Analiza Słowian przez brytyjskiego dżentelmena, chyba nas nie lubił.

W swoim Studium Historii Arnold Toynbee opisał nas następująco:

Słowianie ukryli się w bagnach Prypeci, wiedli tam prymitywne życie i przez

dwa tysiąclecia byli odporni na wpływy jakiejkolwiek cywilizacji. Pisał on:

„W tej późnej godzinie europejskiego barbarzyństwa Słowianie zostali wreszcie

wykurzeni ze swej kryjówki przez koczowniczych Awarów, którzy ulegli chęci

wywędrowania poza granice swego rodzimego stepu eurazjatyckiego, by przyłą

czyć się do germańskich aktów grabieży i pustoszenia Cesarstwa Rzymskiego.

W obcym środowisku rolniczego świata te zagubione dzieci stepu usiłowały

dostosować swój dawny tryb życia do nowych okoliczności. Na obszarach ste

powych Awarowie utrzymywali się z wypasu bydła; po wkroczeniu na ziemie

uprawne pasterze ci odkryli, że właściwym lokalnym inwentarzem jest żywy

inwentarz ludzki, tj. wieśniacy, zabrali się więc – całkiem rozsądnie – do wypasu

istot ludzkich. Podobnie jak urządzali obławy na stada swych koczowniczych

sąsiadów, aby zagospodarować nowo zdobyte pastwiska, tak też rozglądali się

teraz za jakąś ludzką rasą bydła, by ponownie zagospodarować wyludnione pro

wincje Cesarstwa Rzymskiego, które wpadły w ich ręce. I znaleźli tak upragnio

ny obiekt w postaci Słowian; spędzili ich w stada i rozmieścili szerokim łukiem

wokół Niziny Węgierskiej, na której rozbili własny obóz. Tak wyglądał zapewne

proces, na mocy którego zachodnia awangarda słowiańskich rzesz – przodkowie

dzisiejszych Czechów, Słowaków i Jugosłowian – zadebiutowała w spóźniony

i upokarzający sposób w dziejach”