223 rocznica

Dziś jest 223 rocznica uchwalenia Konstytucji Stanów Zjednoczonych, pierwsza (i najstarsza obowiązująca nadal) konstytucja na świecie*. 223 lata temu w Filadelfii, tym samym mieście, gdzie 4 lipca 1776 roku kolonie brytyjskie wzięły rozwód z metropolią, delegaci na Konwencję Konstytucyjną podpisali Konstytucję Stanów Zjednoczonych, która zaczęła obowiązywać 4 marca 1789 r.

Ta prosta, krótka (pierwotny tekst liczy 10 stron, a cała konstytucja wraz z poprawkami 18 stron), rewolucyjna konstytucja obowiązuje już od 221 lat, na obszarze od Atlantyku do Oceanu Spokojnego, a także na Alasce i na Hawajach.

Zdecydowana większość Amerykanów chce, by ta konstytucja nadal obowiązywała. A więc ten dokument prawny po 221 latach jest nadal zadowalający dla 300-milionowego narodu amerykańskiego.

Natomiast polscy politycy przez dziesięciolecia próbowali ustanowić trwałą ustawę zasadniczą dla tego samego małego kraju i dla 38 mln polskich obywateli. Polska w ciągu ostatnich 90 lat miała 4 konstytucje (te z 1921, 1935, 1952 i 1997 roku) i 3 małe konstytucje (ustawę konstytucyjną z 1919 r., małą konstytucję z 1947 r. i małą konstytucję z 1992 r.). Obecna polska konstytucja obowiązuje dopiero od 1997 r., a PIS proponuje nową.

Najdłużej obowiązującą konstytucją w historii Polski była konstytucja PRL, która, ze zmianami, obowiązywała aż do 1997 r., a więc 45 lat.

To oczywiście nie jest porównanie, a jedynie krótka notka nt. faktów historycznych. Uważam, że jakiekolwiek porównania 220-letniej demokracji, jednego z dwóch tylko supermocarstw, głównego filara cywilizacji zachodniej, z 20-letnim pogrobowcem komunizmu, państwem które przez ponad 40 lat było jego republiką, a które wcześniej zostało całkowicie wymazane z mapy świata przez lepiej funkcjonujących sąsiadów, są niedopuszczalne.

*Artykuły Konfederacji nie były konstytucją, lecz traktatem porównywalnym do traktatu z Maastricht, a nie do jakiejkolwiek konstytucji. Dopóki nie ratyfikowano konstytucji Stanów Zjednoczonych, USA nie miały żadnego rządu centralnego, uchwały Kongresu musiały być ratyfikowane przez stany, a USA jako jedno państwo właściwie nie istniały jeszcze. Były wtedy tylko luźną konfederacyjną de facto niepodległych państw (angielskie słowo "state" oznacza państwo). Dopiero 4 marca 1789 utworzono państwo związkowe.