Golisa obciążyły zeznania Janusza Beksiaka

Prawda o zbrodniczych działaniach systemu komunistycznego znajduje się nie tylko w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Wiele materiałów można znaleźć także i w zakurzonych archiwalnych teczkach pozostałych po wyrokach skazujących na lata więzienia — nawet za śpiewanie z kolegami antystalinowskich piosenek.

Jedną z takich spraw przedstawia Piotr Lisiewicz w materiale „Skazany za kawał” w Gazecie Polskiej. Można by powiedzieć, że była to typowa sprawa. Były przecież podobnych spraw tysiące. A w wielu z nich wyroki były nawet znacznie wyższe. . .

Jednak sprawa ta przedstawia także pewną relację pomiędzy biografiami, czy jak to nazywa Lisiewicz „karierami” dwóch osób. Jedną z nich jest ta, której zeznania przyczyniły się do wydania wyroku skazującego — a drugą osobą jest ta, na którą ktoś złożył donos do UB. Opisywane przez Piotra Lisiewicza wydarzenia miały miejsce w 1951 roku. Do teczki z uzasadniem wyroku sądu rodzina dotarła dopiero po długich staraniach. Wiele takich teczek zaginęło, a do wielu nikt nawet nie zajrzy — bo albo nikt nie jest zainteresowany, albo nawet nie wie, że istnieją.

A więc, tak naprawdę nigdy się nie dowiemy, ilu osobom komunizm zniszczył całe życie. Tak samo, jak nigdy nie poznamy prawdziwej liczby zamordowanych przez bandytów związanych z utrwalaczami czy budowniczymi tzw. władzy ludowej.

Golisa obciążyły zeznania prof. Janusza Beksiaka.
– Nie widzę potrzeby rozmowy na ten temat z prasą – powiedział prof. Janusz Beksiak, gdy zapytaliśmy go o sprawę Golisa.

Inaczej rzecz widzi Ryszard Golis, który po długich staraniach dotarł do uzasadnienia wyroku, który wpłynął na losy jego rodziny. – Czekałem wiele lat na prawdę o moim ojcu. O tym, dlaczego nie dostał takiej szansy na lepsze życie, jaką dostali ci, którzy porobili kariery. Myślę, że trzeba ją ujawnić. Takie zadośćuczynienie się naszej rodzinie należy.

Maria Czyż, Janusz Beksiak, Jan Moss, Tadeusz Cichocki, Janusz Busiewicz i Andrzej Augustynek stanowili wraz Tadeuszem Golisem jedną studencką paczkę. Golis wyróżniał się poczuciem humoru. Ale także wiedzą o tym, na czym naprawdę polega wkraczająca do Polski komunistyczna rzeczywistość.

"Jedzie Stalin na karowie
A Woroszyłow na byku
Kuda jedziesz byku krasny?
W Polszu po mliku."

Aresztowanie Golisa
Podczas studenckich zabaw intonował poznane w Sowietach antykomunistyczne "czastuszki". – Śpiewali je wszyscy, ale gdy doniesiono o tym UB, było jasne, że chodzi o to, żeby pozbyć się Tadeusza jako skażonego imperialistyczną propagandą. Koledzy bronili go, mówili, że wszyscy śpiewali. Nie pomagało – mówi Danuta Chromicz.

Według Kostrzewskiego atmosfera na uczelni była nieprzyjemna. – Żeby zrobić karierę, trzeba było w ramach pracy społecznej kogoś zadenuncjować.

Golis został aresztowany i w 1951 r. postawiony przed sądem.

Nazwisko Beksiaka pada w uzasadnieniu kilkukrotnie – jako tego, którego zeznania, obok Augustynka, najbardziej wpłynęły na skazanie Golisa.

Gdański sąd wojewódzki skazał Tadeusza Golisa na dwa lata pozbawienia wolności.

Kariera skazanego studenta
Po wyjściu z więzienia Tadeusz Golis nie bardzo wiedział, co ma ze sobą zrobić. – Z takim życiorysem brat nie mógł nigdzie znaleźć pracy. Wyjechał do Poznania, gdzie zatrudnił się jako "wykidajło" w restauracji – wspomina Danuta Chromicz. – Dopiero po 1956 r. zaczął pracę w Międzynarodowych Targach Poznańskich.

Na targi Golisa przyjęto, bo znał pięć języków. – To było rzadkością – wspomina Zdzisław Kostrzewski.

Dopiero po czterdziestce Golis mógł dokończyć przerwane studia i obronić pracę magisterską. Zmarł w 1976 r.

Kariera naukowca
Janusz Beksiak, członek ZMP, już w trakcie studiów zaczął robić karierę naukową.

Obecnie pracuje w Wyższej Szkole Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie. Stał się jednym z cenionych ekonomistów, chętnie cytowanych w mediach.