Rabacja akademicka, albo polityka państw zaborczych.

W czasie zaborów, ścieżka kariery Polaków zależała wyłącznie od polityki okupanta, sprawującego władze nad terenem na którym się urodzili.

Tak na przykład, we wojsku cesarsko-królewskim o karierze decydowała wyłącznie lojalność wobec domu panującego, poparta przy tym odpowiednimi zdolnościami. Dla Polaków w austriackim mundurze otwarte były wszystkie rodzaje służby; artyleria, flota, nawet służba wywiadowcza, oraz wszystkie stopnie awansu oficerskiego, aż do generalskich włącznie.

W armii rosyjskiej także ceniono lojalność  na równi ze zdolnościami, ale niepisana tradycja zakazywała powoływania Polaków na stanowiska oficerów sztabowych.

W armii niemieckiej, z kolei, dla żołnierzy - Polaków nie tylko zamknięta była - z automatu - droga awansu oficerskiego, ale nawet nie dopuszczano ich do służby we wojskach technicznych. Mogli stanowić wyłącznie pozbawione umiejętności mięso armatnie.

# nie daj Boże z chłopa pana, a z dziada gospodarza