Widmo państwa socjalnego

 W opinii liberałów największym zagrożeniem obecnych czasów, groźniejszym bodaj od terroryzmu, jest państwo opiekuńcze (welfare state), przemienione zręcznie na państwo socjalne w celu zdeprecjonowania pojecia. Liberalni krytycy twierdzą, że przyczyną najwiekszego zła jest ingerencja panstwowa, regulacje i przepisy ograniczające swobodę "wolnego rynku". Niektórzy nawet wskazują tę ideę jako odpowiedź na pytanie o przyczynę obecnego kryzysu.

Jestem odmiennego zdania. Ludzie to najbardziej krwiożerczy z gatunków zamieszkujących naszą planetę. Ządza zysku zaś zdaje się mieć wiele wspólnego z tą sferą naszej osobowości. Czy to przypadek, że menadżerom wpaja się zasady Sun Tsu dotyczące wojny? I czy niczego nie zdołały nauczyć nas historie poprzednich kryzysów? Nie jestem przekonany o winie państwa przy krachu giełdowej bańki firm internetowych, nie jestem w stanie przypomnieć sobie żadnych ograniczeń ze strony rządu. Pamiętam za to całkiem dobrze wspaniałe teorie "Nowej Ekonomii", wg której zasady pochodzące od teoretyków podstaw tej nauki nie odpowiadały nowym czasom wirtualnej rzeczywistości. Rzeczywiście, nie odpowiadały, bo charakteryzują się zdrowym rozsądkiem, a nie nieposkromionym apetytem na gigantyczną dywidendę. Podobnie teraz grupa bankierów w pogoni za zyskiem doprowadziła rynek na skraj przepaści zapominając o realnym świecie. Tak działa na ludzi hossa na giełdzie, proszę przypomnieć sobie kolejki w bankach i rozmnożenie się wszelkich funduszy i "doradców finansowych" o wiedzy pochodzącej z kilkunastogodzinnego  szkolenia.A kiedy bańka w końcu pękła to największe instytucje finansowe nagle POPROSIŁY o państwową interwencję. Dziwne, prawda?

Socjalizm nie polega na upaństwowieniu środków produkcji.Socjalizm koncentruje się na zrównoważonej współpracy. Można przecież wprowadzić do zarządzania rady pracownicze, można zakładać spółdzielnie i kooperatywy, można także wspomagać obywateli w ich planach rozwoju. Ale należy przy tym zachować minimalną kontrolę państwa, aby dać równe szanse wszystkim na starcie. A te równe szanse nie istnieją.

W którą stronę nie popatrzeć widać wspaniałe publikacje o złym i kosztownym państwie, blokującym wspaniały rozwój wolnego rynku. Ale nikt już nie wchodzi w szczegóły, nikt nie wskazuje konkretów. Państwo jest złe i powinno dać ludziom jak najwięcej swobody, oto cała retoryka liberalna. Zachęcam jednak do poznania idei państwowości i historii powstawania organizmów jednoczących ludzi. Zachęcam też do spojrzenia na ekonomię w taki sposób, jakby człowiek naprawdę coś znaczył. Pierwotnie ekonomia opierała się właśnie na takich podstawach, na humanizmie i próbie zrozumienia wagi dobrobytu nie tylko jednostek, ale społeczeństwa w całości. Bo chyba czas przestać już wierzyć temu, że bogactwo jednostki przynosi poprawę ludzkości.