Węgierska ordynacja w RP – prolegomena do mniemanologii politycznej

Dnia 3 kwietnia br. odbyły się wybory do węgierskiego parlamentu. Przeminęły pierwsze wrażenia z opublikowania ich wyników. Najdosadniejsze ich skwitowanie podał urzędujący premier Węgier Wiktor Orban mówiąc: „Odnieśliśmy wielkie zwycięstwo. Tak wielkie, że widać je nawet z księżyca, a już na pewno z Brukseli”.
Jak wiemy, przed wyborami różne sondażownie przewidywały walkę łeb w łeb dwóch głównych bloków partyjnych: Fideszu i Opozycji (bloku 4 partii i 2 koalicji) co okazało się kiepskim trafieniem.
Gdzie zatem leży przyczyna tej ewidentnej pomyłki fachowców od badań przedwyborczych?

Przykładowo dla danego bloku partyjnego na Węgrzech obowiązuje równanie:

106 x W + 93 x P = 199 x Z

gdzie:
W – procent uzyskanych mandatów w podzbiorze głosowania wg systemu JOW,
P – % oddanych głosów na krajową listę różnych partii wg systemu proporcjonalnego,
Z - % uzyskanych mandatów ogółem w wyborach.

Wyniki wyborów z dnia 3 kwietnia 2022 roku – wg uzyskanych mandatów - są następujące:

Fidesz    = 88 + 47 = 135,     tj.     106 x 83 %  +  93 x 50,5 %  =  199 x 67,8 %
Reszta    = 18 + 46 =   64,     tj.     106 x 17 %  +  93 x 49,5 %  =  199 x 32,2 %

Reasumując, Ośrodki badania opinii przed wyborami sondowały – dla każdego bloku partyjnego oddzielnie - tylko składnik „P” ww. równania pomijając całkowicie składnik „W” (W=0). I tutaj dużo się nie pomyliły. Bowiem:
Fidesz         P = 47 posłów,  czyli 50,5% składnika „93xP”,
Reszta        P = 46 posłów,  czyli 49,5% składnika „93xP”.

Konkludując: walka była rzeczywiście „łeb w łeb”, ale tylko w segmencie wyborów wg systemu proporcjonalnego „93xP”.

Wracając do tytułu notki podaję w tabeli trochę danych z trzech państw stosujących odmienne systemy wyborcze do niższej izby parlamentu, z sugestią ich porównania:
- Zjednoczone Królestwo (GB), gdzie jest z system wyborczy większościowy tzw. JOW,
- Polska (PL) mająca system proporcjonalny wg. d’Hondta,
- Węgry (HU) stosujący system mieszany, gdzie 106 mandatów (53% całości) ustalanych jest wg systemu GB i  93 mandaty (47%) wg systemu PL.
Czwarta kolumna w poniższej tabeli pokazuje dane przy założeniu „co by było, gdyby PL miała ordynację wyborczą wziętą od Węgrów”.

Tabela: porównanie 3 różnych systemów wyborczych tj. GB, HU i PL

Ciekawa sprawa.