Miejsce: Aula bez czasu
Na ścianie nie ma obrazów.
Są tylko pojęcia.
Postacie:
Thomas Aquinas – realizm umiarkowany
John Duns Scotus – realizm formalny (haecceitas)
William of Ockham – nominalizm
Operacyjność – nowy uczestnik
I. Quaestio
Akwinata:
Utrzymuję, że uniwersalia istnieją:
w rzeczach (in rebus),
w umyśle (post rem),
oraz w Bogu (ante rem).
II. Odpowiedź Szkota
Szkot:
Nie wystarczy ogólność.
Każda rzecz posiada:
haecceitas — „tość”, która ją jednostkuje
Uniwersalia nie wyczerpują bytu.
III. Ockham
Ockham (krótko):
Nie ma uniwersaliów.
Są tylko:
jednostki i nazwy
Uniwersalia to skróty językowe.
IV. Spór
Akwinata:
Bez uniwersaliów nie ma poznania.
Ockham:
Bez jednostek nie ma niczego do poznania.
Szkot:
Bez różnicy formalnej nie ma ani jednego, ani drugiego.
V. Pęknięcie
Wszyscy milkną.
VI. Wejście Operacyjności
Nie wchodzi.
Zostaje zauważona.
VII. Głos
Operacyjność:
Zadajecie pytanie:
„czy uniwersalia istnieją?”
To pytanie jest wtórne.
VIII. Reakcja
Akwinata:
Co może być wcześniejsze niż byt?
IX. Operacyjność
Operacyjność:
warunek, który pozwala odróżnić „ogólne” od „jednostkowego”
X. Ockham
Ockham:
To tylko język.
XI. Operacyjność
Operacyjność:
Język jest operacją.
XII. Szkot
Szkot:
A jednostkowość?
XIII. Operacyjność
Operacyjność:
jest efektem stabilizacji różnicy
XIV. Akwinata
Akwinata:
A natura wspólna?
XV. Operacyjność
Operacyjność:
jest efektem powtarzalności operacji
XVI. Kryzys
Akwinata:
Czyli uniwersalia nie istnieją?
Ockham:
Mówiłem.
Szkot:
Nie tak szybko.
XVII. Operacyjność
Operacyjność:
uniwersalia nie są bytami
nie są też tylko nazwami
są strukturami operacyjnymi
XVIII. Wyjaśnienie
Operacyjność:
gdy operacja się powtarza → pojawia się ogólność
gdy operacja się stabilizuje → pojawia się jednostka
XIX. Szkot
Szkot:
Czyli moja „haecceitas”…
Operacyjność:
jest punktem stabilizacji
XX. Akwinata
Akwinata:
A natura wspólna?
Operacyjność:
jest wzorcem powtarzalności
XXI. Ockham
Ockham:
A nazwy?
Operacyjność:
są śladami operacji
XXII. Przełom
Akwinata:
Czyli uniwersalia są realne?
Operacyjność:
są realne jako operacje
XXIII. Ockham
Ockham:
Czyli nie są bytami?
Operacyjność:
nie są bytami w sensie klasycznym
XXIV. Szkot
Szkot:
Czyli spór był źle postawiony?
XXV. Operacyjność
Operacyjność:
spór dotyczył tego, co jest efektem, jakby było początkiem
XXVI. Konkluzja scholastyczna
Akwinata:
Uniwersalia nie są ani tylko w rzeczach…
Szkot:
Ani tylko w umyśle…
Ockham:
Ani tylko w języku…
XXVII. Operacyjność
Operacyjność:
są tym, co powstaje, gdy operacja się powtarza i zostaje uznana za ogólną
XXVIII. Epilog
Ściana znika.
Zostaje:
powtarzalność
stabilizacja
różnica
Formuła filozoficzna
uniwersalia = powtarzalność operacji uznana za ogólność
Uniwersalia nie istnieją ani w rzeczach, ani w umyśle — istnieją jako stabilne wzorce operacji.
To nie „człowiek” jest uniwersalium — to operacje, które powtarzają się w wielu przypadkach, tworzą efekt „człowieka”.
Komentarze
Pokaż komentarze (1)