300 przeciwko rosyjskim bolszewikom

Po wybuchu rewolucji lutowej w Rosji Ukraińcy zaczęli tworzyć zręby swojej państwowości. W marcu 1917 roku powstała pełniąca role parlamentu Ukraińska Centralna Rada.

W Ukraińskiej Centralnej Radzie przeważali wtedy socjaliści i różnej maści lewacy. Wierzyli oni w socjalistyczną Ukrainę, jako część socjalistycznej Rosji.

- Ukrainie nie ma po co tworzyć armii, bo Ukraina nie chce nikogo zniewalać - mówił w maju 1917 roku na I Wszechukraińskim Zjeździe Wojskowym Wołodymyr Wynnyczenko, wiceprzewodniczący Rady. - Naszym celem jest zakończenie wojny i budowanie razem pracującymi masami Rosji nowego życia w wspólnym państwie.

Kiedy w kwietniu 1917 roku zaczęły powstawać samorzutnie ukraińskiej jednostki wojskowe ukraińscy socjaliści całą swoja energie skierowali na to, aby przestały one istnieć. W sierpniu 1917 roku powstał liczący 1o pułków I Ukraiński Korpus. Socjaliści rozrzucili go po różnych miastach a potem zdemobilizowali. W momencie wybuchu rewolucji bolszewickiej Centralna Rada nie dysponowała właściwie żadnymi większymi jednostkami wojskowymi.

W listopadzie 1917 UCR ogłosiła powstanie Ukraińskiej Republiki Ludowej, jako autonomicznej części państwa rosyjskiego. W tym czasie bolszewicy na Ukrainie byli mniejszością. Na I Wszechukraińskim Zjeździe Rad, który odbył się w grudniu 1917 roku w grudniu stanowili 10% delegatów. Mieli jednak potężnego sojusznika w Moskwie. Na Ukrainę ruszyły czerwone ordy. W tym czasie URL nie dysponowała właściwie własnym wojskiem. Liczący 60 tysięcy żołnierzy I Ukraiński Korpus właśnie zdemobilizowano. Pozostały tylko niewielkie liczebnie jednostki.

27 stycznia 1918 wojska bolszewicko - rosyjskiej armii Murawiowa podeszły pod Kijów. Do walki z 4 tysiącami bolszewików rzucono liczący około 300 ludzi studencki batalion Siczowych Strzelców. Mieli nie dopuścić do zajęcia przez bolszewików stacji kolejowej Kruty. W sumie stacji broniło 300 studentów i uczniów i około 100 żołnierzy.

29 stycznia bolszewicy zaatakowali. W kilkugodzinnym boju zginęło od 100 do 200 Ukraińców. W większości członków studenckiego batalionu, bo to na ich stanowiska uderzyli bolszewicy. 35 studentów dostało się do niewoli. 28 z nich bolszewicy od razu ich rozstrzelali. Przed tym Ukraińcy zaczęli śpiewać ukraiński hymn "Szcze ne wmerała Ukraina".

Choć ukraińskie jednostki już wcześniej walczyły z siłami rosyjsko-bolszewickimi, to właśnie Kruty stały się symbolem walki o niepodległość Ukrainy. Na pewno zadziałała tutaj możliwość odwołania się do legendy Termopil. W marcu 1918 roku rozstrzelanych przez bolszewików studentów i licealistów ekshumowano i pochowano w Kijowie.

Niedaleko do Krut leżyKonotop, gdzie w 1659 roku kozacy roznieśli w pył rosyjska armię. 

 Od kilku lat na w rocznicę Krut na Ukrainie odbywają się patriotyczne marsze.także w najbardziej zrusyfikowanych miastach na Ukrainie. Mityng w Odessie (29.01.2013):