Bóg, Honor, Ojczyzna, WOŚP

 

Zestawienie Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy i partii Prawo i Sprawiedliwość powoduje pewien zgrzyt. Z jednej strony jest inicjatywa Owsiaka, skupiająca od niemal dwudziestu lat wszystkich, którzy chcą zrobić coś pożytecznego, przyłożyć rękę do pewnego magicznego wydarzenia, niosącego nadzieję potrzebującym i budującego pozytywny obraz własny społeczeństwa. Dobre spojrzenie na siebie każdemu narodowi jest potrzebne, a zwłaszcza takiemu, który doświadczył niedobrego losu.

Z drugiej strony dobiega ostra krytyka, wytykająca Orkiestrze to, że przynosi więcej szkody niż pożytku, że jest zrywem, co prawda cyklicznym, ale jednorazowym, działaniem populistycznym i tym wszystkim co błędnie utożsamiane jest „wolnością”, rozumianą jako samowola („róbta co chceta”). Zbytnie uproszczenia, bywają najczęściej przejawem posługiwania się stereotypami i mają niewiele wspólnego z rzeczywistością. Służą walce a nie odkrywaniu prawdy. PiS ma niestety tendencję do tego rodzaju zachowań. Wolność liberalną uważa za samowolę, konserwatyzm sprowadza li tylko do posługiwania się zewnętrznymi symbolami zaczerpniętymi z I Rzeczypospolitej. Ta powierzchowność, która dziś, a zwłaszcza w ustach PiS niewiele znaczy to Bóg, Honor, Ojczyzna.

Manifestacja wiary ma w przypadku działaczy i zwolenników PiS charakter powierzchowny, polegający na obronie krzyża wystawionego swego czasu przed Pałacem Prezydenckim. W tym przypadku, ci, którzy postanowili bronić symbolu, będącego własnością każdego, kto uzna go za swój, doprowadzili do jego izolacji. Powstała pewna hierarchia tych, którzy są mniej lub bardziej predestynowani do tego aby dostąpić przywileju obcowania z krzyżem, zwłaszcza z tym krzyżem, wystawionym pod Pałacem Prezydenckim. Wystarczy dodać, że odmówiono tego prawa również księżom, którzy przyszli po krzyż symbol męki Chrystusa. Nie dostali go. O jakim Bogu w taki razie jest tutaj mowa?

Podobnie powierzchowna jest symbolika konserwatywna, w jaką stroją się działacze i sympatycy PiS, błędnie utożsamiana z I RP. W Polsce nie ma tradycji konserwatywnej, bo w czasach, kiedy myśl konserwatywna rozwijała się w krajach hemisfery Zachodniej Polska przeżywała najbardziej dramatyczny okres w swoich dziejach. Symbolika żołnierza tułacza nie jest czymś, co miło jakiekolwiek znaczenie dla myśli konserwatywnej. Owszem miało dla polskiej myśli narodowej i tym, którzy mają się za konserwatystów zapewne chodzi o pewien etos narodowy. Konserwatyzm europejski stawia raczej na pewien etos społeczny. Jednostka tylko w społeczeństwie jest w stanie osiągnąć pełnię człowieczeństwa. Bez społeczeństwa ulega degeneracji powiada Burke. Społeczeństwo, to coś więcej niż zbiór jednostek. Ale społeczeństwo ma także swoje zobowiązania wobec jednostek. Winne jest opiekę najsłabszym. Temu służą między innymi kwesty, tak popularne w USA. A czym jest WOŚP jeśli nie kwestą? O jakiej Ojczyźnie wobec tego jest mowa?

I jeszcze jedna uwaga dla tych, którzy chcą uważać się za konserwatystów i lubią używać tego terminu w stosunku do siebie. Myśl konserwatywna powstała w reakcji na wydarzenia Rewolucji 1789 r. we Francji. W Polsce punktem kulminacyjnym rewolucyjnego wrzenia (ach te uproszczenia), które siłą rzeczy miało charakter narodowy, było uchwalenie Konstytucji 3 Maja 1791 r. Joseph de Maistre, twórca nurtu tradycjonalistycznego w myśli konserwatywnej, w celu pokonania rewolucji, zalecał użycie siły. Obalenie Konstytucji, Targowica, były użyciem siły. O jakim Honorze w takim razie mowa?.

PS. Nie jestem entuzjastą WOŚP, ale, co może niektórych zdziwić, nie staję się z tego powodu automatycznie przeciwnikiem tej inicjatywy. Ona mi nie przeszkadza. Uważam nawet, że jest pożyteczna. A im większa różnorodność działań, mogących przynieść pożytek, tym lepiej. Nie każdy i nie we wszystkim musi brać udział. Jednak krytyka wymaga analizy, zwłaszcza jeśli wypływa ze strony obozu deklarującego przywiązanie do wiary i deklarującego konserwatywne konotacje.