0 obserwujących
32 notki
18k odsłon
  628   0

Ciemna Strona Mocy, czyli Forex od kuchni

Z uwagi na rosnącą popularność platform elektronicznych, dzięki którym inwestorzy detaliczni próbują podejmować aktywność na globalnym, nieregulowanym rynku hurtowej wymiany instrumentów finansowych, zwanym popularnie rynkiem Over-the-Counter ("rynek OTC"), warto jest pokusić się o systematyczny opis ryzyk prawnych, które mogą wiązać się z taką działalnością.

Jest to tym bardziej istotne, że panująca obecnie fascynacja możliwościami, jakie oferuje rynek OTC w połączeniu z brakiem rzetelnej wiedzy na temat zasad funkcjonowania tego rynku stanowi wyjątkowo podatne środowisko dla różnego rodzaju nadużyć. Ich praktycznymi przykładami na polskim rynku kapitałowym mogą być choćby afery Kuvera Capital Management, WGI Domu Maklerskiego S.A., Intebrok Investment sp. j. albo Finansowego Serwisu Netforex sp. z o.o.

Poniżej zamieszczam krótką charakterystykę rynku OTC i dokonywanych na nim transakcji, a następnie opis "ciemnej strony" tego rynku, czyli ryzyk prawnych, widzianych przez pryzmat interesów detalicznych uczestników transakcji na rynku OTC. Jak szczegółowo wyjaśniam w poniższej publikacji, w wielu wypadkach reguły gry pomiędzy podmiotami zarządzającymi elektronicznymi platformami do detalicznej wymiany na rynku OTC ("brokerami"), a ich klientami są ułożone w sposób wyjątkowo nieekwiwalentny, jednoznacznie faworyzując brokerów kosztem ich klientów. Detaliczni uczestnicy rynku OTC są więc zazwyczaj w znacznie gorszej sytuacji niż ich profesjonalni odpowiednicy, których sukcesy tak rozpalają wyobraźnię drobnych inwestorów.

Czym jest rynek OTC?

Rynek OTC to nieregulowany, spontanicznie powstały system wymiany hurtowych ilości walut i instrumentów finansowych poza zorganizowanymi systemami obrotu takimi jak giełdy papierów wartościowych. Używając tego terminu należy jednak pamiętać, że nie pojęcie "rynek OTC" nie posiada konkretnego desygnatu i w pewnym sensie używanie go ma charakter konwencji językowej. W rzeczywistości, wymiana hurtowych ilości walut oraz instrumentów finansowych, dokonywana pomiędzy instytucjami finansowymi poza rynkami regulowanymi, nie posiada jednolitej, zorganizowanej postaci, którą można by nazwać "rynkiem" w takim sensie jak rynkiem jest np. London Stock Exchange albo NewConnect. Pomimo pewnych wspólnych zwyczajów, poszczególne kontrakty będące w obrocie na OTC, jak i transakcje dokonywane na tych kontraktach, podlegają różnym systemom prawa oraz jurysdykcjom sądów położonych w różnych państwach, w zależności od standardów tych kontraktów, bądź indywidualnych umów miedzy stronami transakcji. Nie istnieją też żadne instytucje nadzorujące rynek OTC jako całość, ani wiążące kursy po których strony dokonywałyby transakcji. Duża część transakcji dokonywana jest w drodze dwustronnych umów, których treść nie musi być znana innym uczestnikom rynku, a zlecenia realizacji takich transakcji nie przechodzą przez żadną z elektronicznych platform o których mowa poniżej.

W ramach rynku OTC można wyróżnić kilka segmentów. Najlepiej znany inwestorom detalicznym jest rynek walutowy (Forex, OTCFX), na którym instytucje finansowe wymieniają się hurtowymi ilościami walut. Wedle definicji Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) na rynek walutowy składają się: kasowe transakcje walutowe (spot transactions), swapy walutowe (fx swaps) oraz walutowe transakcje terminowe (outright-forwards). Kolejny, blisko związany z Forexem segment rynku OTC, to rynek walutowych instrumentów pochodnych, do którego zalicza się: dwuwalutowe transakcje wymiany płatności odsetkowych (cross currency interest rate swaps - CIRS) oraz opcje walutowe (FX options). Oprócz tego istnieje m.in. segment rynku instrumentów pochodnych stopy procentowej, do którego, zgodnie z metodologią BIS, należą kontrakty przyszłej stopy procentowej (forward rate agreements - FRA), transakcje wymiany płatności odsetkowych (interest rate swaps - IRS), w tym transakcje swap, dla których stawką referencyjną jest stopa oprocentowania depozytów jednodniowych O/N (OIS - overnight index swaps) oraz opcje stopy procentowej (interest rate options).

Ponadto, w obrocie na rynku OTC bardzo popularne są instrumenty pochodne w postaci kontraktów różnic kursowych (CFD - contracts for difference), których wartość zależy od różnicy między kursami określonych instrumentów bazowych (np. walut, akcji).

Jeszcze inny segment stanowią instrumenty pochodne oparte na kursach instrumentów bazowych jakimi są surowce i towary. W praktyce bardzo popularne są kontrakty na metale szlachetne, płody rolne czy nośniki energii.

Jakie dokładnie są rozmiary rynku OTC?

W praktyce najlepszym źródłem informacji na temat rynku OTC są wykonywane co trzy lata badania Banku Rozrachunków Międzynarodowych. Ostatnie, wstępne wyniki takiego badania, sporządzonego na podstawie danych uzyskanych z 54 banków centralnych i organów nadzoru na całym świecie, zostały opublikowane we wrześniu tego roku, pod tytułem "Triennial Central Bank Survey of Foreign Exchange and Derivatives Market Activity in April 2007".

Lubię to! Skomentuj2 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale