Krótko o NZS (cz.7): Legalizacja NZS w 1989 r.

W 1988 r. NZS rozpoczął jawną działalność na uczelniach. 2 października 1988 r. Krajowa Komisja Koordynacyjna NZS podjęła decyzję o wystąpieniu do władz o legalizację Zrzeszenia. 11 października w wielu szkołach wyższych m.in. we Wrocławiu odbyły się wiece informacyjne, na których ujawniały się tajne dotąd Zarządy Uczelniane NZS.
Przy „Okrągłym Stole” kwestią NZS zajmował się podstolik do spraw młodzieży. Mimo obietnic władz sprawa legalizacji Zrzeszenia przeciągała się. NZS domagał się relegalizacji, występował ze statutem z 1981 r. Komuniści usiłowali traktować NZS jako nową organizację, dążyli do rozdrobnienia go na wiele struktur rejestrujących się na uczelniach. Część działaczy „Solidarności” (Jacek Kuroń, Zbigniew Bujak Andrzej Celiński) nalegała, aby NZS ustąpił m. in. usunął ze statutu postanowienie o prawie o strajku.
IV Nadzwyczajny Zjazd NZS, który odbył się w II turach (pierwsza we Wrocławiu 22 kwietnia, druga 6-7 maja w Gdańsku) dostosował statut do obowiązującego prawa o stowarzyszeniach, ale pozostawił zapis o prawie do strajku i osobowość prawną KKK NZS.
23 maja 1989 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie odrzucił wniosek o rejestrację NZS kwestionując prawo studentów do strajku. Po rozprawie milicja pobiła protestujących. Strajki objęły 43 uczelnie w całej Polsce. Domagano się legalizacji NZS i odwołania lekceważącego NZS ministra edukacji narodowej prof. Jacka Fisiaka.
31 maja strajki zostały zawieszone. Kontraktowe wybory parlamentarne 4 czerwca przyniosły sukces Komitetom Obywatelskim „Solidarność”. Tekę ministra edukacji narodowej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego otrzymał przychylny Zrzeszeniu prof. Henryk Samsonowicz.
22 września 1989 r. Sąd Najwyższy w Warszawie zalegalizował NZS akceptując statutowy zapis o prawie do strajku.