91 obserwujących
583 notki
1123k odsłony
33092 odsłony

„Odrażający, brutalni, głupi” czyli stereotyp Polaka w USA

Wykop Skomentuj225

W 2010 roku w USA ukazała się książka „Bieganski: The Brute Polak Stereotype in Polish-Jewish Rela-tions and American Popular Culture (Jews of Poland)” (wydawnictwo Academic Study Press). Polskie wydanie tej książki, pod szokującym tytułem „Biegański. Stereotyp Polaka bydlaka w stosunkach polsko-żydowskich i amerykańskiej kulturze popularnej”, nastąpiło 5 lat później (wydawnictwo Wysoki Zamek, Kraków 2015). Polsko-amerykańskie Stowarzyszenie Historyczne (Polish-American Historical Association) przyznało tej książce nagrodę im. Oskara Haleckiego, za cenne przypomnienie o doświadczeniach polskiej emigracji w Ameryce Północnej i ich implikacjach. Autorka książki, Danusha V. Goska, antropolog (Ph.D. Indiana University, Bloomington) jest nauczycielem akademickim z dużym stażem i autorką wielu artykułów i esejów. Obecnie jest wykładowcą na William Paterson University w New Jersey (USA). Inspiracją do napisania nagrodzonej książki były jej własne doświadczenia: 

Urodziłam się w Stanach Zjednoczonych w rodzinie imigranckiej. Mój ojciec był Polakiem a moja matka Słowaczką. Studiowałam i zrobiłam doktorat, co było dość nietypowe dla dzieci imigrantów z mojego pokolenia. W czasie studiów doktoranckich byłam często traktowana z wrogością i pogardą. To mnie zdziwiło. Wykładowcy obrażali mnie podczas wykładów lub w czasie spotkań w cztery oczy. Nie wszyscy, ale wielu. Wyrażali przekonanie, że Polacy to ignoranci, dewoci i prymitywni antysemici.

Danuta Goska przez osiem lat nie mogla znaleźć wydawcy dla tej książki.

[…]rozmaite wydawnictwa zgłaszały zainteresowanie – podobał im się kontrowersyjny temat, mówili, że jest dobrze napisana – po czym dochodzili do wniosku, że nie mogą jej wydać. W 2009 r. książkę chciał opublikować cieszący się renomą uniwersytet o katolickich korzeniach, ale zrezygnował, argumentując, że może to narazić na szwank jego stosunki ze wspólnotą żydowską. Poparł mnie m.in. Antony Polonsky – szanowany naukowiec żydowskiego pochodzenia – ale nie uśmierzyło to obaw, bo jego nazwisko i wygląd były zbyt polskie. Na amerykańskich uczelniach istnieje poczucie, że Polakom i katolikom pewnych rzeczy mówić nie wolno. „Biegański” to poręczny scenariusz, który zdominował zarówno akademicki, jak i kulturowy dyskurs. ( z wywiadu w Tygodniku Powszechnym, 2011 rok)

Książka Goski jest zbiorem esejów na temat antysemityzmu, antypolonizmu i relacji polsko-żydowskich. Tytułowy Biegański jest to postać z jednej z najsłynniejszych amerykańskich powieści XX wieku pt. „Sophie Choice” („Wybór Zofii”) autorstwa Williama Styrona. Na podstawie tej powieści wyprodukowano w 1982 roku film (reżyser Alan Pakula) który odniósł wielki sukces komercyjny. Meryl Streep, grająca główna rolę Zofii Zawistowskiej-Biegańskiej, byłej więźniarki KL Auschwitz, została nagrodzona Oscarem, co przyczyniło się do zwiększenia popularności filmu, pełnego przekłamań i fałszów historycznych. Postać ojca Zofii, Biegańskiego, stała się negatywnym archetypem Polaka w Ameryce. Sportretowany przez Styrona Biegański jest karykaturą endeka - profesor Uniwersytetu Jagielońskiego używa w domu głównie języka niemieckiego, a jego córka Zofia już w dzieciństwie posługuje się językiem niemieckim lepiej niż polskim. Biegański z polską arystokracją, w tym z księżną Czartoryską, rozmawia wyłącznie po niemiecku. Patologicznie nienawidzi Żydów, i na długo przed Hitlerem przedstawił pomysł „Endlōsung der Judendfrage”. Nic dziwnego, ze jego córka Zofia, wychowana w takim domu, wygłasza bzdury drukowane w „Der Stūrmer” przez Juliusa Streichera. Natomiast sportretowany przez Styrona Rudolf Hoess, to miły, kulturalny, wykształcony Niemiec, który kocha swoją rodzinę i zwierzęta. Do Żydów nic nie ma, ale musi ich zabijać, bo taki ma rozkaz od swoich przełożonych. Jego opinia o Polakach jest zdecydowanie negatywna: „there in them an ingrated loutishness. Most of the women are merely ugly”.

Takie brednie, których pełna jest powieść Styrona, przyczyniły się do umocnienia stereotypu Polaka, opartego na istniejących w USA od połowy XIX wieku wyobrażeniach dotyczących pracujących fizycznie imigrantów, a szczególnie chłopów z Wschodniej Europy. Duży wpływ na powstanie tego stereotypu wywarł kontrast miedzy stylem życia zbiorowości obecnych w USA a przybywających do USA chłopów i robotników ze Środkowej i Wschodniej Europy. Zgodnie z tym stereotypem, Polacy „Posiadają cechy zwierząt. Są fizycznie silni, tępi, gwałtowni, płodni, anarchistyczni, brudni, a ponadto wyjątkowo nienawistni, i to w sposób niespotykany u bardziej rozwiniętych istot ludzkich. Ich nacjonalizm ma wymiar bandycki i prymitywny. Przejawem szczególnej nienawiści Biegańskiego jest jego polski antysemityzm". Jak stwierdza Goska: Słowa Polska, Polak stały się dla wielu mieszkańców USA synonimem antysemityzmu, a sam fakt posiadania polskiej narodowości zaczął wystarczać, aby zostać oskarżonym o antysemityzm.

Wykop Skomentuj225
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Społeczeństwo