PKB rośnie, inflacja spada, a małe firmy i tak muszą czekać na przelew

• W 2025 r. liczba faktur z odroczonym terminem płatności była w grupie MŚP istotnie wyższa niż w 2024 r. Obecnie to już 54,4%.

• W przypadku małych i średnich firm przeciętny czas oczekiwania to prawie 2 tygodnie.

• W 6 z 15 grup branżowych czas na przelew zapisywany na fakturach w 2025 r. wydłużył się w stosunku do 2024 r. Najmocniej w kategorii pozostała działalność usługowa.

• Tylko w dwóch branżach czas na przelew istotnie się skrócił w ubiegłym roku.

• Wzrost PKB i spodziewana większa liczba zleceń sprawiają, że firmy godzą się na dłuższe czasy przelewu w nadziei na przyszły zarobek. To ryzykowna strategia.

Platforma Faktura.pl co kwartał sprawdza podstawowe parametry związane z finansami sektora małych i średnich firm (MŚP). Analiza obejmuje blisko 1 mln faktur wystawianych rocznie przez MŚP na tej platformie, weryfikuje zapisywane na tych dokumentach terminy przelewów. Podmioty podzielone są na 15 głównych grup branżowych. Porównanie wzrostów lub spadków czasu oczekiwania w podobnych okresach pozwala na ocenę kondycji i trendów w poszczególnych branżach i całej gospodarce.

W 2025 roku w MŚP więcej faktur odroczonych.

Wg danych Faktura.pl w całym 2025 roku w przypadku sektora MŚP 54,4% faktur zostało wystawionych z odroczonym terminem płatności. To więcej niż w 2024 r., kiedy było ich mniej niż 53% (dokładnie 52,96%).

- Ubiegły rok był dosyć dobry dla małych firm. Według różnych prognoz, bo nie ma jeszcze finalnych danych GUS, realny PKB Polski w 2025 roku zwiększył się o około 3,2%–3,6%. Polska miała więc jedną z najszybciej rozwijających się dużych gospodarek w UE. Silny był popyt krajowy, mocne inwestycje. Inflacja, po latach presji cenowej, znacząco spadła ograniczając niepewność kosztową. Niestety pomimo tak korzystnych okoliczności liczba faktur z odroczonym terminem płatności wystawianych przez sektor MŚP wyraźnie wzrosła z niecałych 53% do 54,4%. Półtora punktu procentowego w tym przypadku oznacza miliony dokumentów. Małe firmy w perspektywie przyszłych zysków godzą się dłużej czekać na należne im pieniądze. Godzą się lub są do tego zmuszane, bo są na końcu biznesowego łańcucha pokarmowego i nie mają wystarczającej siły na przeciwstawienie się tym tendencjom. Długo czekają i kredytują w ten sposób swoich kontrahentów, często większe firmy – komentuje Kamil Fac, Wiceprezes Faktura.pl.

Średni czas oczekiwania na przelew dla całej grupy MŚP w 2025 roku to 13,7 dnia, taki sam jak w 2024 roku.

Wydłużenie czasu na przelew w 6 z 15 grup branżowych

Prawie 2 tygodnie oczekiwania na przelew to dla małych firm duży problem. W dodatku pogorszenie warunków płatności odnotowano w 2025 roku w aż 6 grupach branżowych. W największym stopniu czas na przelew wzrósł w kategorii pozostała działalność usługowa – średnio o 0,9 dnia, a także w działalności związanej z kulturą, rozrywką i rekreacją o 0,5 dnia i w kategorii transport i gospodarka magazynowa o 0,4.

- Chociaż wzrosty nie wydają się być duże, to jednak pokazują negatywną tendencję w przypadku wielu branż. Dobra koniunktura gospodarcza to czas, kiedy MŚP mogło oczekiwać „ucywilizowania” relacji płatniczych z większymi kontrahentami i przyspieszenia obiegu pieniądza. To się jednak w minionym roku nie udało. W przypadku niektórych branż jest to szczególnie dotkliwe. Pozostała działalność usługowa to kategoria, która w kolejnym już kwartale notuje największe wydłużenie czasu na przelew. W tej grupie firm są m.in. naprawa komputerów i sprzętu domowego np. pralek, ale także rowerów, działalność fryzjerska i kosmetyczna, usługi pralnicze czy działalność organizacji członkowskich. Większość firm z tej kategorii to małe, jednoosobowe podmioty. Dla nich nawet jeden dodatkowy dzień oczekiwania na przelew za dawno wykonaną pracę nie jest bez znaczenia – analizuje Kamil Fac.

Najdłużej jak zwykle czekają firmy w kategorii transport i gospodarka magazynowa – 21,4 dnia. Statystycznie o prawie pół dnia dłużej niż w 2024 roku. W grupie rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo na koniec 2025 roku czekano średnio 16,2 dnia. Warto zdać sobie też sprawę, że to wartości średnie. W praktyce wielu przedsiębiorców czeka miesiąc lub nawet więcej, 60 czy 90 dni.

Tylko w dwóch branżach sytuacja się nieco poprawiła.

W zestawieniu nie ma zbyt wielu branż, gdzie warunki rozliczeń zauważalnie się poprawiły. O prawie jeden dzień krótsze terminy przelewu w 2025 roku zapisywały na fakturach podmioty z kategorii działalność finansowa i ubezpieczeniopwa (11,2 w 2025 r.). We wspomnianym rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie i rybactwie na koniec 2025 roku czekano średnio krócej o 0,6 dnia. To jednak ciągle druga, po transporcie najdłużej czekająca branża – ponad 16 dni.

- Trudno się cieszyć z faktu, że na przelew czeka się 13 czy 16 dni, nawet jeśli ten okres się nieco skrócił w 2025 roku. Dla MŚP to trudne do zaakceptowania. Przez prawie lub ponad dwa tygodnie ich pieniądze są zamrożone, a oni muszą szukać innych środków, na bieżącą działalność. Czasem robią to prosząc o odroczenie swojej płatności. To jednak dzieje się kosztem pogorszenia elastyczności i zyskowności takich firm. W efekcie szukają możliwości przyspieszania obiegu pieniądza – komentuje Rafał Kozielski – Dyrektor Komercyjny w Finea.

Hossa gospodarcza oznacza także konieczność dostosowywania się do nowych potrzeb rynkowych, na co potrzebne są płynne środki. Na te z faktur trzeba długo czekać.

Gdzie pieniądze krążą najszybciej

Najkrócej na przelew czekali w 2025 roku przedsiębiorcy zajmujący się działalnością związaną z obsługą rynku nieruchomości (10,7 dnia). W lepszej niż inni sytuacji pod względem terminów zapłaty były także firmy zajmujące się finansami i ubezpieczeniami oraz edukacją. Średni czas na przelew to u nich odpowiednio 11,2 i 11,3 dnia.