, a w roku 1922 powiedział nawet, że: „Cracovia jest właśnie tym klubem, który nauczył mnie interesować się sportem”.
Piłkarze, działacze, kibice, żołnierze, patrioci… tak było kiedyś. Może być i teraz! Zapraszam więc na boiska i na trybuny… o ile w waszym mieście nie zamknięto jeszcze stadionu.