Zwycięstwo na całej linii

System komunistyczny był taki okropny, że nie mógł się w Polsce zakorzenić. Nawet pewien margines swobody nie powodował w Polsce wzrostu sympatii dla komunistów. Komunizm nigdy się nie przyjął poważnie wśród ludności.
Właściwie to komunisci przegrali od poczatku istnienia PRL. Jedynym wyjatkiem stanowi antyniemiecka propaganda.

Strach i lęk polskiego społeczeństwa przed Niemcami, które były efektem traumatycznych przeżycia podczas II wojny światowej, sprzyjały panowaniu komunistycznego reżimu. W porównaniu z jakąś nową ewentualną niemiecką okupacją, zależność od Rosji Sowieckiej wydawała się polskiemu społeczeństwu jako mniejsze zło. Komuniści o tym doskonale wiedzieli. Całkiem świadomie przedstawiali siebie jako gwaranta bezpieczeństwa Polski.

A co najgorsze: pogłębiali przy pomocy swojej propagandy antyniemieckie fobie w Polsce. Przesadnie kreowali przy tym Republikę Federalną Niemiec na państwo żądne odwetu i zła. Ta propaganda była taka skuteczna, ze te fobie u niektorych Polaków do dziś przetrwały. Zaskakujące jest, jak selektywnie niektórzy dostrzegają rzeczywistość w Niemczech. Każde przykre doświadczenie jest rozpatrywane makroskopicznie jako potwierdzenie swojego słusznego uprzedzenia. Każde pozytywne przeżycie jest marginalizowane. I niestety niektóre media i dziennikarzy nie ustępują przy tym. Jednym słowem: na tym polu PRL wygrała na całej linii.