2 obserwujących
98 notek
40k odsłon
  2501   0

"9 Kompania" - reż. Fiodor Bondarczuk

otwarta licencja
otwarta licencja


Afganistan / ZSRR – trochę historii konfliktu:

Kilkadziesiąt lat temu państwo, które już politycznie i fizycznie nie istnieje na mapach świata – ZSRR – rozpoczęło program ścisłego uzależnienia funkcjonowania armii oraz całej gospodarki kraju: Afganistan od zależności, współpracy i dostaw sowieckich. Do lat 70 stopień współpracy różnie się układał w zależności od nastawienia władzy względem ZSRR. Do 75 r. prezydent Muhammad Daud Chan generalnie kontynuował proradziecką politykę zagraniczną, wzbudzając obawy tzw. zachodu i USA. W 1975 roku doszło do nieoczekiwanego zwrotu w polityce afgańskiej i Muhammad Daud zaczął zawierać umowy gospodarcze także z państwami zachodnimi, Iranem oraz Indiami. Mimo iż współpraca z ZSRR trwała nadal, istniała istotna rozbieżność między Kabulem a Moskwą co do kształtu tej współpracy i wpływu ZSRR na Afganistan. Dodatkowo Daud zwiększył własną władzę i doprowadził do coraz większej autokracji. Wkrótce utworzył on system jednopartyjny na czele z Partią Rewolucji Narodowej i zdelegalizował pozostałe partie polityczne. W dniu 30 kwietnia 1978 roku utworzono po przewrocie militarnym i zamachu stanu oficjalnie Demokratyczną Republikę Afganistanu – na czele utworzonego tego samego dnia rządu stanął Nur Mohammed Taraki, polityk komunistyczny z Chalku (Lud), radykalnej frakcji LDPA. Od 1978 roku władze sprawował rząd LDPA. Nur Mohammad Taraki ogłosił wdrożenie programu radykalnych zmian społecznych, które w rezultacie miały doprowadzić do liberalizacji społeczeństwa afgańskiego i przeobrażenia struktury społecznej. Do marca 1979 roku żywe, dynamiczne protesty antyrządowe przerodziły się w rebelię o charakterze ogólnokrajowym, której głównym czynnikiem jednoczącym był islam. Nur Mohammed Taraki i komuniści afgańscy zażądali od ZSRR realnego wsparcia, gdyż sytuacja powoli wymykała się spod kontroli. W marcu 1979 r. sowieckie MiG-i dokonały nalotu bombowego na miasto Herat, powodując śmierć 5-25 tysięcy ludzi. W dalszych etapach konfliktu Afganistan cały czas prosił ZSRR o wsparcie i otrzymywał bardzo duże ilości całkiem dobrego i nowoczesnego – jak na tamte czasy i rejony sprzętu wojskowego – oraz wsparcie kilku tys. żołnierzy (prawdopodobnie ok. 5 tys. ludzi) w tym oficerów, specjalistów wojskowych od broni i taktyki, doradców. 10 września 1979 nowym przywódcą LDPA i państwa został Hafizullah Amin. Rząd Amina zaczął inwestować w odbudowę meczetów i wypłacać odszkodowania za ich zniszczenia. Obiecał zapewnienie Afgańczykom wolności wyznania. Amin próbował zmniejszyć zależność Afganistanu od ZSRR. Mimo istotnego wsparcia radzieckiego i przewagi militarnej, rząd Amina nie był w stanie pokonać partyzantów. Sytuacja stała się na tyle groźna, że instrukcje wkroczenia wojsk armii radzieckiej do Afganistanu zostały wydane już 12 grudnia 1979 roku. Interwencja radziecka w Afganistanie w rzeczywistości zaczęła się w nocy między 24 a 25 grudnia 1979 roku, kiedy to radzieckie wojska powietrznodesantowe opanowały strategiczne lotniska w Kabulu i Bagramie. 26 grudnia w okolicach miast Termez i Kuszka 2 dywizje 40 Armii. 27 grudnia 1979 roku rozpoczęła się operacja: Sztorm-333. Formalnie radziecka interwencja nastąpiła na prośbę rządu Karmala – nowo osadzonego przez ZSRR zależnego prezydenta po zabiciu przez oddziały specjalne poprzednika: Hafizullaha Amina (w wynku wspomnianej operacji Sztorm-333 – zastrzelenia dokonali komandosi z KGB), jednak prośbę tę Karmal podpisał na terytorium ZSRR, a do Kabulu przybył kilka dni po rozpoczęciu inwazji. Kierownictwo radzieckie niezwykle błędnie oceniło sytuację, uważając, że wprowadzenie ogromnych sił radzieckich sparaliżuje opór muzułmańskich partyzantów. Inwazja – planowana jako wojna błyskawiczna – przerodziła się w niezwykły i długotrwały konflikt.

(*Źródło wiadomości: „Wikipedia” i inne strony sieci oraz: „Konflikty współczesnego świata”, PWN, Warszawa 2008)

  *

Film – recenzja:

Film Bondarczuka ukazuje losy kadetów wojsk rozpoznania w Afganistanie w 88 roku – ich twarde szkolenie i starcie się z bardzo ciężką rzeczywistością wojenną. Co ciekawe, młodziutcy żołnierze są przekonani, że wojna jest w fazie końcowej i niedługo nastąpi jej wygaszenie, całkowite zakończenie. Nieświadomi skali konfliktu młodzieńcy często żartują podczas szkolenia, jakby żartowali w szkole podstawowej, pełnej beztroski. „9 Kompania” to film długi, bo grubo ponad dwu-godzinny – w podstawowej wersji – o wielkich walorach estetycznych, paradoksalnie jak na taką tematykę. Tak przepięknych ujęć nie spotkałem w życiu chyba w żadnym filmie wojennym.

  *

Jako kolejną zaletę filmu mogę wymienić bardzo udaną, sugestywną rolę: Chadova Alexey ‚a – wszechstronnego artysty – aktora dość młodego, który przez kilkanaście lat swojej kariery zagrał w wielu filmach, bardzo różnych gatunkowo, który próbuje sił jako muzyk, prezenter telewizyjny i jest określany jako osobowość medialna.

Lubię to! Skomentuj82 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Kultura