Nowy gazociąg łączacy Rosję i Chiny: geopolityka i ekonomia

Prezydent Putin podczas ostatniej wizyty w Chinach podpisał z CNPC wiążące memorandum dotyczące budowy gazociągu Siła Syberii 2 (50 mld m³ rocznie) oraz rozbudowy istniejącej Siły Syberii 1 i planowanej trasy wschodniej. Choć kluczowe warunki handlowe (cena, wolumeny, zasady „take-or-pay”) pozostają do negocjacji, projekt ma duże znaczenie strategiczne i może osłabić globalny popyt na LNG, zwłaszcza z USA.

Dla Rosji gazociąg to element politycznego „zwrotu ku Azji” i symbol zdolności do przekierowania eksportu po utracie rynku europejskiego, choć ekonomicznie projekt budzi wątpliwości: Moskwa staje się uzależniona od jedynego odbiorcy, a Chiny wymuszają niskie ceny i elastyczne zasady dostaw. Finansowanie oraz zgoda Mongolii jako kraju tranzytowego pozostają otwartymi kwestiami.

Dla Pekinu memorandum ma przede wszystkim wymiar polityczny i wzmacnia jego pozycję negocjacyjną wobec dostawców LNG. Chiny dążą do dywersyfikacji źródeł, zachowując jednocześnie elastyczność wolumenów, by nie uzależnić się nadmiernie od Rosji.

W skali globalnej rozwój nowych gazociągów może przedłużyć prognozowaną nadpodaż LNG w latach 2030., obniżać ceny i ograniczać opłacalność części planowanych projektów. Memorandum pokazuje też, że Rosja i Chiny coraz wyraźniej wspólnie kwestionują dominację USA na rynku LNG.

Na podstawie:

Tatiana Mitrova, A new Russia-China gas pact could reshape global energy markets, Financial Times, 2025

Anne-Sophie Corbeau, Erica Downs, Tatiana Mitrova, Power of Siberia 2: Russia’s Pivot, China’s Leverage, and Global Gas Implications, Center on Global Energy Policy at Columbia University, 2025